MONA KEIJZER: “WE MOGEN BEST EEN GROTER BEROEP OP MANTELZORGERS DOEN”

14 Mei

003002

Gepubliceerd in ANBO Magazine, nr. 3 – 2013

Als het aan het kabinet Rutte II ligt, wordt er de komende jaren drie miljard bezuinigd op de zorg voor langdurig zieken. Onbegrijpelijk en onacceptabel, vindt CDA-Tweede Kamerlid Mona Keijzer.Dat krijg je ervan als je zes mannen die totaal geen kaas hebben gegeten van zorg een regeerakkoord laat schrijven.”

Mona Keijzer (44) ontvangt ons in de van historie doordrenkte fractiekamer van het CDA. De kroonluchters en houten ornamenten ademen een sfeer van oude grandeur uit, de grote ramen kijken uit op het Haagse Plein. Ongetwijfeld een heel andere werkplek dan het gemeentehuis in Purmerend waar Keijzer voorheen wethouder was. Als reizende ster van het CDA – ze verloor vorig jaar met een klein verschil de lijsttrekkersverkiezing van Sybrand van Haersma Buma – is ze inmiddels helemaal gewend aan alle persaandacht. Voor het interview goed en wel is begonnen, begint ze al te vertellen over de thuiszorgmedewerkers die ze een paar dagen eerder bezocht, en wat de kabinetsplannen voor hen gaan betekenen. Aan passie ontbreekt het haar in ieder geval niet.

Margo Brands (ANBO): “Dit jaar zijn we in Nederland 27 miljard euro kwijt aan langdurige zorg, 11 miljard méér dan in 2001. Daarmee is de AWBZ de snelst groeiende kostenpost in de zorg. Hoe komt dat volgens u?”

Mona Keijzer (CDA): “Omdat we met z’n allen steeds ouder worden. Omdat we gaandeweg meer zorg zijn gaan uitbesteden. En omdat in Nederland verhoudingsgewijs veel mensen in een instelling wonen. Dat die groei niet oneindig kan doorgaan, is duidelijk. We moeten dus bezuinigen. Maar hoe en hoeveel, daarover heeft het CDA heel andere ideeën dan dit kabinet.”

Margo Brands: “Iedere Nederlander betaalt zijn levenlang jaarlijks 12,15% AWBZ-premie. Tezamen met alle eigen bijdragen vormt dat een enorm bedrag. Is het geld de afgelopen jaren niet goed besteed dat we nu zo moeten snijden?”

Mona Keijzer: “Heel veel mensen hebben daar goede zorg van gehad. Maar het kan natuurlijk altijd beter. Door de begeleiding en dagbesteding van langdurig zieken te laten uitvoeren door gemeenten, kunnen we bijvoorbeeld zo’n 5% besparen.”

Margo Brands: “De percentages die dit kabinet wil bezuinigen, liggen echter vele male hoger: 75% op huishoudelijke hulp en 25% op begeleiding van langdurig zieke mensen die thuis wonen. ANBO maakt zich grote zorgen over de gevolgen.”

Mona Keijzer: “Ik ook! Die plannen pakken desastreus uit. Grote groepen mensen die zorg nodig hebben, kunnen daar straks geen gebruik meer van maken. Dat krijg je ervan als je zes mannen die totaal geen kaas hebben gegeten van zorg een regeerakkoord laat schrijven.”

Margo Brands: “Toch wil het CDA ook twee miljard op de AWBZ bezuinigen.”

Mona Keijzer: “Dat is nog altijd een miljard minder dan het kabinet. Bovendien maken we andere inhoudelijke keuzes.”

Margo Brands: “Waar haalt u die twee miljard dan vandaan?”

Mona Keijzer: ” Door woonkosten uit het zorgbudget te halen en bewoners van verpleeghuizen huur te laten betalen, kunnen we 800 miljoen euro besparen. Verder wil het CDA zorgtegoedbonnen invoeren, waarmee cliënten zelf AWBZ-zorg kunnen inkopen. Besparing: 400 miljoen. Voor persoonlijke verzorging en begeleiding moeten mensen als het aan ons ligt niet een uur, maar anderhalf uur per week voor eigen rekening nemen. En voor schoonmaakhulp gaan ze drie uur per maand zelf betalen.”

Margo Brands: “Als het aan het kabinet ligt, gaat de begeleiding en verzorging van langdurig zieken uit de AWBZ en wordt dat verantwoordelijkheid van gemeenten. Die kunnen er hun eigen invulling aan geven. ANBO is bang dat dat grote ongelijkheid geeft; met dezelfde ziekte krijg je straks in de ene gemeente wel hulp en in de andere misschien niet.”

Mona Keijzer: “Vandaar dat het CDA als enige partij het recht op lichamelijke  verzorging van langdurig zieken die thuis wonen in de AWBZ wil laten. Dat moet je niet op het spel zetten.”

Margo Brands: “Nog een kabinetsvoornemen: het wordt moeilijker om een plek in een verpleeghuis te krijgen, in de hoop dat mensen daardoor langer thuis blijven wonen. Maar tegelijkertijd wordt een groot deel van de zorg thuis afgeschaft. ANBO-leden die ik spreek, snappen daar helemaal niets van.”

Mona Keijzer: “De staatssecretaris zegt: alleen als familie, vrienden en buren niet in de benodigde hulp kunnen voorzien, komt de overheid over de brug met geld voor professionele zorg. Dat uitgangspunt vind ik goed – voor elkaar zorgen is een van de kernwaarden van het CDA. Alleen schiet het kabinet er totaal in door.”

Margo Brands: “Wij vinden niet dat je van kinderen kunt verwachten dat zij alle zorg voor hun ouders maar moeten regelen en betalen. In plaats van de kosten op familie af te wentelen, besparen we liever door bijvoorbeeld zorg in de buurt te organiseren en technologische ondersteuning thuis te bieden.”

Mona Keijzer: “Natuurlijk is dat goed. Maar ik vind ook dat we best een groter beroep op mantelzorgers mogen doen. Ouderen zeggen regelmatig tegen mij: ‘Ik wil mijn kinderen niet lastig vallen met mijn pijn en verdriet.’ Dat is toch vreselijk? Ik moet er niet aan denken dat mijn ouders geen hulp aan me zouden durven vragen.”

Margo Brands: “Toch is uw eigen leven een goed voorbeeld van hoe ingewikkeld mantelzorg kan zijn. U bent getrouwd, heeft vijf kinderen in de leeftijd van 9 tot 18 en een heel drukke baan. Wat doet u als u zo’n telefoontje van uw vader of moeder krijgt?”

Mona Keijzer: “Ik zeg niet dat het gemakkelijk is, maar wel dat we het gesprek moeten voeren. Ouderen moeten zich niet tot last voelen, of zich schamen om om hulp te vragen. Sterker nog, ik wil juist graag iets terugdoen voor mijn ouders. Ook als dat betekent dat ik er andere dingen voor moet laten.”

Margo Brands: “Zelfredzaamheid van langdurig zieken is belangrijk, maar dan moeten de voorzieningen voor mantelzorgers wel worden verbeterd, vindt ANBO.”

Mona Keijzer: “Volgens mij zijn er genoeg regelingen voor mantelzorgers, zoals respijtzorg en het mantelzorgcompliment. Alleen weet niet iedereen van het bestaan, of hoe ze er gebruik van kunnen maken. Gemeenten moeten hun – wettelijk verplichte – rol op dit terrein beter oppakken.”

Margo Brands: “Nu al verlenen 3,5 miljoen Nederlanders mantelzorg. 450.000 van hen voelt zich zwaar- of overbelast. Wat doet u voor hen?”

Mona Keijzer: “Ik heb niet de illusie dat we dat vanuit Den Haag kunnen oplossen. Als wethouder in Purmerend heb ik veel mantelzorgers gesproken. Door die contacten weet ik hoe belangrijk het is dat zij vooral ook goed voor zichzelf zorgen, hoe moeilijk dat soms ook is. Maar als je zelf omvalt, heeft je zieke partner, ouder of kind er ook niets aan.”

Margo Brands: “ANBO heeft speciale zorgcollectiviteiten voor haar leden, met daarin onder andere respijtzorg voor mantelzorgers die er even tussenuit willen. Toch wordt er heel weinig gebruik gemaakt van zulke voorzieningen.”

Mona Keijzer: “Je kunt dat als overheid niet afdwingen, maar we kunnen wel voorlichting geven en goede voorbeelden verspreiden. ANBO speelt daar trouwens ook een heel belangrijke rol in.”

Margo Brands: “Niet alleen op thuiszorg, maar ook op zorg in verpleeghuizen wordt flink bezuinigd. Per 1 januari moeten veel bewoners een hogere eigen bijdrage betalen, soms wel 10oo euro per maand méér. Bij het meldpunt dat ANBO hierover openstelde, kwamen in twee dagen duizenden vragen en klachten binnen. Kamerleden spreken er schande van, maar het voorstel hierover is in oktober 2012 Kamerbreed aangenomen. Oók door u. Hoe zit dat?”

Mona Keijzer: “In het voorstel stond dat bewoners van verpleeghuizen gemiddeld 235 euro meer zouden gaan betalen. Dat er uitschieters van meer dan 1000 euro bij zouden zitten en dat het om zoveel mensen zou gaan, kon ik toen niet overzien.”

Margo Brands: “Begrijpt u dat onze leden denken: die mensen in Den Haag zitten te slapen? U had toch naar die cijfers kunnen vragen?”

Mona Keijzer: “Dat heb ik ook gedaan, maar de detailberekeningen waren toen nog niet bekend. Op zich is het CDA er niet tegen dat mensen die het iets breder hebben meer voor hun zorg betalen. Maar ook hier geldt: het kabinet slaat erin door. Bovendien is dit niet de enige maatregel die bewoners van verpleeghuizen geld kost. Zo ligt er ook nog een kabinetsvoorstel dat verpleeghuisbewoners  met voldoende vermogen de maandelijkse kosten – gemiddeld 5000 euro – bijna helemaal zelf moeten gaan betalen. Het enige wat ze mogen overhouden is 295 euro zak- en kleedgeld. Daarmee straf je mensen die hun hele leven spaarzaam zijn geweest.”

Margo Brands: “ANBO is heel kritisch over dat plan. Het gevolg zal zijn dat ouderen met veel geld niet meer naar een verpleeghuis gaan, maar hun zorg particulier gaan regelen. De inkomsten uit eigen bijdragen voor reguliere verpleeghuizen dalen dan, waardoor er minder geld beschikbaar is en de kwaliteit achteruit gaat. Op die manier ontstaat er een tweedeling: mensen met veel geld krijgen topzorg en mensen met minder geld niet.”

Mona Keijzer: “Helemaal eens. Het mag duidelijk zijn dat ik dus nooit met die maatregel zal instemmen.”

[Kader]

Mona Keijzer

Mona Keijzer (44) studeerde Nederlands recht en bestuurskunde en werkte jaren als advocaat en mediator. In 1994 werd ze in de gemeente Waterland raadslid voor het CDA in 1998  wethouder, een functie die ze acht jaar vervulde. Als wethouder  had ze onder andere zorg en welzijn in haar portefeuille. Sinds september is de nr. 2 van het CDA lid van de Tweede Kamer. Mona Keijzer is getrouwd met haar jeugdliefde. Samen hebben ze vijf kinderen.

Margo Brands

Margo Brands (38) werkt sinds 2007 als beleidsadviseur zorg bij ANBO. In die hoedanigheid maakt ze zich onder andere bij de politiek hard voor betaalbare, toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige zorg voor senioren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: