BESTRALEN OP LOCATIE

7 Jul

Gepubliceerd in Antoni, juli 2011

Het aantal mensen met kanker neemt toe, en daarmee ook het aantal patiënten dat wordt bestraald. Reden voor het Antoni van Leeuwenhoek om buiten het eigen ziekenhuis in de regio extra bestralingsruimten te bouwen.

We worden met z’n allen alsmaar ouder. Goed nieuws, maar het leidt ook tot meer gevallen van kanker. Ongeveer de helft van de kankerpatiënten heeft een behandeling met radiotherapie (röntgen- of gammagammastraling) nodig. In het Antoni van Leeuwenhoek gaat het jaarlijks om zo’n 5000 mensen.

“Op dit moment hebben we tien bestralingsruimten tot onze beschikking,” vertelt Marcel Verheij, hoofd radiotherapie van het NKI-AVL. “Wachtlijsten zijn er gelukkig niet. Maar we hebben ook niet veel ruimte meer om te groeien. Vandaar dat we onze heil buiten de deur zoeken.”

Op 20 april jongstleden is gestart met de bouw een eerste ‘satellietvestiging’ van de afdeling radiotherapie van het NKI-AVL. Die komt bij het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp.

“Uit dat ziekenhuis worden veel patiënten naar ons doorverwezen,” zegt Verheij, “zo’n 10% van het totaal. Bovendien is Haarlemmermeer een snel groeiende gemeente. We verwachten dus dat dat aantal de komende jaren alleen maar zal stijgen.”

 

Eigen personeel

Als alles volgens planning verloopt, kan op 26 oktober 2012 de eerste patiënt in Hoofddorp worden bestraald. Dat gebeurt dan door personeel van NKI-AVL. “Het is en blijft een afdeling van ons ziekenhuis,” benadrukt Mia Vork-Tersteeg, projectmanager van de nieuwbouw bij de afdeling radiotherapie. “Door met eigen mensen en protocollen te werken kunnen we garanderen dat de patiënten daar dezelfde hoogwaardige bestralingszorg krijgen als bij de hoofdvestiging in Amsterdam.”

Behalve dat patiënten profiteren van de kennis en ervaring van het NKI-AVL, heeft het bestralen op locatie volgens haar nog meer voordelen. “Een behandeling met radiotherapie duurt maar een paar minuten, maar patiënten moeten er wel vaak vijf weken lang elke werkdag voor naar het ziekenhuis. Hoe minder ver ze hoeven te reizen, hoe beter. Bovendien kunnen patiënten uit de Haarlemmermeer voor de behandeling straks in hun eigen, vertrouwde ziekenhuis terecht. Dat geeft minder stress.”

Als projectleider coördineert Vork-Tersteeg alle aspecten van de nieuwbouw, van de parkeerplaatsen en de computers tot de meubels en de koffie, en zorgt ze voor een optimale samenwerking. “Vooral het afstemmen van de ICT is spannend,” zegt ze. “Het Spaarne Ziekenhuis werkt al met een elektronisch patiëntendossier, het NKI-AVL nog niet. De systemen worden vooralsnog niet aan elkaar gekoppeld, maar daar zullen de  patiënten niets van merken.”

 

Extra dikke muren

Bij het Spaarne Ziekenhuis worden drie nieuwe bestralingsruimten gebouwd. Daar komt heel wat bij kijken. Zo gelden er zeer strenge veiligheidsnormen. Bouwdirecteur Robert Clement: “Alles moet hoger, groter en zwaarder dan normaal. We gebruiken een speciale betonsoort met extra ijzer, die ook wordt gebruikt in kerncentrales. Gemiddeld zijn de muren 1,4 meter dik, maar op sommige plekken loopt dat wel op tot 2,6 meter. Allemaal om ervoor te zorgen dat in de omgeving niemand onnodig aan straling wordt blootgesteld.”

De nieuwe ruimtes worden gefaseerd in gebruik genomen. In 2012 start men met één. De bedoeling is om daar in het eerste jaar 350 patiënten te behandelen. In het tweede jaar volgt dan de tweede ruimte, en later de derde. Alle drie de ruimtes worden met compleet nieuwe apparatuur ingericht.

De samenwerking met het Spaarne Ziekenhuis is overigens niet nieuw. Nu al houden radiotherapeuten van het NKI-AVL daar wekelijks spreekuur. Hetzelfde gebeurt in de Tergooi Ziekenhuizen in Blaricum en Hilversum, waar mogelijk een tweede satellietvestiging van de afdeling radiotherapie komt. De definitieve besluiten daarover zijn nog niet genomen, aldus Clement. Als die plannen doorgaan, opent de dependance daar volgens hem op z’n vroegst in 2014 of 2015 zijn deuren.

 

Protonentherapie

Op dit moment wordt in Nederland bij radiotherapie (zo goed als) altijd röntgenstraling gebruikt. Maar er is een nieuwe vorm van bestraling in opkomst: protonentherapie. Die werkt preciezer en kan zo vervelende bijeffecten van gammastraling, zoals beschadiging van omliggend weefsel, verminderen.

“Wereldwijd zijn al 50.000 kankerpatiënten met protonentherapie bestraald,” vertelt hoofd radiotherapie Marcel Verheij. “Omdat de kwaliteit van de Nederlandse radiotherapie zo goed is, was er tot nu toe geen reden om de behandeling ook hier aan te bieden. Bovendien is de bouw van een centrum voor protonentherapie ongelofelijk duur, zo’n 100 tot 150 miljoen euro.”

De afgelopen jaren is de kwaliteit van protonentherapie echter zo sterk verbeterd, dat artsen het nu zinvol vinden om de behandeling naar Nederland te halen. Het NKI-AVL is een van de initiatiefnemers.

“Inmiddels zijn er vergevorderde plannen om drie gespecialiseerde centra te bouwen,” besluit Verheij. “In Groningen, in Maastricht en in Delft. Aan het laatste initiatief, het Holland Particle Therapy Center, neemt het NKI-AVL deel.”

Hoeveel centra er uiteindelijk ook komen, het zal nog zeker drie jaar duren voor protonentherapie voor Nederlandse kankerpatiënten beschikbaar is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: