STUDENTE GONNIE VAN EERDEN IN PADOVA

16 Jan

scannen0005.jpgscannen0006.jpg 

Dit artikel is gepubliceerd in De smaak van Italie nr. 1 – 2008. 

Na vier jaar kunstgeschiedenis te hebben gestudeerd in Nijmegen had Gonnie van der Eerden (23) het gevoel dat er nog zoveel méér te leren viel over haar afstudeeronderwerp, de Italiaanse Renaissance. En dus toog ze voor zes maanden naar Padova, bakermat van veel grote schilders én van een van de oudste universiteiten van Italië. 

Weinig mensen die een bezoek brengen aan de pracht en praal van Venetie zullen zich realiseren dat op amper vijftig kilometer afstand nóg een belangrijke kunststad ligt. Padova mag qua bezienswaardigheden dan wel in de schaduw van haar beroemde zuster staan, maar dat maakt de stad niet minder aantrekkelijk. Je kunt er op je gemak door de prachtige oude steegjes van het centrum dwalen of een kaarsje opsteken in de Basilica del Santo, zonder onder de voet gelopen te worden door grote hordes toeristen. In de talrijke gezellige cafeetjes en restaurantjes die de stad rijk is zit je midden tussen gewone Italianen. Kortom: in Padova ervaar je het Italiaanse leven van alle dag. Reden waarom Gonnie besloot juist hier te gaan studeren. 

Fietsstad

Fotografe Liesbeth en ik ontmoeten Gonnie op een frisse maar mooie winterochtend in de lobby van ons hotel. Er kan geen twijfel over bestaan wie Gonnie is, want zoveel lange, blonde vrouwen lopen er niet rond in Padova. Op mijn vraag hoe ze met alle onvermijdelijke aandacht van het mannelijk geslacht omgaat, antwoordt ze lachend: “Het helpt dat ik zo lang ben! Met mijn 1.78 toren ik boven bijna alle mannen uit. Daar zijn ze behoorlijk van onder de indruk.” 

Eenmaal buiten worden we meteen met de eerste Paduvaanse verrassing geconfronteerd: Gonnie´s prachtige rode fiets. Een klassiek model, dat door zijn vorm en kleur aan een oud coca colaflesje doet denken. ”Ik doe alles op de fiets”, vertelt Gonnie. “De stad is erg compact, dus dat gaat prima. Bovendien is het oude centrum waar de universiteit ligt autovrij. Dan is een fiets wel zo makkelijk.” Gedurende de dag zal blijken dat Gonnie niet de enige student is die er zo over denkt. Zoveel fietsen als in Padova hebben we in Italië nog nooit gezien!  

Heimwee

Op ons verzoek laat Gonnie ons vandaag haar favoriete plekjes zien. De eerste stop is de Basilica del Santo. De santo in kwestie is St. Antonius, de priester die na zijn dood in 1231 heilig werd verklaard. Volgens de Padovanen is er maar één zo als hij. Vandaar dat ze het niet nodig vinden hem bij zijn naam te noemen maar simpelweg over `de heilige´ spreken. Het is een imposante kerk die ter ere van Antonius werd gebouwd: Romaans-Gotisch van stijl,  met acht koepels en oosterse klokkentorens. Binnen bevindt zich zijn tombe. Vanuit de hele wereld worden er pelgrimstochten naar deze plek georganiseerd.  

Al wandelend naar het centrale plein van de stad, de Piazza dell´Erbe, vertelt Gonnie dat ze de eerste weken in Padova veel heimwee had. “Er kwam zoveel tegelijk op me af en alles was vreemd. Ik kende helemaal niemand. Bovendien moest ik erg wennen aan mijn nieuwe `thuis´: een klein kamertje in een minder goede buurt van de stad. De taal sprak ik redelijk, maar het is toch heel wat anders of je een kopje koffie in het Italiaans bestelt of elke dag twee uur college in een vreemde taal moet volgen. Het was erg overweldigend allemaal.”  

Gelukkig duurde het ongemakkelijke gevoel niet lang. Na amper twee maanden in Padova is Gonnie duideilijk helemaal ingeburgerd. Ze heeft in rap tempo een nieuwe vriendenkring opgebouwd, met wie ze gemakkelijk in het Italiaans converseert. En de Italiaanse gewoontes waar ze zich de eerste tijd nog aan ergerde past ze inmiddels zelf met veel animo toe. “De cultuur van `het komt morgen wel´ kan voor Nederlanders knap lastig zijn. Tot je er de voordelen van gaat inzien. Als ik bijvoorbeeld te laat ben met me in te schrijven voor een cursus, kan er bijna altijd nog wel wat geregeld worden.” 

Tien soorten risotto

Terwijl Gonnie ons vermaakt haar anekdotes over het Italiaanse studentenleven, kijk we onze ogen uit. Wie had gedacht dat Padova zo mooi was! We lopen door smalle steegjes over eeuwenoude keitjes. Links en rechts zien we prachtige zuilengalerijen, waaronder allerhande ambachtslieden in hun piepkleine winkeltjes aan het werk zijn. Fotografe Liesbeth kan het niet laten om bij een oude schoenmaker binnen te stappen. Zijn werkbank is een antieke houten tafel, zijn gereedschap bestaat uit wat simpele hamers. Hij oefent zijn vak al meer dan zestig jaar uit, vertelt hij ons. En nog altijd met evenveel precizie en plezier. Kom daar nog maar eens om in Nederland. 

Even later staan we voor een indrukwekkend paleis, het Palazzo della Ragione. Het werd in 1218 gebouwd als zetel voor de podesta (stadsbestuurder) en het gerechtshof. Ruim een eeuw later werd het kenmerkende, kielvormige dak toegevoegd. Op de drie aangrenzende pleinen, waarvan de Piazza dell´Erbe het grootste is, worden al eeuwenlang levendige markten gehouden. Zo ook vandaag. Gonnie leidt ons langs de prachtige stalletjes, afgeladen met verse groenten, vis, vlees en kaas. Een bijzonder kraampje is dat van de rjistverkoper. De tientallen soorten risotto, couscous en polenta doen ons het water in de mond lopen. Schoorvoetend geeft Gonnie toe dat ze niet vaak zelf kookt. “In de mensa van de universiteit kun je tussen de middag prima warm eten. Het is lekker, veel en heel goedkoop. Dan is de keus als student gauw gemaakt.” 

Modern

Na het bezoek aan de markt is het tijd om naar college te gaan. De univerisiteit van Padova (gesticht in 1221) is een van de oudste van Italië. Door de eeuwen heen hebben talloze beroemde wetenschappers er lesgegeven. Galileo Galilei bijvoorbeeld, wiens huis een paar straten verderop te bezichtigen is. Het hoofdgebouw van de universiteit is het Palazzo del Bo, genoemd naar een herberg die de afbeelding van een os droeg (hospitium bovis). Het opschrift boven de deur luidt:  

Treed binnen om dagelijks knapper te worden, treed naar buiten om het vaderland en de Christelijke gemeenschap dagelijks van meer nut te zijn.

Binnen vind je onder andere de Aula Magna (grote aula), vol wapens en decoraties, en het oudste Teatro Anatomico (anatomisch theater) ter wereld, dat uit zes boven elkaar gelegen houten gallerijen met 300 zitplaatsen bestaat.  

Gonnie volgt een half jaar lessen moderne kunstgeschiedenis aan de universiteit. Maar wie denkt dat het daarbij over Pablo Picasso of Andy Warhol gaat, komt bedrogen uit. “Modern betekent in Italië uit de 15e en 16e eeuw”, licht ze toe. Alsof er daarna niets meer gebeurd is in de schilderkunst!  

Vandaag is er een laboratio, een praktijkcollege over het herstel van een aantal beroemde fresco´s dat tijdens een bombardement in de Tweede Wereldoorlog in gruzelementen is gevallen. Hoewel de uitleg per computer gaat, is het herstelwerk even verderop in de stad aan de gang. Zo ziet Gonnie met eigen ogen hoe een verbrokkelde, eeuwenoude muurschildering weer tot leven wordt gewekt. Nu begrijpen we nog beter waarom ze zonder aarzelen graag een paar maanden extra aan haar studie plakte.  

Jaap Stam

Lunchen doen we samen met twee van Gonnie´s studiegenoten, de Italiaanse Miriam en de Zwitserse Lena. Met z´n vijven spreken we zeker zeven talen, maar de enige die we gemeen hebben is het Italiaans. Al brabbelend leren we dat de meisjes hun conditie op peil houden door minimaal twee keer per week samen met een aantal andere (vrouwelijke) studenten te voetballen. Aan (mannelijk) Italiaans publiek hebben ze daarbij nooit gebrek. Een bijnaam heeft Gonnie van hen ook al gekregen: Jaap Stam. Vanwege haar lengte natuurlijk.  

De rest van de middag leidt Gonnie ons in een razend tempo langs een aantal andere spectaculaire bezienswaardigheden. De prachtige 16e eeuwse klokkentoren aan het Piazza del Signori bijvoorbeeld. Het Prato delle valle, een gigantisch, ovaal plein waar in een ver veleden een Romeins theater stond en waar nu vooral wordt geflaneerd. En het Caffè Pedrocchi, dat bij zijn opening in 1831 24 uur per dag toegankelijk was. Studenten van de tegenovergelegen universiteit konden er zo op elk gewenst moment een opkikkertje halen. Tegenwoordig is het café ´s nachts niet meer open, maar een espresso drinken aan de badkuipvormige bar is volgens Gonnie nog steeds een belevenis.  

We eindigen onze rondgang bij de Capella degli Scrovegni. Deze kapel uit 1303 is wereldberoemd geworden door de 36 fresco´s die de schilder Giotto er aanbracht. De cyclus die het bijbelverhaal vertelt is – in tegenstelling tot wat gebruikelijk was in die tijd – geheel in perspectief geschilderd. Het geeft een bijzonder ruimtelijk effect. Een van de redenen waarom de schilderingen ook vandaag de dag nog duizenden bezoekers naar Padova trekken.  Met een dromerige blik staart Gonnie naar het uitzonderlijke werk van een van haar grote helden. Ze is hier duidelijk in haar element. Ziet ze zichzelf nog wel eens voor een langere periode naar Italië teruggan? “Na Padova staat eerst een stage bij Christie´s in Amsterdam gepland”, vertelt ze. “Maar mocht ik daarna de kans krijgen bij een Italiaans veilinghuis te gaan werken, dan bedenk ik me geen moment!” 

<Kader: De heilige Antonius>

Antonius, geboren in Lissabon maar gestorven in Padova, is de patroonheilige van de Franciscanen, het huwelijk, verloren voorwerpen, vrouwen en kinderen, armen, bakkers, mijnwerkers, reizigers en verliefden. In katholieke kringen wordt Antonius aangeroepen om verloren zaken terug te vinden:

  • Heilige Antonius, beste vrind, maak dat ik m’n (sleutels) vind

Ook in weerspreuken kom St. Antonius regelmatig tegen:

  • Als Sint-Antoon de zon doet schijnen, ziet de boer zijn zorgen verdwijnen
  • Is Sint-Antonius nat, dan drinkt de boer zich zat
  • Sint-Antonius schoon en helder, vult ’t vat en ook de kelder

De Teunisbloem  is naar hem vernoemd omdat die rond zijn feestdag (13 juni) bloeit.<Kader: Tips van Gonnie>

  • Slapen: Hotel Al Fagiano is een gezellig en betaalbaar familiehotel. Het ligt aan de Via Locatelli, vlak achter de Basilica del Santo, op zo´n tien minuten lopen van het historisch centrum van de stad. Voor meer informatie zie: www.alfagiano.com.
  • Eten: de kraampjes met gebakken vis en gepofte kastagnes op het Piazza del´Erbe.
  • Drinken: de lekkerste cappuccino drink je voglens Gonnie bij in de Via XX Settembre. En je kunt Padova niet verlaten zonder een Spritz (een typisch, alcoholisch drankje uit de Veneto) te hebben geproefd!Recept Spritz
    1 deel Aperol
    2 delen Prosecco
    scheutje spuitwater
    1 grote olijf (met pit)
    1 schijfje sinaasappel
    Neem een limonadeglas en vul deze voor iets minder dan een derde met Aperol. Voeg nu twee keer zo veel Prosecco toe en een klein scheutje spuitwater. Pak vervolgens een sate-prikker en prik hieraan de olijf en het schijfje sinaasappel. Deponeer de prikkel in het glas en klaar is je Spritz. Zorg er wel voor dat de Aperol en Prosecco rechtstreeks uit de koelkast komen.

  • Bekijken: de Basilica del Santo, het Palazzo della Ragione, het Palazzo del Bo, de Capella degli Scrovegni met de beroemde fresco´s van Giotto, het Prato delle Valle en de Orto dei Semplici (botanische tuinen).
  • Uitstapjes: Padova is volgens Gonnie de perfecte uitvalsbasis voor uitstapjes in de omgeving. Zo heeft ze al bezoekjes gebracht aan Venetië, Verona, Ferrara en Milaan.
  • Lezen: Meer weten over Gonnie haar avonturen in Padova? Kijk dan eens op www.travelmessage.nl/gonnie. Daar houdt ze een internetdagboek bij over haar tijd in Italie.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: