MEERVOUDIGE CHEMISCHE OVERGEVOELIGHEID

11 Okt

scannen0005.jpg 

Dit artikel is  gepubliceerd in Margriet nr. 34, 17 augustus 2007.

Dat je je niet lekker kunt voelen van sigarettenrook kunnen de meeste van ons zich nog wel voorstellen. Maar dat je ook ziek kunt worden van de geur van deodorant of wasverzachter is minder bekend. Toch zijn er steeds meer mensen die akelige klachten krijgen van uitlaatgassen, de geur van een krant of zelfs van vloerbedekking of een douchegordijn. Zij lijden aan de milieuziekte Meervoudige Chemische Overgevoeligheid, kortweg MCO.

 1. Wat is Meervoudige Chemische Overgevoeligheid (MCO) precies?

MCO is een aandoening die maakt dat patiënten heel sterk reageren op kleine hoeveelheden chemische stoffen, waar gezonde mensen niets van merken. Vaak begint het met een overgevoeligheid voor bijvoorbeeld parfum of smog. Daar komen dan steeds nieuwe zaken bij. Stoffen waar MCO-patiënten last van kunnen hebben, zijn bijvoorbeeld:

·         was- en schoonmaakmiddelen

·         luchtverfrissers en alle parfumhoudende producten

·         sigarettenrook

·         uitlaatgassen, smog en fijnstof

·         synthetische toevoegingen in etenswaren en drankjes (E-nummers, conserveringsmiddelen etc.)

·         papier, inkt, kranten, boeken, tijdschriften en toners van printers

·         verf en lijm

·         nieuwe bouwmaterialen en meubels

·         nieuwe of pas gewassen kleding

·         nieuwe vloerbedekking

·         alles wat gemaakt is van plastic  

2. Waarom krijgt iemand MCO?

Op dit moment zijn er twee oorzaken bekend waarom iemand MCO kan krijgen:

  1. door een lange tijd veel met een bepaalde stof in aanraking te komen, zoals een favoriet geurtje of een wasmiddel;
  2. door in één keer een grote hoeveelheid van een chemische stof binnen te krijgen, bijvoorbeeld als je een heel weekend je tuin met pesticide hebt besproeid.

 3. Kan MCO zich bij iedereen ontwikkelen?

Het risico dat u loopt om MCO te krijgen is afhankelijk van de hoeveelheid chemische stoffen die u  tijdens je leven binnenkrijgt. Bovendien hangt het er vanaf of u van nature aanleg hebt voor overgevoeligheid. (MCO-patiënten hebben bijvoorbeeld ook vaak allergieën, een andere vorm van overgevoeligheid.) Amerikaanse onderzoekers schatten dat ongeveer 2 – 5% van de bevolking van de geïndustrialiseerde landen ‘in behoorlijke mate’ last heeft van de aandoening. Dat zou betekenen dat in Nederland 300.000 – 800.000 mensen aan de ziekte lijden. Doordat de klachten vaag zijn en de ziekte moeilijk is vast te stellen, zijn veel mensen zich daar niet eens van bewust. Vrouwen lijken vaker last van MCO te hebben dan mannen. 

4. Wat zijn de meest voorkomende klachten?MCO-patiënten reageren nogal verschillend op de voor hen ‘verkeerde’ stoffen. De meeste  ontwikkelen een heel scherp reukvermogen. Zoals een patiënte het zelf omschrijft: “wie wil weten wat iemand met MCO ervaart bij het ruiken van luchtverfrissers of verf, moet maar eens proberen zijn neus vlak boven een fles ammonia te houden. Die lucht is teveel, te scherp, te indringend om te kunnen verdragen”. Bovendien hebben patiënten vaak van allerlei heftige lichamelijke reacties. Het kan gaan om ademhalingsmoeilijkheden, benauwdheid, duizeligheid, spier- en gewrichtspijnen of  ernstige diaree. Ook concentratiestoornissen, stemmingswisselingen, slecht slapen, huidproblemen, hoofdpijn, chronische vermoeidheid en complete wanorde in het hoofd komen voor. De enige manier om de klachten aan te pakken is de ziekmakende stoffen zoveel mogelijk te vermijden. Om zichzelf te beschermen dragen sommige patiënten een neuskapje met een koolstoffilter.  

5. Wat zijn de gevolgen voor iemand die MCO krijgt?

Dat hangt er uiteraard vanaf hoe erg de klachten zijn. Wel is het vaak zo dat het aantal stoffen waarvoor iemand overgevoelig raakt toeneemt, met steeds meer beperkingen tot gevolg. Veel patiënten hebben bijvoorbeeld last van geuren die we allemaal bij ons dragen (parfum, shampoo, wasverzachter, schoensmeer etc.), waardoor ze niet lang bij mensen in de buurt kunnen blijven. In het ergste geval kunnen ze amper de deur uit. Het wordt dan steeds moeilijker om nog een ‘normaal’ leven te leiden.  

6. Worden chemische stoffen dan niet op hun effecten getest voordat ze gebruikt worden?

Op dit moment zijn in Europa meer dan 100.000 chemicaliën in gebruik, waarvan het grootste gedeelte verwerkt wordt in consumentenproducten. Van ongeveer 3000 van die stoffen is bekend wat de gevolgen ervan op mensen zijn. In december 2006 is in Europa een nieuwe chemicaliënwet aangenomen. Deze wet zorgt ervoor dat over 30.000 stoffen meer informatie vrijkomt. Dat is een vooruitgang, maar er blijft toch nog veel onduidelijk. 

7. Is MCO officieel als ziekte erkend?Nee, MCO is in Nederland niet officieel als ziekte erkend. Al in 1999 heeft de Gezondheidsraad onderzoek naar MCO gedaan. Zij heeft toen geconstateerd dat er nog te weinig hard bewijs is om te kunnen zeggen dat MCO echt bestaat. Wel worden patiënten geregistreerd om meer inzicht te krijgen in het aantal klachten. Tot nu toe zijn er ongeveer zevenhonderd mensen in Nederland met de ziekte bekend. Waarschijnlijk is dat het topje van de ijsberg. Canada is op dit moment het enige land ter wereld dat MCO officieel als ziekte heeft erkend. Ook in de Verenigde Staten, Scandinavië en Duitsland wordt MCO meer geaccepteerd dan hier. In die landen zijn speciale klinieken voor MCO- patiënten en verrijzen de eerste geurvrije ziekenhuizen en hotels.  

8. Is MCO een ‘modeziekte’?Elke tijd in de geschiedenis brengt zo zijn eigen kwalen met zich mee, die als ‘modeziektes’ bestempeld worden. Zo leden er voor de Eerste Wereldoorlog veel mensen aan tuberculose. Door de ontdekking van antibiotica komt die ziekte nu in het westen zo goed als niet meer voor. De afgelopen jaren is er veel te doen over ‘vermoeidheidsziektes’, zoals Myalgische Encefalomyelitis (ME) en het Chronisch Vermoeidheid Syndroom (CVS). Ook MCO behoort tot de categorie vermoeidheidziektes.  Of die inderdaad alleen maar met de tijd of de ‘mode’ te maken hebben, is moeilijk te zeggen. Wel is duidelijk is dat MCO een zogenaamde ‘milieuziekte’ is, die alleen voorkomt in de geïndustrialiseerde wereld.  

9. Zit MCO niet gewoon tussen de oren?Omdat MCO officieel (nog) niet erkend wordt, is het moeilijk daar een zinvolle uitspraak over te doen. Critici vinden dat er geen bewijs bestaat dat blootstelling aan chemische stoffen iemand chronisch ziek kan maken. Maar uit het merendeel van de onderzoeken die de afgelopen jaren zijn gedaan, blijkt dat er wel degelijk sprake is van een lichamelijke oorzaak van de klachten. Het definitieve antwoord op deze vraag kan pas gegeven worden, zodra meer bekend wordt over chemische stoffen en het effect daarvan op mensen.  

10. Waar kan ik meer informatie over MCO vinden? Meer informatie over MCO is te vinden in het boek Als chemische stoffen en geuren je ziek maken van Els Valkenburg (Uitgeverij Schors, ISBN 9789063787295). Sinds 2001 bestaat er ook een zelfhulpgroep voor MCO-patienten in Nederland. Contactpersoon is Geerteke de Haas (tel: 0317-612410). Of kijk op http://www.mngm.nl, de website van het Meldpunt voor Gezondheid en Milieu.  

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: