16 VRAGEN OVER (STOPPEN MET) ROKEN

3 Jul

 1. Verbetert je concentratie van roken?

Nee, het omgekeerde is waar. Door roken daalt je concentratie juist: je bent voortdurend met je volgende ‘shot’ nicotine bezig. Zolang je rookt haal je nooit meer hetzelfde concentratieniveau als van een niet-roker.

2. Wat maakt een sigaret eigenlijk zo ongezond?

Een sigaret bevat niet alleen nicotine, maar nog allerlei andere stoffen die stuk voor stuk giftig zijn. Blauwzuurgas bijvoorbeeld, dat in de Verenigde Staten wordt gebruikt om gevangen te executeren. Maar ook aceton (oplosmiddel gebruikt in nagellakremover), arsenicum (kankerverwekkend gif, gebruikt voor mierenbestrijding), cadmium (zwaar metaal, gebruikt in accu’s en batterijen) en methanol (giftig soort alcohol, gebruikt voor antivries). Al die giftige stoffen bij elkaar zorgen ervoor dat je als roker een sterk verhoogde kans loopt op (long)kanker, hart- en vaatziekten en tal van andere aandoeningen.

3. Waarom zijn sigaretten verslavend?

De verslavende stof in sigaretten is nicotine. Nicotine werkt activerend én ontspannend. Logisch dus, dat zoveel mensen zich er lekker bij voelen. Helaas geldt dat alleen in het begin. Na een paar weken tot maanden verdwijnen die effecten namelijk, maar de herinnering eraan niet. Om die reden ga je door met roken, terwijl je nooit meer hetzelfde positieve effect zult bereiken. Je hebt dan geen sigaret meer nodig om je goed te voelen, maar om de ontwenningsverschijnselen te onderdrukken.

4. Ga je er van roken ouder uitzien?

Ja. Als je rookt veroudert je huid sneller en krijg je eerder rimpels. Dat komt omdat het bindweefsel in de huid van rokers versneld wordt afgebroken. De veroudering verloopt wel vijf keer zo snel als bij een niet-roker. En weg is weg: eenmaal afgebroken bindweefsel komt niet meer terug.

5. Kun je de negatieve effecten van roken compenseren met een gezonde levensstijl?

Helaas niet. Je kunt roken niet ‘goedmaken’ door bijvoorbeeld niet te drinken of vegetarisch te eten. Roken brengt altijd grote gezondheidsrisico’s met zich mee, hoe gezond je verder ook leeft.

6. Wat zijn de meest gebruikte methoden om te stoppen?

  • ‘Cold turkey’, oftewel van het ene op het andere moment stoppen
  • Met behulp van nicotinevervangers of antirookmedicijnen
  • Gedragstherapie, waarbij je door anders te denken van het roken af kunt komen
  • Alternatieve methoden zoals acupunctuur of hypnose

Er is helaas nog steeds niet één methode die gegarandeerd succes heeft. Als je afgaat op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek is gedragstherapie waarschijnlijk het meest effectieve hulpmiddel.

7. Wat zijn de belangrijkste ontwenningsverschijnselen van het stoppen?

Slapeloosheid, irritatie, gewichtstoename, concentratieverlies en onrust. Meestal is de derde dag nadat je gestopt bent het ergst. In totaal duren de lichamelijke klachten zo’n drie weken. Wat de geestelijke ontwenningsverschijnselen betreft: die zijn het allerergste van het stoppen met roken. Je hebt jezelf een miljoen keer wijsgemaakt dat roken lekker is, dat sigaretten je bevrediging geven en dat ze je ontspannen maken. Voordat die gedachte uit je hoofd verdwijnt gaat er een hoop tijd overheen. Zodra je in een situatie komt waarin je vroeger rookte, associeer je die met een sigaret. Zelfs als je lichamelijk al lang niet meer verslaafd bent komt de behoefte toch op. Daar is helaas geen snelle oplossing voor te bedenken, anders dan geduld op te brengen. Op den duur verdwijnt de aandrang echt!

8. Hoe lang na het stoppen heb je nog een verhoogd risico op longkanker?

Dat hangt af van hoe lang en hoeveel je gerookt hebt. Je kunt je voorstellen dat als je veertig jaar lang dertig sigaretten per dag hebt opgepaft, het verhoogde risico op longkanker nog jaren doorwerkt. Heb je gedurende vijf jaar maximaal tien sigaretten per dag gerookt, dan is het risico na het stoppen vrijwel meteen gelijk aan dat van een niet-roker.

9. Kom je altijd aan als je stopt met roken?

Gemiddeld genomen neemt je gewicht na het stoppen met roken zo’n 2 tot 4 kilo toe. Dat komt doordat je stofwisseling zich normaliseert. Alle kilo’s daarboven zijn het gevolg van extra eten. Overigens hoef je helemaal niet aan te komen, als je de gelegenheid aangrijpt om tegelijkertijd gezond(er) te eten en wat meer te bewegen.

10. Zijn light-sigaretten minder schadelijk dan gewone sigaretten?

Nee. Als je light-sigaretten rookt ben je geneigd dieper te inhaleren om zo meer werkzame stoffen binnen te krijgen. Daardoor dringen de schadelijke stoffen ook dieper in je longweefsel.

11. Heeft roken invloed op de conditie van je gebit?

Reken maar! Gele tanden, optrekkend tandvlees, ontstekingen, een zwarte aanslag op je tong: de tandarts merkt het meteen als je rookt. Rokers hebben bovendien vaker een kunstgebit nodig en hebben een grotere kans op mondkanker.

12. Heeft roken invloed op je kans om zwanger te worden?

Het kan zeker effect hebben. Als je rookt raak je sneller door je eicelvoorraad heen. Kortom: de kans op bevruchting neemt af. Een rokende vrouw die een IVF-behandeling ondergaat heeft aanzienlijk minder kans op succes dan een niet-rokende vrouw. Bovendien kom je als roker ook nog eens sneller in de overgang.

13. ‘Roken tijdens je zwangerschap is slecht’, hoor je vaak. Maar hoe slecht dan?

Zwangere vrouwen die meer dan 10 sigaretten per dag roken hebben een verhoogde kans op een miskraam. Ook later in de zwangerschap (na 28 weken) is de kans op een dood geboren kindje groter. Verder verlaagt roken tijdens de zwangerschap het geboortegewicht van je baby. Soms hoor je dat je daardoor een makkelijkere bevalling zou hebben, maar dat is onzin; het hoofdje wordt er niet kleiner door.

Na de geboorte geldt: een kind waarvan één van beide ouders rookt heeft 50% keer meer kans op bronchitis en longontsteking. Bovendien is de kans op overlijden aan wiegendood in het eerste levensjaar twee tot vier keer zo hoog. En dan hebben we het nog niet eens over het risico op andere ziektes, zoals bepaalde vormen van kanker en suikerziekte, dat ook toeneemt. Vandaar dat de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) roken door ouders een vorm van kindermishandeling noemt.

14. Is passief roken (‘meeroken’) gevaarlijk?

Absoluut. 1 op de 10 hartaanvallen bij niet-rokers wordt veroorzaakt door meeroken. Naar schatting overlijden er jaarlijks 110 tot 270 Nederlanders aan longkanker door passief roken.

15. Is verslaafd zijn aan nicotine erfelijk?

Ja en nee. Of je wel of niet begint met roken heeft niets met erfelijkheid te maken. Maar eenmaal begonnen is het aantal sigaretten dat je per dag rookt wel voor een belangrijk deel erfelijk bepaald.

16. Heeft het zin om bij het stoppen nicotinevervangers te gebruiken?

Pleisters, zuigtabletten of kauwgom met nicotine kunnen je helpen de chemische verslaving op te vangen. Ze zijn vrij verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. De kosten ervan zijn voor eigen rekening. Voor zware rokers (20 of meer sigaretten per dag) zijn er op recept ook medicijnen om de eerste fase van het afkicken door te komen. Ze helpen je te stoppen, maar kunnen ook bijwerkingen hebben. Ook deze medicijnen moeten overigens zelf betaald worden.

[Kader]

Roken in cijfers

Er zijn 4 miljoen rokers in Nederland. 80% van hen wil stoppen. Gezondheid (90%) en geld (22%) zijn de belangrijkste motieven.

  • Elke 6 seconden sterft er een mens aan de gevolgen van roken. Tabak is daarmee de belangrijkste doodsoorzaak ter wereld.
  • In de 20ste eeuw heeft roken het leven gekost aan zo’n 100 miljoen mensen. Dat is meer dan het dodental van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog samen. In de 21ste eeuw zullen naar schatting 1 miljard mensen door roken overlijden.
  • Tussen 1950 en 1999 stierven in Nederland gemiddeld 16.000 mensen per jaar aan de gevolgen van roken.
  • 1 op de 3 rokers haalt de 70 niet. Van de niet-rokers is dat 1 op de 6.
  • 25% van alle rokers sterft gemiddeld 10 jaar eerder dan een niet-roker.
  • Na je 40ste kost elk jaar dat je het stoppen uitstelt je drie maanden van je leven.
  • Als je als roker een willekeurige operatie ondergaat is de kans op complicaties (zoals een wondinfectie) meer dan vijf maal zo groot.
  • Met elke sigaret die je rookt stijgt je bloeddruk. Er wordt ook een verband gelegd tussen roken en een verhoogd cholesterol.  
  • Rokende werknemers melden zich 1,5 keer zo vaak ziek als hun niet-rokende collega’s.
  • Rokende werknemers zijn per jaar gemiddeld 3 weken niet productief door hun extra rookpauzes.

Uit: Nederland stopt! Met roken van Pauline Dekker en Wanda de Kanter

[Kader]

Hulp nodig?

Op de website van STIVORO (www.stivoro.nl/stoppenmet roken) staan veel nuttige tips over hoe je het stopen kunt aanpakken en wie of wat je daarbij kan helpen. Ook vind je daar verschillende hulpmethoden die door STIVORO zijn ontwikkeld.

  • Wil je van een alternatieve methode gebruik maken om te stoppen, kijk dan op http://www.acupunctuur.com of http://www.hypnose.nl voor een behandelaar in de buurt.
  • Het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis heeft een speciale rokerspoli. Daar wordt een programma aangeboden met medische en psychologische begeleiding, medicijnen en terugkombezoeken. De behandeling wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraar. Telefoon: 020 – 512 51 81 of zie rookstoppolikliniek.slz.nl.
  • Mensen die meer dan twee pakjes per dag roken of rokers met ernstige medische problemen of psychiatrische ziekten kunnen terecht bij de Jellinek Kliniek: 020 – 408 70 85 of www.jellinek.nl

Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan longartsen Pauline Dekker en Wanda de Kanter. In hun onlangs verschenen boek Nederland stopt! Met roken gaan Dekker en De Kanter uitgebreid in op de achtergrond van een verslaving en verschillende methoden om te stoppen. Ook komen tal van medisch specialisten aan het woord over het effect dat roken heeft op je lichaam. Bekende Nederlanders vertellen tussen de hoofdstukken door over hun strijd met het stoppen met roken. Bij het boek hoort een website: www.nederlandstopt.nu.

Pauline Dekker en Wanda de Kanter, Nederland stopt! Met roken (Uitgeverij Thoeris, 2008), ISBN 978 90 82219 32 9, € 19,95. Onder andere te bestellen via http://www.nederlandstopt.nu.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: