MINISTER EDITH SCHIPPERS: “ZORG IS NIET GRATIS”

7 Mrt

Gepubliceerd in ANBO Magazine nr. 2, maart/april 2012

Ze staat aan het hoofd van het ministerie dat ons allemaal misschien wel het meest raakt: Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dat maakt het voor Edith Schippers (VVD) extra pijnlijk om harde keuzes te maken. Toch moet ze dat regelmatig doen, bijvoorbeeld over welke behandelingen, medicijnen en hulpmiddelen uit het basispakket worden vergoed. “In Nederland zul je nooit je huis hoeven te verkopen om een behandeling te kunnen betalen.”

Uw streven voor deze kabinetsperiode is: “meer zorg voor je geld”. Toch schrapt u van alles uit het basispakket, terwijl de premie en het eigen risico omhoog gaan. Hoe rijmt u dat?

“Mensen zien alleen wat er uit het pakket gaat, niet wat er allemaal bij komt. Feit is dat het basispakket jaar op jaar wordt uitgebreid. Elke maand krijg ik nieuwe behandeltechnieken en nieuwe medicatie voorgelegd, die patiënten en artsen óók graag vergoed willen krijgen. Als mensen er beter van worden, geef ik daar natuurlijk toestemming voor. Dat kost echter wel enorm veel geld, want nieuwe technieken en medicijnen zijn vaak heel duur. Bovendien leven we door zulke innovaties met z’n allen steeds langer. Om dat het allemaal betaalbaar te houden, moet er soms iets uit het basispakket wat burgers zelf voor eigen rekening kunnen nemen. Dieetadvisering bijvoorbeeld.”

Vanaf 2012 moeten mensen de eerste 20 behandelingen fysiotherapie sowieso zelf betalen. Daarna krijgen alleen chronische patiënten fysiotherapie vergoed. Zegt u daarmee dat die zorg overbodig is?

“Natuurlijk niet. Maar vaak heb je aan een paar behandelingen fysiotherapie genoeg. Om die te betalen, hoef je je huis niet te verkopen. Anders gezegd: dat financiële risico kun je best zelf dragen. Dat geldt niet voor een dure nieuwe kankerbehandeling, die soms wel honderdduizend euro’s per patiënt kost. Dan kies ik er liever voor om die te vergoeden.”

Het eigen risico stijgt dit jaar met 50 euro, naar 220 euro. Maar volgens een enquête van RTL Nieuws maakt dat voor tweederde van de Nederlanders helemaal niet uit; als ze dat willen, gaan ze toch wel naar de dokter. Heeft zo’n verhoging dan wel nut?

“Uit de laatste onderzoeken van onder andere het Centraal Plan Bureau blijkt dat een eigen risico wel degelijk het zorggebruik afremt. Maar er speelt meer. Wat mij betreft gaat het er ook om dat mensen zich realiseren dat de zorg niet gratis is, en dat het normaal is dat je zelf meebetaalt aan het gebruik. Overigens gaat het om een te overziene bijdrage, want alles boven het eigen risico brengen we als maatschappij samen op. Dat is solidariteit.”

Toch hebben veel ouderen het gevoel dat u steeds meer geld van ze afpakt, zonder dat ze er iets voor terugkrijgen.

“Ook dat komt omdat de meeste van hen geen idee hebben hoeveel zorgkosten we per jaar eigenlijk maken. Mensen weten dus niet goed waarvoor ze eigenlijk afdragen. Ik heb zorgverzekeraars al meerdere keren gevraagd om een kopie van elke rekening die ze voor iemand betalen óók aan die persoon zelf te sturen. Op die manier krijgen burgers meer gevoel bij wat zorg kost. Bovendien kun je dan zelf controleren of jouw arts of ziekenhuis wel de juiste behandelingen bij de zorgverzekeraar declareert.

Helaas blijkt dat in de praktijk nog niet zo makkelijk. Voor het afrekenen van zorg worden namelijk ingewikkelde codes gebruikt, zogenaamde DBC’s (diagnose behandelcombinaties, red.). Als de zorgverzekeraar je een brief stuurt waarin staat dat hij 800 euro aan het ziekenhuis heeft betaald voor DBC 28C50, zegt dat nog niets. Het vergt kortom nogal wat uitleg. Tot op heden willen verzekeraars daar niet aan. Gaan ze dat niet alsnog doen, dan ben ik gedwongen ze dat wettelijk op te leggen.

Overigens stijgen de overheidsuitgaven voor zorg deze kabinetsperiode in totaal met 25%, oftewel 15 miljard euro. Dat is een enorm bedrag! Bijna alle andere ministeries moeten bezuinigen, maar de zorg krijgt er juist geld bij. Dan kun je niet volhouden dat de zorg wordt uitgekleed.”

Nog een punt over het eigen risico. Uit recent onderzoek blijkt dat een 30% van de mensen niet begrijpt wanneer en waarom ze moeten bijbetalen. Kan het niet simpeler?

“Ik kan me die verwarring heel goed voorstellen. De afgelopen jaren hebben we heel wat van dit soort regelingen in de zorg gehad: de medicijnenknaak, de no-claimkorting en nu weer het eigen risico. Wat dat betreft hebben we het de mensen als overheid niet makkelijk gemaakt. Het beste wat ik kan doen is telkens als er iets verandert goede voorlichting geven. En ik vraag verzekeraars en zorgverleners ook om nog beter aan hun klanten uit te leggen wanneer ze iets moeten bijbetalen.”

Onlangs heeft een historisch akkoord gesloten met ziekenhuizen en zorgverzekeraars, waardoor ze over de prijs van 70% van alle behandelingen mogen onderhandelen. Veel senioren vrezen dat die marktwerking ten koste gaat van de kwaliteit, en dat het zal leiden tot ‘voorkeurszorg’ voor de rijken. Kunt u hun geruststellen?

“Bijna iedereen heeft wel eens meegemaakt dat je van de ene naar de andere specialist wordt doorgestuurd, en dat de nieuwe arts je röntgenfoto of MRI overdoet. Pure verspilling! Met de nieuwe afspraken wordt dat hopelijk snel verleden tijd. Vanaf 2012 betalen zorgverzekeraars  ziekenhuizen namelijk op basis van de prestaties die zij per patiënt leveren. Doen ze het goed, dan krijgen ze meer, doen ze het slecht, dan krijgen ze minder. Die manier van vergoeden prikkelt ziekenhuizen om behandelingen beter uit te voeren en onnodig werk te voorkomen. Om ervoor te zorgen dat verzekeraars beter met ziekenhuizen kunnen onderhandelen, heb ik de prijzen van 70% van de behandelingen vrijgegeven.

Een andere afspraak is dat zorgverzekeraars nauwkeuriger kijken welke zorg zinvol is, en waar ze die het beste kunnen inkopen. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of zoiets als een snurkpoli of een grieppoli wel nodig is, of dat je een duur medicijn moet voorschrijven als er ook een goedkope variant is.  Door daar kritisch naar te kijken en er goede afspraken over te maken, verwacht ik dat de kwaliteit van de zorg verbetert. Daar hebben patiënten dus alleen maar baat bij. Bovendien helpt het om de kosten in de hand te houden, en dus om de premie de komende jaren niet teveel te laten stijgen.”

De ene zorgverzekeraar vindt een bepaald ziekenhuis heel goed, terwijl een ander zegt dat de zorg daar beter kan. Hoe weet je als patiënt nog wie je moet geloven?

“Als minister is het mijn verantwoordelijkheid dat alle zorg voldoet aan de kwaliteitseisen van de beroepsgroep zelf, en dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg daar toezicht op houdt. Daar kun je als patiënt dus vanuit gaan. Maar het staat zorgverzekeraars vrij om daar bovenop extra normen te stellen, bijvoorbeeld over het aantal operaties dat een ziekenhuis minimaal moet uitvoeren bij bepaalde vormen van kanker. Als dat betere zorg oplevert, vind ik dat alleen maar goed. Naarmate er meer van dat soort richtlijnen worden opgesteld, vaak samen met de vereniging van betrokken specialisten, zal er ook meer overeenstemming komen over wat doeltreffend is en wat niet. Dan verdwijnen de verschillen in opvatting tussen zorgverzekeraars vanzelf.”

Zorgverzekeraars pleiten er steeds vaker voor dat ziekenhuizen alleen nog die dingen doen waar ze echt goed in zijn. Betekent dat het einde van de algemene regioziekenhuizen?

“Dat vind ik een rare discussie. Je kunt je als ziekenhuis ook onderscheiden omdat je heel goed bent in het verlenen van basiszorg. Maar er staat wel druk op ziekenhuizen. Doordat bepaalde behandelingen straks niet meer op alle plekken worden uitgevoerd, maar ook omdat wat mij betreft een groot deel van de zorg terugkan naar de buurt. Neem een diabetespatiënt. Die moet nu vaak voor verschillende controles en behandelingen naar het ziekenhuis, terwijl een speciaal daarvoor opgeleide verpleegkundige die ook prima in de buurt kan doen. Dat is fijner voor de patiënt, en scheelt de samenleving veel geld. De komende jaren ga ik er hard aan werken om dat voor elkaar te krijgen.”

Iets heel anders. Nederland scoort Europees gezien slecht als het gaat om het aantal donoren. In België zijn dat er bijna twee keer zoveel als hier. Wordt het niet eens tijd om net als daar een donorsysteem in te voeren waarbij je donor bent, tenzij je aangeeft dat je dat niet wilt?

“Mijn voorganger heeft daar onderzoek naar laten doen. Daaruit is gebleken dat zo’n systeem in Nederland niet veel meer donoren zou opleveren. Belangrijker is dat artsen en verpleegkundigen beter worden getraind in het voeren van gesprekken over dit moeilijke onderwerp. Daar investeer ik ook geld in. Want uiteindelijk zijn het vaak de nabestaanden die het besluit nemen over orgaandonatie.”

Tot slot: driekwart van de specialisten maakt wel eens een fout, maar een kwart van hen verzwijgt dat voor de patiënt. Hoe krijgen we artsen zo ver dat ze daar opener over worden?

“Als een arts het kan opbrengen om een fout toe te geven en zijn excuses aan te bieden, maakt dat een wereld van verschil voor een patiënt. Ik zou dus willen dat ze dat altijd deden, maar ik kan ze daar niet toe dwingen. Het is vooral aan artsen onderling om elkaar op hun gedrag aan te spreken. Wat ik wél doe, is het voor patiënten makkelijker maken om bij een medische misser hun recht te halen. Nu is dat heel moeilijk, want tegen de dure advocaten van een ziekenhuis kun je in je eentje bijna nooit op. Vandaar dat ik een geschillencommissie wil instellen, waar je als patiënt de onenigheid met een ziekenhuis kunt regelen, zonder dat je daarvoor naar de rechter hoeft. Dat voorstel is onderdeel van een breder pakket aan maatregelen om de rechtspositie van cliënten in de zorg te versterken. Als de Tweede en Eerste kamer het wetsvoorstel daarover snel aannemen, kan zo’n geschillencommissie nog in 2012 een feit zijn.”

[Kader]

Wie is Edith Schippers?

Edith Schippers (1964) studeerde politicologie in Leiden. Tussen 1993 en 1997 was ze medewerker van de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Daarna werkte ze zes jaar als secretaris bij werkgeversorganisatie VNO-NCW. In 2003 trad Schippers aan als Tweede Kamerlid voor de VVD. In die functie hield ze zich voornamelijk bezig met volksgezondheid. Ze was lid van de parlementaire onderzoekscommissie naar de oorzaken van de financiële crisis (Commissie De Wit), en vice fractie voorzitter. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2010 stond ze op de tweede plaats van de kandidatenlijst. Tijdens de daaropvolgende kabinetsonderhandelingen was zij één van de belangrijkste adviseurs van Mark Rutte. Op 14 oktober 2010 werd ze benoemd tot minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kabinet-Rutte-Verhagen. Edith Schippers is getrouwd en heeft een dochter.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: