HINDERNISSEN BIJ HET NEMEN VAN MEDICIJNEN

16 Okt

 

Vervelende bijwerkingen. Grote capsules. Een middel dat (ogenschijnlijk) niet werkt. Of gewoon: vergeten. Er zijn genoeg redenen waarom het lastig kan zijn om medicijnen volgens het voorschrift in te nemen. Zo lukt het wel!

 

De afgelopen twintig jaar is het geneesmiddelengebruik in Nederland ruim verdubbeld, en daarmee ook het aantal mensen dat hun medicatie weleens niet inneemt zoals het hoort. Onderzoeksresultaten lopen uiteen, maar ongeveer 30 tot 50% van de (chronisch zieke) mensen die langdurig medicijnen nodig heeft, neemt die niet of niet volgens voorschrift in. Ze slaan bijvoorbeeld af en toe een pil over, of nemen hem op het verkeerde moment van de dag in. Het komt ook voor dat patiënten zonder overleg de dosering aanpassen (zowel meer als minder innemen), of dat ze helemaal met hun medicatie stoppen.

Vooral bij middelen die problemen moeten voorkomen, zoals medicijnen die de bloeddruk of het cholesterolgehalte verlagen, blijk het lastig om ‘therapietrouw’ te zijn. Je merkt er immers (op korte termijn) niets van als je je niet aan de regels houdt. Bij andere remedies, zoals antidepressiva, duurt het een tijdje voor je merkt dat ze goed werken. Ondertussen kun je wel last hebben van bijwerkingen. Ook dat maakt het soms lastig om ze trouw in te blijven nemen.

Hoe ouder mensen worden, hoe meer moeite ze hebben om medicijnvoorschriften te volgen. Dat heeft vaak met vergeetachtigheid te maken, maar ook met het feit dat ouderen dikwijls veel medicijnen gebruiken en op verschillende tijden op een dag, voor of na het eten. Hoe meer verschillende middelen en hoe complexer de voorschriften, hoe groter de kans dat het fout gaat. Is dat erg?

“Dat hangt er vanaf”, zegt Martina Teichert, apotheker en epidemioloog. “Als je af en toe een cholesterolverlager vergeet, kan dat geen kwaad. Maar voor de meeste middelen luistert de dosering nauw. Als je ze vergeet, kunnen ze minder goed werken. Als je ze te snel achter elkaar inneemt, kun je last krijgen van bijwerkingen. Bij infecties is het belangrijk om de antibioticakuur af te maken. Anders kunnen bacteriën ongevoelig worden voor het middel en helpt het een volgende keer niet meer.”

Stel, je bent een keer een dosering vergeten. Dan neem je er volgende keer gewoon twee. Toch? “Geen goed idee”, waarschuwt Teichert. “Dan kunnen er namelijk nare bijwerkingen optreden. In het ergste geval kun je door verkeerd medicijngebruik zelfs in het ziekenhuis belanden. ”

Dat wil overigens niet zeggen dat je niet kritisch mag zijn over de middelen die je krijgt voorgeschreven. Sterker nog, volgens Teichert is dat juist goed. Twijfels over of problemen met het nemen van medicatie? Bespreek ze met je huisarts of apotheker! Dat gebeurt namelijk nog veel te weinig, aldus Teichert. “Denk nooit: ‘mijn vraag is dom’, of’ ik wil niet zeuren’. Als apothekers zijn we opgeleid om mensen met hun medicijngebruik te helpen. Trouwens: veel medicatieproblemen zijn simpel te verhelpen.”

 

De 1e hindernis: “Ik vergeet mijn medicatie regelmatig”

Vooral als je meerdere middelen op verschillende momenten van de dag moet gebruiken, kan het lastig zijn om je aan de voorschriften te houden. Dat is ook het geval, als je niet veel merkt van de werking of als je medicatie moet innemen op momenten die je slecht uitkomen. ’s Ochtends vroeg bijvoorbeeld, als je nog niet goed wakker bent. Of als je aan het werk bent. Dan is een pilletje gauw vergeten.

Oplossing: De apotheek kan verschillende medicijnen in een medicijndoos of -rol aanleveren, zodat je voor elk moment dat je medicatie moet nemen de juiste hoeveelheid pillen bij elkaar hebt. Verschillende voorschriften kunnen ook beter op elkaar worden afgestemd. Bijvoorbeeld door (in overleg met de arts) te kijken of alle medicatie op hetzelfde moment van de dag ingenomen kan worden. Verder is er een service, waarbij je een SMS-bericht op je mobiele telefoon krijgt, telkens als je medicatie moet gebruiken.

 

De 2e hindernis: “Ik zie het nut er niet van in”

Je merkt geen effect van je medicijnen. Of de klachten zijn al over. Waarom zou je je pillen dan nog nemen? Ook allerlei vooroordelen kunnen iemand tegenhouden. Dat je van een middel aankomt bijvoorbeeld, dat je eraan verslaafd raakt, dat het gewoon niet werkt of dat het chemische troep is. Heel oude mensen denken nog wel eens dat klachten bij de leeftijd horen en dat er toch niets aan te doen is.

Oplossing: Bespreek twijfels met je arts en je apotheker. Vaak blijken die gebaseerd op misverstanden. Zo niet, dan is het misschien beter om in overleg de dosering aan te passen of van middel te veranderen.

 

De 3e hindernis: “Ik heb last van nare bijwerkingen”

Om met het positieve nieuws te beginnen: lang niet iedereen heeft last van bijwerkingen. Slechts een paar procent van de mensen krijgt ernstige klachten. Ontstaan er toch ongemakken dan kan daar in veel gevallen prima wat aan worden gedaan.

Oplossing: Dikwijls is het een kwestie van geduld: veel bijwerkingen komen alleen in het begin van de behandeling voor en gaan na twee weken vanzelf over. Zo niet, ga dan niet zelf met de dosering experimenteren, maar overleg met je arts. Zo nodig past die de dosering aan, of schrijft hij een ander middel voor. Of hij kan iets geven dat de bijwerkingen tegengaat. In sommige gevallen blijkt het voldoende om voedingsmiddelen waar de medicatie slecht mee combineert te vermijden Verschillende medicijnen kunnen elkaar ook ‘in de weg’ zitten. Meld daarom altijd bij de apotheek welke vrij verkrijgbare middelen (zoals pijnstillers) je gebruikt. Dat geldt ook als je medicijnen uit het ziekenhuis hebt meegekregen of als je op vakantie medicatie hebt gehaald.

 

De 4e hindernis: “Ik vind het lastig om mijn pillen door te slikken “

(Grote) tabletten of capsules innemen: niet iedereen gaat dat even makkelijk af. Sommige mensen breken ze daarom in stukjes, of ze kauwen erop. Niet verstandig, want dat kan de werking ervan verminderen. Ook bij andere vormen van medicatie, bijvoorbeeld oogdruppels, kan het lastig zijn het middel volgens voorschrift te gebruiken.

Oplossing: Veel mensen gooien tijdens het slikken hun hoofd naar achteren. Door het hoofd naar voren te buigen terwijl je de tablet of capsule met water doorslikt, gaat het veel gemakkelijker. Bij slikproblemen kun je het beste advies vragen aan de apotheker. Op www.apotheek.nl kun je instructiefilmpjes vinden, onder ander voor het innemen van tabletten en voor het druppelen van het oog.

 

De 5e hindernis: “Nu ik de bijsluiter heb gelezen, durf ik mijn medicatie niet meer te nemen”

Medicijnfabrikanten zijn wettelijk verplicht alle bijwerkingen die ooit zijn voorgekomen op de bijsluiter te vermelden. Hele waslijsten zijn dat! Logisch, dat sommige mensen daar zenuwachtig of bang van worden.

Oplossing: Vraag je huisarts of apotheker hoe groot jouw kans op de verschillende bijwerkingen is, en wat je moet doen als je daar last van krijgt. Op www.apotheek.nl kun jij bij de medicijnen zelf vinden hoe vaak bijwerkingen voorkomen.

 

In alle gevallen geldt dat het zinvol kan zijn een medicatie adviesgesprek bij je apotheek aan te vragen. Dan kun je samen in alle rust doornemen welke middelen je gebruikt, of die nog allemaal nodig zijn en of de dosering en toediening ervan eventueel handiger kunnen.

 

[Kader]

Dat kan ook al!

Er zijn sms-diensten die je kunnen herinneren aan het innemen van medicatie.

Bij langdurig gebruik van meer dan één middel kan de medicatie op elkaar worden afgestemd. Dat wil zeggen dat de apotheek alle benodigde medicatie een keer per drie maanden aflevert  in plaats van dat je zelf steeds met herhaalrecepten in de weer moet.

Voor gebruikers van veel medicijnen kan de medicatie worden verpakt in zakjes per gebruikerstijdstip. Op het zakje staat wat er in zit. Er zijn ook al apparaten voor deze zakjes die een signaal geven als het tijd is voor innemen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: