STEF BLOK: “ER WORDT ENORM VEEL GELD VERSPILD”

3 Mei

STEF BLOK volgde Mark Rutte op als fractievoorzitter van de VVD. Hij wil het huishoudboekje van Nederland op orde brengen. “Goede oplossingen komen er alleen als er iemand met een zakelijke inslag naar kijkt.”

Voor het eerst sinds Cort van der Linden, bijna honderd jaar geleden, heeft Nederland weer een liberale premier. Wat merken we daar in het land van?

“Er heerst een sfeer van aanpakken. Bij de regeringspartijen, maar ook onder burgers. Onlangs bleek uit een peiling dat Nederlandse ondernemers en masse achter dit kabinet staan. Veel van hen hebben een moeilijke periode achter de rug, maar nu is er weer vertrouwen in de toekomst. De vonk  die ik bij de bewindslieden en mijn partijgenoten voel, is overgeslagen naar het land.”

De VVD is met 31 Tweede Kamerzetels de grootste geworden. Had u dat een paar jaar geleden durven dromen?

“In 2009 gaf niemand een stuiver voor onze partij. De positie van Mark Rutte stond ter discussie. Zijn voorspelling over de op handen zijnde economische crisis werd belachelijk gemaakt. Maar hij kreeg gelijk. Op de avond van de grote verkiezingswinst moesten we een zaal afhuren om alle buitenlandse journalisten te woord te staan. De meest gestelde vraag: hoe kan het dat een partij die zoveel wil bezuinigen de grootste is geworden? Als campagneleider heb ik uitgelegd dat Nederlanders onze eerlijkheid waarderen. Mensen horen liever ‘dit is het probleem en dit is wat we eraan gaan doen’ dan dat ze voor de gek worden gehouden en later alsnog de rekening krijgen gepresenteerd.”

Waarin bent u een andere fractievoorzitter dan Mark Rutte?

“Mark is de grote communicator, ik ben analytischer ingesteld. Ik wil dat de VVD de komende jaren inhoudelijk de politieke agenda bepaalt. Met mijn fractie ga ik niet slaafs om het kabinet heen staan, maar houd ik scherp in de gaten of de afspraken uit het regeerakkoord worden nageleefd. Waar nodig komen we als fractie zelf met initiatieven.”

Geeft u eens voorbeeld.

“Onlangs hebben we samen met D66 een voorstel gelanceerd om het pensioen voor zelfstandigen zonder personeel te verbeteren. Nederland telt ongeveer 675.000 van zulke ZZP-ers. Bijna de helft van hen is 45-plus. Op dit moment biedt de pensioenwet ex-werknemers die voor zichzelf beginnen de mogelijkheid om maximaal 10 jaar vrijwillig deel te nemen aan het pensioenfonds van hun oude werkgever. Dat klinkt mooi, maar in de praktijk blijkt de regeling een wassen neus omdat de premies maar drie jaar aftrekbaar zijn van de belasting. Daarna betaalt de ZZP-er de hoofdprijs. Door de fiscale aftrekmogelijkheid te verruimen, geven we kleine ondernemers de kans om een beter pensioen op te bouwen.

Overigens heb ik me al eerder hard gemaakt voor de oudedagsvoorziening van ZZP-ers. Tot een paar jaar geleden waren zij voor een individueel pensioen aangewezen op de beruchte woekerpolissen van verzekeraars. Dankzij een initiatiefwet die ik samen met de PvdA heb opgesteld, kunnen ZZP-ers nu ook via een gewone bank- of beleggingsrekening te sparen voor hun pensioen.”

Samen met D66 heeft u al enige tijd geleden een wetsvoorstel gemaakt dat gepensioneerden een vaste plek geeft in het bestuur van pensioenfondsen. Hoe staat het daar mee?

“Die wet is door de Tweede Kamer aangenomen. We hopen dat hij snel na de installatie van de Eerste Kamer in juni wordt behandeld.”

Over pensioenen gesproken: veel ANBO-leden zijn van mening dat eerst de kans voor 50-plussers op een baan moet worden verbeterd, voordat er over verhoging van de AOW-leeftijd kan worden gepraat.

“De AOW is in deze vorm simpelweg onhoudbaar. Het is óf de leeftijd verhogen, óf de uitkering verlagen. De tweede optie vind ik veel kwalijker, want dat zou betekenen dat ouderen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioentje onder de armoedegrens komen.

Overigens ben ik het ermee eens dat we het makkelijker moeten maken voor ouderen om aan het werk te komen. Op mijn initiatief is in het regeerakkoord afgesproken dat CAO’s die het aannemen van oudere werknemers onaantrekkelijk maken niet meer algemeen geldend worden verklaard. Een bekend voorbeeld zijn de extra vrije dagen voor 50-plussers. Die zijn vast ooit met de beste bedoelingen ingevoerd, maar in de praktijk zorgen ze er vooral voor dat ouderen dure krachten zijn voor werkgevers. Dat soort regels zijn vanaf nu dus verleden tijd.”

Het gaat toch vooral om een mentaliteitsverandering bij werkgevers.  Hoe wilt u die bewerkstelligen?

“U  moet niet onderschatten wat zo’n CAO-maatregel betekent. We bemoeien ons direct met de afspraken die werkgevers en werknemers over arbeiddeelname van ouderen maken. Dat is een stevige stok achter de deur, die de mentaliteit zeker zal veranderen. Niet alleen van werkgevers, maar ook van werknemers. Die laatste hebben namelijk nogal eens de houding dat je vanaf je 55ste best aan je pensioen mag gaan denken.

Verder vind ik dat de overheid veel nadrukkelijker het goede voorbeeld moet geven. Op de school van mijn zoon is een leraar van 65 die verplicht met pensioen moet, terwijl hij best nog een paar jaar wil doorwerken. Dat moet anders. En er moeten ook meer mogelijkheden komen voor omscholing, zodat mensen op latere leeftijd bijvoorbeeld als agent of verpleegster aan de slag kunnen. Daarvoor is het wel belangrijk dat die semi-overheidssectoren zakelijker gaan denken.”

Wat bedoelt u met ‘zakelijker’?

“Onlangs was ik op werkbezoek bij TNT. Helaas moet dat bedrijf een groot aantal postbodes ontslaan. Gelukkig zijn 5000 van hen inmiddels door omscholing aan een andere baan geholpen. Let wel: hun gemiddelde leeftijd was 48. De aanpak van TNT bewijst dus dat je op die leeftijd best nog aan de bak kunt komen. Branches als het goederenvervoer en de beveiliging boden kant-en-klare omscholingstrajecten. Maar in de zorg moest TNT met elke instelling afzonderlijk afspraken maken. De houding van de zorgsector is te afwachtend. Ik ga er vanuit Den Haag op aandringen dat ook zij hun opleidingen centraal gaan organiseren, zodat omscholing sneller en beter kan.

In het regeerakkoord is overeengekomen dat er 12.000 extra handen aan het bed komen. U zou zorginstellingen een quotum kunnen opleggen over hoeveel daarvan 50-plussers moeten zijn.

“Ik ben principieel tegen elke vorm van quota. Maar bij die 12.000 zullen ongetwijfeld 50-plussers zitten. Anders lukt het waarschijnlijk niet eens de vacatures te vullen.”

De VVD maakt zich hard voor meer marktwerking in de zorg. Waarom is die volgens u nodig?

“Er wordt enorm veel geld verspild. Een voorbeeld: in veel ziekenhuizen wordt nog steeds met papieren dossiers gesjouwd. Dat kost handen vol geld. Bovendien vergroot het de kans op medische fouten. Hoog tijd dus voor een elektronisch patiëntendossier. Ondanks jarenlange discussies is dat er nog steeds niet, onder andere omdat het lastig zou zijn om de privacy van patiënten te garanderen. Maar zoiets privacygevoeligs als de pinpas is toch ook zonder enig probleem door de banken ingevoerd? Waarom kan dat dan niet met het elektronische patiëntendossier?

Goede oplossingen komen er alleen als er iemand met een zakelijke inslag naar kijkt. Uit de praktijk weten we dat dat werkt. De komst van privéklinieken heeft ervoor gezorgd dat de wachtlijsten in Nederland goeddeels zijn verdwenen. En sinds thuiszorgmedewerkers als kleine zelfstandige aan de slag kunnen in plaats van eindeloos formulieren voor hun manager in te vullen, is de kwaliteit van de thuiszorg flink verbeterd.”

Maar zakelijk denken is nog iets anders dan over de rug van zieke mensen winst maken. 

“Dat vind ik een tendentieuze opmerking. In de zorg wordt al volop winst gemaakt door bijvoorbeeld specialisten en de farmaceutische industrie. Bovendien: onder zeventig jaar communisme is niet één nieuw medicijn uitgevonden. Als er geen ruimte is voor eigenwijze, ondernemende mensen die geld kunnen verdienen, komen er geen nieuwe dingen tot stand.”

In uw verkiezingsprogramma staat dat u het basispakket wilt verkleinen. Wat moet daar volgens u als eerste uit?

“Op dit moment betaalt iedere Nederlander per jaar ruim 4000 euro aan AWBZ-premie en ongeveer 2000 euro aan ziektekostenpremies. Een enorm bedrag, dat als we niets doen de komende twintig jaar verdubbelt. We hebben dus geen andere keus dan in het basispakket te snijden. In het regeerakkoord zijn we overeengekomen dat middelen voor aandoeningen met een lage ziektelast – dat wil zeggen: die niet levensbedreigend of zeer schadelijk zijn – niet langer worden vergoed. Welke dat precies zijn, moet nog worden uitgewerkt. Als mensen meer zorg willen, kunnen ze zich individueel bijverzekeren.”

Niet iedereen kan een aanvullende verzekering betalen. Gaat u voor hen financieel iets voor regelen?

“Nee. Als iemand noodzakelijke zorg niet kan betalen, kan hij aanspraak maken op de AWBZ. Verder is het een persoonlijke afweging of je het er wel of niet voor over hebt om je bij te verzekeren. Net als nu al het geval is bij de tandartsverzekering.”

De kans is groot dat dat leidt tot een verdere tweedeling in de zorg.

“Ik ben er trots op dat we in een land wonen waarin iedereen, ongeacht zijn inkomen, goed verzekerd is. Er is geen land ter wereld waar zo weinig tweedeling is in de zorg als in Nederland. Ik verzeker u dat die er ook niet komt door een beperking van het basispakket. Daar mag u me aan houden.”

Waar mogen we u over drie jaar nog meer op aanspreken?

“Dat we als VVD onze beloften aan de kiezer zijn nagekomen. Dat wil zeggen 3000 meer agenten op straat en 12.000 extra handen aan het bed. Dat we investeren in de kenniseconomie. En dat er een kleinere overheid is, zowel op landelijk als op provinciaal en gemeentelijk niveau. Het allerbelangrijkste is echter dat we het huishoudboekje van Nederland op orde brengen door achttien miljard te bezuinigen. Als we dat niet doen, kan ik al mijn toezeggingen over zorg, de politie en het onderwijs niet waarmaken.”

[Kader]

Wie is Stef Blok?

Stef Blok (1964) is sinds 1998 lid van de Tweede Kamer voor de VVD. Hij voerde het woordvoerderschap op de terreinen sociale zaken en financiën en was onder andere voorzitter van de commissie onderzoek integratiebeleid. In oktober 2010 werd hij gekozen tot fractievoorzitter van de VVD, als opvolger van Mark Rutte. Voordat Blok tot de Tweede Kamer toetrad, studeerde hij bedrijfskunde in Groningen en werkte hij tien jaar onder andere als kredietanalist en accountmanager bij ABN Amro. Hij is getrouwd en vader van een zoon.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: