D66-KAMERLID PIA DIJKSTRA: “IK BEN GEMOTIVEERDER DAN OOIT”

3 Sep

Gepubliceerd in ANBO Magazine nr. 5 – 2012

Van zorg in instellingen naar zorg in de buurt. Van genezen naar voorkomen. Van patiënten die hun behandeling passief ondergaan naar zelfredzame patiënten met een eigen verantwoordelijkheid. Dáár wil D66-er Pia Dijkstra (57) zich in de Tweede Kamer de komende jaren hard voor maken.

Voor de tweede keer in 2,5 jaar staan we aan de vooravond van landelijke verkiezingen. Blij dat het kabinet Rutte zijn tijd niet heeft uitgezeten?

“Zeker weten. Weliswaar hadden de regeringspartijen extra geld uitgetrokken voor extra handen aan het bed in verpleeg- en verzorgingshuizen, maar daar stonden draconische bezuinigen in de zorg tegenover, bijvoorbeeld op het persoonsgebonden budget. Dankzij de val van het kabinet hebben we de schade van een aantal van die onzalige maatregelen kunnen beperken.”

U doelt op de afspraken uit het lenteakkoord, dat D66 in het voorjaar sloot met VVD, CDA, GroenLinks en de ChristenUnie. Wat is daarin over de zorg geregeld?

“Uitgangspunt is dat we chronisch zieken en ouderen zelf de regie willen laten houden over hoe ze hun zorg willen inrichten. Met dat in het achterhoofd hebben we een groot deel van de bezuinigingen op het persoonsgebonden budget teruggedraaid. Wel zijn de voorwaarden voor toekenning aangescherpt, om verkeerd gebruik en misbruik te voorkomen. Verder hebben we ingezet op meer zorg in de buurt, daar waar de mensen het nodig hebben, bijvoorbeeld in de vorm van meer wijkverpleegkundigen.”

In het lenteakkoord is ook afgesproken dat het eigen risico in 2013 omhoog gaat van 220 naar 350 euro. Veel ouderen vinden dat onrechtvaardig. Zij kunnen er toch niets aan doen dat ze meer zorg nodig hebben?

“Gemiddeld betalen we per persoon nu jaarlijks 11.000 euro aan de zorg, ook al ben je je hele leven gezond. Een groot deel daarvan bestaat uit premies en belastingen, opgebracht door werkgevers en werknemers. Als we niets doen, verdubbelt dat bedrag de komende jaren. Dat moeten we voorkomen, juist om de solidariteit in de zorg in stand te houden. De enige oplossing is om de zorg weer terug te brengen tot de kern en allemaal wat meer te gaan betalen.”

Uit onderzoek blijkt steeds weer dat een hoger eigen risico er niet voor zorgt dat mensen minder naar de dokter gaan.

“Vandaar dat D66 liever kiest voor een eigen bijdrage in plaats van een eigen risico. Door bijvoorbeeld een kwart van iedere zorgrekening zelf te betalen, word je je beter bewust van wat de gezondheidszorg eigenlijk kost. Bovendien ga je dan minder makkelijk naar een zorgverlener ‘omdat het toch wel wordt vergoed’, ook al is het niet echt nodig.”

Moeten we wat u betreft ook gaan betalen voor bijvoorbeeld een ziekenhuisopname?

“Ja. Nu hebben veel mensen het gevoel dat zorg gratis is. Maar iemand moet de rekening – een dag in het ziekenhuis kost 1200 euro – voldoen. Als je je realiseert wat je aan zorg verbruikt, wordt het logischer dat je daar zelf iets aan bijdraagt. De laagste inkomens worden daarbij overigens ontzien: als je het echt niet kunt opbrengen, hoeft dat ook niet.”

Het kabinet Rutte heeft al een eigen bijdrage voor de geestelijke gezondheidszorg ingevoerd. Een goede eerste stap?

“Nee! Waarom wel voor de GGZ en niet voor de behandeling van een gebroken been, of van kanker? Het kabinet zegt feitelijk dat geestelijke gezondheidszorg minder noodzakelijk is dan bijvoorbeeld een operatie. Ik vind dat een onverantwoorde boodschap. Het doel van een eigen bijdrage is om mensen bewust te maken van hun zorgverbruik, niet om er een waardeoordeel over te vellen. Of je voert het voor alle zorg in, of niet.”

Betekent meer zelf bijdragen ook een kleiner basispakket?

“Wat ons betreft hoort daar alleen zorg in thuis die individueel onbetaalbaar is, zoals een operatie of een chemokuur. Hulpmiddelen, zoals een rollator, kunnen wat ons betreft juist uit het pakket. Die kun je heel goed zelf betalen, net als een fiets of een kinderwagen. De enige uitzondering die we maken is voor preventie. Het kabinet Rutte heeft het op dat punt ernstig laten afweten. D66 wil juist investeren in preventie, omdat je daarmee op de lange duur veel kosten kan voorkomen. Dus: antirookmiddelen en dieetadvies terug in het basispakket. Dat bespaart trouwens niet alleen geld; gezond mensen kunnen ook langer meedoen aan de samenleving en langer blijven werken.”

Eigenlijk zegt u: we zijn zorg te veel als een vanzelfsprekende verworvenheid gaan zien.

“In Nederland heb je recht op goede, toegankelijke zorg. Dat is een groot goed, dat D66 altijd met hand en tand zal verdedigen. Maar het betekent niet dat je daar niets voor hoeft terug te doen.”

Eén van de grootste kostenposten in de zorg is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Hoe denkt D66 die uitgaven in de hand te houden?

De AWBZ is ooit in het leven geroepen om te voorzien in langdurige, onverzekerbare zorg. Gaandeweg zijn er echter ook steeds meer niet-medische kosten in terechtgekomen, zoals het wonen en de service in zorginstellingen. Als het aan ons ligt, komen die – net als in andere fases van het leven – voor eigen rekening. Verder willen we dat gemeenten verantwoordelijk worden voor begeleiding, verzorging en verpleging thuis. Dat is wel zo duidelijk. Omdat gemeenten dichter bij de mensen staan, kunnen ze beter beoordelen wat hun inwoners nodig hebben en daarvoor zorg op maat bieden. En het bespaart nog geld ook.”

Een flinke eigen bijdrage, een kleiner verzekeringspakket, meer betalen voor langdurige zorg: dat wordt een dure grap voor ouderen.

“Het beeld is nu vaak dat de overheid ons van alles afpakt. Ik bekijk het liever positief: laten we allemaal iets bijleggen om ervoor te zorgen dat ook in de toekomst iedereen de zorg krijgt die hij nodig heeft. Dat kan in de vorm van een eigen bijdrage, maar bijvoorbeeld ook door in de buurt voor elkaar klaar te staan. De afgelopen decennia zijn we het zorgen voor elkaar steeds meer als overheidstaak gaan beschouwen, terwijl het net zo goed een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is. Zelf heb ik bijvoorbeeld een paar jaar gekookt voor mijn hoogbejaarde buurvrouw. Dat was geen enkele moeite, maar scheelde de zorg wel veel geld. Bovendien voelde zij zich door ons dagelijkse contact minder eenzaam.”

Voor je pensioen spaar je, voor de zorg die je op je oude dag nodig hebt niet. Zou dat wel moeten?

“Daar ben ik inderdaad een voorstander van. Niet zozeer voor de basiszorg, maar wel voor zaken daaromheen, zoals hulpmiddelen en de woonomgeving waarin je oud wilt worden. De overheid kan dat stimuleren, bijvoorbeeld door zorgsparen fiscaal aantrekkelijk te maken. Uiteraard moeten we wel goede voorzieningen treffen voor mensen die dat financieel niet kunnen opbrengen.”

Over ouder worden gesproken: u bent op uw 55ste een heel nieuwe weg in uw carrière ingeslagen door in de politiek te stappen. Verlangt u al naar een eventueel pensioen?

“Nog lang niet! Als het om werk gaat, focussen we ons in Nederland veel te veel op de periode van 23 tot 45 jaar. Maar van je 45ste tot je 67ste is net zo lang. Dan kun je er maar beter wat leuks van maken. Na ruim dertig jaar bij de publieke omroep was ik toe aan iets nieuws.”

Vanwaar de keus voor de Tweede Kamer?

“Vanuit mijn journalistieke loopbaan heb ik de politiek altijd met veel belangstelling gevolgd. In 2008 werd ik voorzitter van de Taskforce Deeltijdplus, die in opdracht van werkgevers, werknemers en de overheid vrouwen met deeltijdbanen stimuleerde om meer uren te werken. Het contact met sociale partners en politici vond ik erg leuk. Langzamerhand begon het te kriebelen: misschien zou ik zelf ook een bijdrage aan het beleid kunnen leveren. Wat me uiteindelijk over de streep heeft getrokken, is de verharding van het maatschappelijke en politieke debat in de afgelopen jaren. Ik heb geen goed woord over voor de manier waarop de PVV hele groepen uit de samenleving afschrijft. Je kunt het heel erg met elkaar oneens zijn, maar laten we elkaar wel respecteren, en naar elkaar blijven luisteren. Dat is wat ik wil: samen ons land vooruit helpen.”

Toen het kabinet viel, heeft u vast wel even getwijfeld of u nog vier jaar wilde doorgaan.

“Geen seconde. Het zorgdossier is zo omvangrijk en ingewikkeld; het kost tijd om daar goed in thuis te raken. Wat dat betreft kom ik net op stoom. Inmiddels ben gemotiveerder dan ooit. De kosten van de zorg lopen razendsnel op. Als we niets doen, komen de toegankelijkheid en de kwaliteit van zorg echt in gevaar. De noodzaak voor hervormingen is dus groot. Vandaar dat ik juist nu mijn steentje wil bijdragen.”

[Kader]

Pia Dijkstra

Pietje Aafke (Pia) Dijkstra (Franeker, 9 december 1954) dankt haar grote bekendheid haar het NOS-journaal, dat ze van 1988 tot 2000 presenteerde. Behalve bij de NOS werkte ze in haar dertigjarige radio- en televisiecarrière bij de IKON, de Wereldomroep, de NCRV en de AVRO. In 2008 werd ze voorzitter van de Taskforce DeeltijdPlus en twee jaar later maakte ze de overstap naar de landelijke politiek, toen ze voor D66 in de Tweede Kamer kwam. Daar voert ze het woord over volksgezondheid, welzijn, sport en emancipatie. Op de D66-verkiezingslijst van 2012 neemt ze tiende plaats in. Pia Dijkstra is getrouwd en heeft drie zoons.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: