CHECKLIST: ZO VINDT U HET BESTE ZIEKENHUIS

4 Apr

Gepubliceerd in Margriet nr. 14, 1 april 2011

Hoe kom je te weten hoe een ziekenhuis het doet? En hoe maak je vervolgens de juiste keus?

Steeds meer zorgverzekeraars sluiten alleen nog contracten met ziekenhuizen die zij ‘goed genoeg’ vinden. CZ bijvoorbeeld besloot vorig jaar om de zorg voor borstkankerpatiëntes in bepaalde ziekenhuizen niet meer te vergoeden, omdat die te weinig ervaring met de behandeling zouden hebben. Dat zorgde bij patiënten voor veel onrust. Je zal immers maar net met een behandeling tegen borstkanker zijn gestart in een door de zorgverzekeraar ‘afgekeurd’ ziekenhuis! Dan wil je graag weten hoe jouw ziekenhuis echt presteert. Hetzelfde geldt als je bijvoorbeeld aan een hernia geopereerd moet worden, of als een van je ouders een heupoperatie zal ondergaan. Maar hoe kom je daarachter?

“Via dag- en weekbladen en vooral via internet is heel veel informatie te vinden”, zegt Jacqueline Baardman, manager keuze van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). “Helaas is niet altijd duidelijk wat je eraan hebt. De uitkomsten van de ranglijsten en vergelijkingssites verschillen namelijk nogal eens. Dat komt omdat ze lang niet allemaal hetzelfde meten.”

Bijkomend probleem: veel gegevens die voor zulke vergelijkingen worden gebruikt zeggen patiënten weinig. Een ziekenhuis registreert bijvoorbeeld of de juiste protocollen worden gebruikt, en wat er gebeurt bij een polibezoek of een opname. Maar hoe vaak operaties moeten worden overgedaan, of hoeveel complicaties er optreden is meestal niet duidelijk. Terwijl dat juist dingen zijn die mensen willen weten.

“Ziekenhuizen zijn huiverig om dat soort gegevens bekend te maken”, legt Jacqueline Baardman uit. “Een instelling waar veel mensen tijdens of na een operatie overlijden, vinden buitenstaanders al snel  ‘slecht’. Maar het kan best zo zijn, dat dat ziekenhuis verhoudingsgewijs veel ernstig zieke mensen behandelt. Die hebben sowieso een grotere kans om te overlijden dan een gezond iemand die onder het mes gaat.”

Dat soort nuances zie je echter niet aan een ranglijst af. Kortom: het is nog niet makkelijk om inzichtelijk te maken hoe een ziekenhuis het nu écht doet. Gelukkig gaat dat wel steeds beter, aldus Jacqueline Baardman. Zo werken zorginstellingen, patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars en de overheid samen aan één set nomen voor het meten van de kwaliteit van zorg. Verder kun je voor steeds meer aandoeningen specifiek vergelijken hoe de zorg is geregeld. Dat zegt meer dan hoe een groot ziekenhuis als geheel functioneert.

Ervaringen van anderen

Vergelijkingssites als kiesbeter.nl of independer.nl gebruiken meetbare normen om ziekenhuizen ze boordelen, bijvoorbeeld hoeveel operaties er zijn gedaan. Ervaringen van andere patiënten vind je er niet direct in terug, terwijl mensen daar juist wel behoefte aan hebben.

“In 2010 heeft de NPCF onderzocht hoe patiënten een zorgverlener kiezen”, vertelt Jacqueline Baardman. “44% van de deelnemers gaf aan daarbij vooral af te gaan op ervaringen van anderen. Het gebruik van vergelijkingssites kwam op de tweede plaats, met 26% en pas daarna volgde de informatie van zorgverleners zelf, met 24%.”

Om aan de behoefte van patiënten te voldoen, is de NCPF de website Zorgkaart Nederland.nl gestart. Dat is een website waarop je niet alleen een zorgverlener in de buurt kunt vinden, maar waarop gebruikers van de zorg ook hun waardering kunnen achterlaten. Dat blijkt een gat in de markt. “Inmiddels hebben we zo’n 300.000 bezoekers per maand’, zegt Jacqueline Baardman. “Ruim 43.000 mensen hebben al hun ervaring gedeeld. Die aantallen hebben onze stoutste verwachtingen overtroffen.” Een reactie wordt eerst door de redactie van Zorgkaart gescreend, zodat er bijvoorbeeld geen scheldpartijen op de site terechtkomen. Vervolgens wordt hij anoniem geplaatst. Dit om te voorkomen dat patiënten niet eerlijk durven zijn.

Jacqueline Baardman hoopt dat de site helpt om de zorgcultuur in Nederland te veranderen. “We zijn niet gewend om ons kritisch tegenover zorgaanbieders op te stellen. Maar alleen door als patiënten eerlijk onze mening te geven, kunnen we de kwaliteit verbeteren.”

Operatienormen

Toeval of niet: in januari van dit jaar besloten de Nederlandse chirurgen zelf nieuwe kwaliteitsregels te gaan hanteren voor operaties bij kanker. Bijvoorbeeld dat er gespecialiseerde medische teams moeten zijn met voldoende ervaring en dat een ziekenhuis geavanceerde apparatuur moet gebruiken voor medisch onderzoek en het stellen van diagnoses. De chirurgen hebben ook specifieke normen per kankersoort opgesteld. Zo vinden ze het noodzakelijk dat bij een borstkankeroperatie altijd een gespecialiseerde verpleegkundige en cosmetisch chirurg aanwezig is. Nu is dat niet standaard het geval.

Verder moeten ziekenhuizen een minimumaantal operaties per jaar uitvoeren. Voor borstkanker is dat bijvoorbeeld 50 en voor longkanker 20. Doen ze dat niet, dan hebben ze volgens de chirurgenvereniging te weinig ervaring en moeten ze samenwerken met andere ziekenhuizen of patiënten doorverwijzen.

“Prima dat de chirurgen met hun eigen criteria komen”, zegt Jacqueline Baardman. “Maar het perspectief van de patiënt moet daar wel in worden meegenomen. Wat zijn de ervaringen van andere patiënten? Hoe verliep de behandeling en wat was het resultaat? Hopelijk worden die zaken nog toegevoegd.”

De Inspectie van de Gezondheidszorg is heel blij met de regels van de chirurgen. Vanaf 2012, als alle ziekenhuizen aan de nieuwe normen moeten voldoen, gaat zij controleren of ze zich eraan houden. De NPCF vindt het belangrijk dat die informatie uiteindelijk ook beschikbaar komt voor de patiënt, zodat hij het kan gebruiken bij het maken van een keuze.

CHECKLIST: ZO VINDT U HET BESTE ZIEKENHUIS

Hoe kom ik erachter hoe een ziekenhuis presteert?

  • Het weekblad Elsevier en het Algemeen Dagblad maken jaarlijks een ranglijst van ziekenhuizen. U vindt het meest actuele overzicht op http://www.elsevier.nl/web/Weekblad/Onderzoeken/Beste-ziekenhuizen-2010.htm en http://www.ad.nl/ziekenhuistop100.
  • De Jaargids 2011 van Dr. Yep biedt niet alleen een lijst met de beste ziekenhuizen, maar ook ‘routeplanners’ hoe u voor veel voorkomende aandoeningen de juiste behandelaar vindt. Voor € 15 (incl. verzendkosten) te bestellen via http://www.dr-yep.nl.
  • Op de site KiesBeter.nl kunt ziekenhuizen vergelijken op de behandeling van een bepaalde aandoening, de kwaliteit van de zorg en wachttijden. KiesBeter wordt gemaakt door het RIVM, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid.
  • Op Independer.nl vergelijk je ziekenhuizen op specialisme, aandoening of locatie. Independer is van oorsprong een tussenpersoon voor het vergelijken en verkopen van financiële en verzekeringsproducten. Sinds 2003 biedt de site ook een vergelijking van het zorgaanbod. Daarvoor werkt men samen met zorgverzekeraars CZ en VGZ.
  • Sinds januari 2010 is de Monitor Borstkankerzorg online, een initiatief van de Borstkankervereniging Nederland (BVN). Op http://www.borstkanker.nl vindt u heldere gegevens over de zorg die Nederlandse ziekenhuizen bieden aan mensen met borstkanker.
  • Elk ziekenhuis heeft een patiëntenbureau. Daar kunnen ze u onder andere meer vertellen over hoeveel ervaring het ziekenhuis met een bepaalde behandeling heeft. Zij kunnen u trouwens ook behulpzaam zijn bij het indienen van een klacht.
  • De afdeling zorgbemiddeling van uw zorgverzekeraar kan u meer vertellen over hun ervaringen met een bepaald ziekenhuis. Zij bemiddelen ook.

Waar vind ik voorbeelden van goede zorg?

  • Een belangrijke bron zijn patiëntenverenigingen. Die zijn onafhankelijk en weten waar u tegenaan loopt bij het zoeken van een goed ziekenhuis. Bovendien zijn zij goed op de hoogte de verschillende behandelingen die er voor een bepaalde aandoeningen zijn. Op internetfora kunt u ervaringen met andere patiënten uitwisselen. U vindt een overzicht van alle patiëntenverenigingen op: http://www.npcf.nl
  • Sinds 2009 is er de website Zorgkaartnederland.nl, een initiatief van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). Op Zorgkaart Nederland vindt u een zorginstelling bij u in de buurt, maar gebruikers van de zorg kunnen er ook hun waardering achterlaten.
  • Er zijn in Nederland tal van gespecialiseerde poliklinieken, bijvoorbeeld voor de behandeling van hoofdpijn, duizeligheid, hooikoorts, hoge bloeddruk of menstruatieproblemen. Er wordt daar veel kennis en ervaring verzameld. Kan uw eigen arts u niet of onvoldoende helpen, vraag uw huisarts dan om een verwijzing naar zo’n gespecialiseerde poli.

Mag ik zelf kiezen in welk ziekenhuis ik behandeld wil worden?

Het staat u vrij om te bepalen waar u voor een behandeling naartoe gaat. Uw keus kan wel gevolgen hebben voor de vergoeding door uw zorgverzekeraar. Die is namelijk niet alleen afhankelijk van het pakket dat u heeft afgesloten, maar ook van de afspraken die de verzekeraar al dan niet met het ziekenhuis heeft gemaakt. Heeft uw zorgverzekeraar geen contract gesloten met het ziekenhuis van uw keuze? Dan moet u mogelijk de kosten voorschieten en/of (geheel of gedeeltelijk) zelf betalen. Doe daarover altijd vóóraf navraag.

Als u niet zeker bent over de diagnose of behandeling, kunt u bij een andere behandelaar een second opinion vragen. Daar heeft u wettelijk recht op. Er is wel een verwijsbrief van de huisarts of uw eigen specialist voor nodig. Heeft u die niet, dan bestaat de kans dat u de second opinion (deels) zelf moet betalen.

Meer weten over uw rechten als patiënt? Kijk dan op www.consumentendezorg.nl.

Waar moet ik bij het ziekenhuis naar vragen?

  • Als patiënt heeft u wettelijk recht op voldoende informatie. Dat wil zeggen dat uw arts u moet vertellen wat er aan de hand is, en wat de verschillende behandelmogelijkheden zijn. Schroom dus niet al uw vragen te stellen. Bereid het gesprek goed voor door van te voren over uw vragen na te denken en die op papier te zetten. Een handig hulpje is de brochure ‘Wat vraag ik aan mijn arts?‘ van de de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). U  kunt de folder gratis downloaden op http://www.consumentendezorg.nl.
  • Op http://www.artsennet.nl vindt u per aandoening een overzicht van alle richtlijnen en protocollen waar artsen in Nederland zich aan moeten houden. Ze zijn geschreven in ‘dokterstaal’. Gelukkig zijn er voor de meest voorkomende aandoeningen simpele ‘vertalingen’ gemaakt, zogenaamde patiëntenbrieven. (Zie nhg.artsennet.nl, kijk onder ‘kennis’  en dan ‘voorlichting’). Deze informatie kan u helpen de juiste vragen te bedenken.
  • Veel patiënten kennen het: als je eenmaal in de spreekkamer zit, gaat het meeste van wat de arts zegt langs je heen. Een slimme tip is om het gesprek op te nemen. Dat kan tegenwoordig met de meeste mobiele telefoons. U kunt ook een speciaal opnameapparaatje aanschaffen. Zo kun je thuis nog eens rustig terugluisteren wat er is besproken, en eventueel verschillende antwoorden vergelijken.

ERVARINGEN VAN LEZERESSEN

Vertrouwen in een ziekenhuis heb ik niet. Wel in de mensen die er werken. Vorig jaar ben ik in augustus in het Westeinde Ziekenhuis in Den Haag gedotterd. Tijdens of na de behandeling heb ik een hartinfarct gehad, maar dat is me niet verteld. ’s Nachts kreeg ik thuis pijn op de borst en ben ik met de ambulance naar het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam gebracht. Daar bleek ik allerlei complicaties te hebben, waarvoor ik uiteindelijk gedurende een aantal weken meerdere keren opgenomen ben geweest. Het personeel van het Erasmus was fantastisch. Mijn stelling is dan ook: heb vertrouwen in de mensen die in het ziekenhuis werken, totdat het tegendeel bewezen is. Maar naar de cardioloog in het Westeinde Ziekenhuis zal ik niet snel teruggaan.

Anne-France Geldens, Rotterdam

Op 21 december 2010 heb ik in het Maxima ziekenhuis in Eindhoven een nieuwe heup gekregen.
Alles is naar volle tevredenheid verlopen. De verzorging van het verplegend personeel verdient alle lof. Vanuit het ziekenhuis werd thuiszorg geregeld. En twee dagen nadat ik thuis was, werd ik door het ziekenhuis gebeld hoe het met me was!
Marlise Steultjens-Mulders, Eersel

Twee jaar geleden kreeg ik last van mijn ogen. De oogarts in het ziekenhuis vertelde me dat dat mijn netvlies had losgelaten en dat ik daaraan moest geopereerd worden. Mijn dochter vond dat ik een second opinion moest laten doen en maakte een afspraak voor mij bij een oogkliniek in Amsterdam. De behandelend arts daar kwam tot de conclusie dat mijn netvlies helemaal niet had losgelaten, maar dat het verdikt was. Het was niet de eerste keer dat ik te maken kreeg met een verkeerde diagnose. Mijn vertrouwen in het ziekenhuis is dus niet erg groot.

Mevrouw H. de Haan

Volgens mij bestaat er geen slecht ziekenhuis, als je maar eerlijk durft te zijn. Artsen zijn ook maar mensen, die heel hard hun best doen om jou te helpen. Ik ben al acht jaar aan het vechten tegen kanker en ben al meer dan twintig keer geopereerd. Na al die jaren heb ik nog steeds vertrouwen in ziekenhuizen, al moet je zelf wel goed blijven opletten. Ik wil altijd alles van tevoren weten en doe niet zomaar wat iedereen zegt. Na heel veel te hebben geprobeerd is het nu klaar. De tijd die mij rest wil ik zo normaal mogelijk doorbrengen met mijn kinderen van 10 en 13. Weg met de chemo, rust in mijn hoofd.

Gerda Quint, Geldermalsen

Ik denk dat ‘vertrouwen hebben in een ziekenhuis’ vooral te maken heeft met je eigen instelling. Ik ben van nature heel positief, dat maakt een groot verschil. Als je waardering en respect toont, krijg je dat ook terug. Zelf heb de afgelopen twintig jaar 28 keer in zeven verschillende ziekenhuizen gelegen. Daarbij is heus wel eens wat mis gegaan, maar dat heeft mijn vertrouwen niet geschaad. Degenen die zorg leveren aan de patiënt zullen dat altijd zo goed als mogelijk is doen. Daar ben ik van overtuigd!

Mieke van Engen, Westwoud

Eind 2005 ben ik geopereerd voor een maagverkleining met een gastric-bypass. Er waren de nodige complicaties, maar ik ben ontzettend goed opgevangen en behandeld in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam. De mensen daar nemen me altijd serieus. Zelfs vijf jaar later kan ik meteen  komen als er iets aan de hand is. Mijn arts belt meestal dezelfde dag terug. Het zorgt ervoor dat ik, ondanks tegenslagen, nog steeds vertrouwen heb in mijn medische team.
Ilonka van der Linden, Almere

[Kader]

WEETJES

  • De beste ziekenhuizen in 2010 volgens Elsevier: het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda, het Slotervaart Ziekenhuis in Amsterdam en de Ziekenhuisgroep Twente in Hengelo.
  • De beste ziekenhuizen in 2010 volgens het Algemeen Dagblad: het Flevoziekenhuis in Almere, het streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk en het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.
  • De beste ziekenhuizen in 2010 volgens het magazine Dr. Yep: Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten, het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem.
  • Uit onderzoek blijkt dat mensen die het heft in eigen hand nemen als het om de keus voor een ziekenhuis gaat achteraf tevredener zijn over de geleverde zorg.
  • De kwaliteit van de zorg is niet afhankelijk van de grootte van het ziekenhuis, aldus de Raad voor de Volksgezondheid. Maar kleine en middelgrote ziekenhuizen (met minder dan 500 bedden) scoren volgens de ziekenhuistest van Elsevier wel degelijk beter. Ze houden ook meer rekening met de patiënt, de wachtlijsten zijn er korter en het is gemakkelijker om een afspraak te maken.
  • Uit onderzoek van de NPCF uit 2010 blijkt dat 97% van de mensen zelf een zorginstelling wil kunnen kiezen. Bij de helft van de deelnemers is dat het afgelopen jaar ook gelukt. Als deelnemers niet zelf een keuze konden maken, kwam dat vooral omdat de optie er niet was of omdat ze onvoldoende informatie hadden.
  • Ziekenhuizen zijn wettelijk verplicht om zelf de kwaliteit van hun zorgverlening te meten. Zij moeten de uitkomsten elk jaar aanleveren aan het Ministerie van Volksgezondheid en de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: