MARK RUTTE: AOW-LEEFTIJD VAN 67 IS REDELIJK

27 Jan

Dit artikel is gepubliceerd in ANBO Magazine van januari 2010.

Als het aan VVD-fractievoorzitter Mark Rutte ligt, gaan we de komende jaren niet alleen de problemen van de vergrijzing aanpakken, maar vooral ook gebruik maken van al het positieve dat senioren ons te bieden hebben. “We zijn gezegend met zoveel kennis en ervaring in Nederland.”

Het is een natte, grauwe wintermiddag als we ons bij de Tweede Kamer melden. De regen slaat tegen de ramen, maar dat lijkt Mark Rutte – sinds juni 2006 fractievoorzitter van de VVD – niet te deren. Zodra we binnentreden in zijn prachtige werkkamer met uitzicht op het Binnenhof, begint hij enthousiast te praten. Over het Liberale Senioren Netwerk dat onlangs is opgericht. Over zijn zus die vanwege alle regels haar baan als wijkverpleegster opzegde. Over de overheid die te weinig ouderen in dienst heeft. En over de verhoging van de AOW-leeftijd natuurlijk. Hij heeft zoveel te vertellen, dat hij amper tijd heeft om tussendoor een slokje van zijn groene thee te nemen.

Het is duidelijk dat het thema van de vergrijzing u flink bezighoudt. Waar maakt u zich het meest zorgen over?

“Het feit dat er steeds meer ouderen komen in Nederland, roept een aantal belangrijke vragen op. Hoe zorgen we ervoor dat mensen langer aan het werk blijven? Is er voor diezelfde mensen straks nog genoeg kwalitatief goede zorg beschikbaar is? En kunnen gepensioneerden ook over twintig jaar nog aanspraak maken op een welvaarts- en waardevaste AOW? Allemaal vragen waar we een goed antwoord op moeten vinden. Dat kan alleen als we het beleid een stuk simpeler maken. Of het nu over de zorg, de arbeidsmarkt of het pensioen gaat, er zijn zoveel verschillende regelingen voor, dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Als we daar niets aan doen, vormt zich een nieuwe sociale tweedeling in Nederland. Honderd jaar geleden was die er tussen de rijken en de armen, nu dreigt die te ontstaan tussen de hoogopgeleiden en de laagopgeleiden. Zo ver mag het van de VVD niet komen.”

Om maar met het meest actuele thema te beginnen: de verhoging van de AOW-leeftijd. Het merendeel van de ANBO-achterban is daartegen, zo blijkt uit een enquête onder 3000 leden. Zij willen een flexibele AOW-leeftijd. Stoppen op je 65ste moet kunnen, doorwerken net zo goed.

“Daar ben ik het ten dele mee eens. Wat de VVD betreft mag iemand die veertig jaar heeft gewerkt op zijn 65ste met pensioen. En dan geen korting op de AOW, zoals het Kabinet van plan is, maar een welvaarts- en waardevaste uitkering die met de inflatie en de loonsverhoging meestijgt.

Maar mensen die er op nog geen veertig jaar hebben opzitten, moeten volgens ons wél door tot hun 67ste. Daar zijn goede redenen voor. Om te beginnen: werken is geen straf. Het houdt je betrokken bij de maatschappij, het zorgt voor persoonlijke ontwikkeling en het lijkt erop dat doorwerken je nog langer gezond houdt ook. Ten tweede: toen Drees de AOW-leeftjid invoerde, zei hij al dat die moest meestijgen met de levensverwachting. Als dat was gebeurd, zaten we nu op een pensioenleeftijd van 72. In dat licht bezien is een verhoging naar 67 heel redelijk. En dan is er ook nog het argument van de arbeidsmarkt. Momenteel hebben we te maken met een crisis en een hoge werkloosheid. Maar over niet al te lang zitten we door de vergrijzing met een enorme aantal onvervulde vacatures. Wil je die allemaal vullen, dan zullen mensen langer moeten doorwerken.

Overigens gaat de AOW-leeftijd wat de VVD betreft heel geleidelijk omhoog, in stapjes van één maand per jaar. Op die manier worden de extra lasten eerlijk over alle leeftijden verdeeld, en niet alleen bij de jongeren gelegd, zoals het huidige Kabinet doet.”

‘Zorg er eerst maar een voor dat mensen tot 65 jaar aan werk kunnen blijven, voordat we over langer doorwerken gaan praten’, zeggen de ANBO-leden.

“Dat is een terecht punt. Op dit moment komen 50-plussers nauwelijks aan de slag. Zonde, want ouderen hebben een schat aan kennis en ervaring. Daar moet je gebruik van maken! Het probleem is dat ouderen relatief duur zijn. Vandaar dat we als VVD in de Tweede Kamer een voorstel hebben ingediend, om werkgevers geen WW-premie meer te laten betalen voor personeel van boven de 55. Dat maakt het goedkoper om ouderen in dienst te nemen en te houden. Helaas is die motie niet aangenomen.

Iets anders is dat de overheid zelf meer het goede voorbeeld moet geven. Ik zou graag personeelsadvertenties in de krant zien, waarin overheidsinstellingen specifiek vragen om werknemers boven de 45. Dat mag wettelijk gezien vast niet, maar soms moet je een uitzondering maken. Zeker in sectoren waar een tekort aan personeel is of dreigt, zoals in het onderwijs of bij de politie.”

Veel oudere docenten en politieagenten zeggen dat ze best langer willen doorwerken, maar dat hun beroep zwaar is en dat ze dat simpelweg niet volhouden tot hun 67ste.

“Nogmaals: als je veertig jaar hebt gewerkt, mag je van de VVD op je 65ste met pensioen. Dat zal voor veel docenten en politieagenten gelden. Tegelijk vind ik wel dat we moeten niet doen alsof werk een ziekte is. Voor je het weet betitelt iedereen zijn baan als ‘zwaar’. Een man of vrouw van 52 die zegt: ‘ik moet nog dertien jaar’ begrijp ik niet. Houd er dan meteen mee op! Zoek liever iets wat je echt leuk vindt. Dat geldt voor een directeur net zo goed als voor een onderwijzer of een bouwvakker. Je werk is iets om trots op te zijn, wat je ook doet.

Sowieso zou ik willen zeggen: denk niet te gauw dat het leven over is. Vijftig was een eeuw geleden oud, maar nu is dat een middelbare leeftijd. Mannen worden gemiddeld 78, vrouwen 82. Op je vijftigste ligt er dus nog zo’n dertig jaar voor je. Maak daar wat van!”

Over die stijgende leeftijd gesproken: wat gaat de VVD doen om de zorg op de lange termijn toegankelijk en betaalbaar te houden?

“Mijn oudere zus werkte jarenlang als wijkverpleegkundige. Maar op het moment dat ze meer tijd kwijt was aan het invullen van papieren dan aan het verzorgen van patiënten, hoefde het voor haar niet meer. En toen recent iemand in mijn familie naar een verzorgingstehuis moest, zijn we weken bezig geweest om uit te zoeken wat we daarvoor allemaal moesten regelen. Waarmee ik wil zeggen: de organisatiedrang in de zorg is totaal doorgeslagen. Patiënten hebben zo ongeveer een academische opleiding nodig om de regels te begrijpen, en werknemers krijgen amper de kans om gewoon hun werk te doen. De managers die het allemaal in goede banen moeten leiden kosten bovendien bakken met geld. Dat kan echt slimmer. Door de zorg kleinschalig en in de buurt te organiseren en vakmensen het werk te laten doen waarvoor ze zijn opgeleid, ben je minder geld kwijt én geef je patiënten de persoonlijke aandacht die ze verdienen.

Als het aan de VVD ligt, kun je straks bovendien voor alle zorgbehoeftes bij één loket terecht. En kies je vervolgens zelf bij welke aanbieder je die diensten wilt afnemen. Als je niet tevreden bent over je bakker, ga je naar een andere. Waarom zou dat dan niet zo zijn in de zorg?”

Veel mensen zijn bang dat ze steeds minder op collectieve zorg aanspraak kunnen maken, en steeds meer zelf moeten bijverzekeren. Kunt u die zorg wegnemen?

“Vooropgesteld: basiszorg moet altijd collectief verzekerd blijven. Maar de afgelopen tien jaar zijn de kosten van de AWBZ verdubbeld. Ook de kosten van andere zorgregelingen blijven stijgen. Dat moet een keer ophouden, anders wordt het stelsel onbetaalbaar. De VVD is er dus op tegen om de pakketten van de Zorgverzekeringswet en de AWBZ verder uit te breiden.”

En als het gaat om mantelzorg?

“Dat mensen mantelzorg verlenen, is geweldig. Maar ik wil er als liberaal voor waken dat de overheid zich daar teveel mee gaat bemoeien. Er zijn voldoende regelingen die het mogelijk maken om een naaste te verzorgen. Meer voorzieningen drijven de kosten van de zorg alleen maar verder op. Bovendien: in een geciviliseerde maatschappij is het toch normaal dat je, waar nodig, voor elkaar zorgt? Ik ben er trouwens wel voor dat de regels worden versimpeld voor het bouwen op het eigen erf, om zo de zorg voor ouders of familie dicht bij huis mogelijk te maken. Mensen die dat willen lopen nu namelijk vaak vast in lange en moeizame vergunningprocedures.”

2010 is het Europees jaar ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Hoe zit het met de armoede onder ouderen in Nederland?

“Om met het goede nieuws te beginnen: Nederland behoort wereldwijd tot de landen met het kleinste percentage mensen dat van een laag inkomen leeft, zo’n 9%. Maar het kan altijd beter. Zo maken lang niet alle ouderen die daar recht op hebben gebruik van de beschikbare voorzieningen, zoals huur- of zorgtoeslag, of bijzondere bijstand voor een nieuwe koelkast of televisie. Soms weten ze niet dat ze die kunnen krijgen, soms zijn ze te trots om erom te vragen. Ik bewonder het streven om jezelf te willen redden. Maar die regelingen zijn er niet voor niets. Gebruik ze alstublieft, als u ze nodig heeft! Om de welvaart van ouderen op peil te houden, vind ik het daarnaast belangrijk dat gepensioneerden géén belasting hoeven te gaan betalen over hun AOW, zoals minister Bos wil, en dat de hypotheekrenteaftrek onaangetast blijft.”

Tot slot: waar gaat de VVD zich verder hard voor maken als het om ouderen gaat?

“De VVD heeft samen met D66 een wetsvoorstel ingediend, dat gepensioneerden het wettelijk recht moet geven om in het bestuur van pensioenfondsen zitting te nemen. Nu is dat namelijk maar bij 30% van de pensioenfondsen het geval.

Verder hebben twee oud-Statenleden van de VVD vorig jaar het Liberale Senioren Netwerk opgericht. Dat heeft als doel de stem van liberale ouderen op gemeentelijk, provinciaal en landelijk niveau nog beter te laten horen. En na de volgende verkiezingen zie ik graag een paar 60-plussers in de VVD-fractie. Sollicitaties welkom!”

[Kader]

Wie is Mark Rutte?

Mark Rutte (1967) studeerde geschiedenis in Leiden. Tijdens zijn studie was hij drie jaar voorzitter van de jongerenvereniging van de VVD, de JOVD. Later maakte hij gedurende vier jaar onderdeel uit van het hoofdbestuur van de partij.

Na zijn studie ging Rutte aan de slag bij Unilever, waar hij directeur personeelszaken werd van een van de werkmaatschappijen. In 2002 werd hij benoemd tot Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Twee jaar later vervulde hij diezelfde functie bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

In mei 2006 werd Rutte door de leden van de VVD gekozen als lijsttrekker. Sinds 29 juni 2006 is hij fractievoorzitter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: