TE JONG OM TE TROUWEN

27 Mei

005006

Gepubliceerd in Plus Magazine, juni 2013

Elke drie seconden wordt ergens ter wereld een meisje van onder de 18 gedwongen om te trouwen, meestal tegen haar zin en vaak met een veel oudere man. De gevolgen van deze kindhuwelijken zijn dramatisch, voor de meisjes zelf, maar ook voor hun gemeenschap.

Gedwongen instemming

Eigenlijk had de Zambiaanse Royda (15) al getrouwd moeten zijn. Na een kerkdienst in de zomer van 2012 wees een onbekende man van 25 haar aan als zijn toekomstige bruid. Haar ouders stemden in, nadrukkelijk tegen de zin van Royda.

“Ik vond mezelf nog veel te jong om te trouwen”, vertelt ze. “Bovendien wilde ik verder leren om lerares te worden. Mijn ouders trotseren kon ik niet; dat is onmogelijk in onze cultuur. Maar ik was wel heel verdrietig.”

Jaarlijks worden er in de wereld zo’n tien miljoen meisjes uitgehuwelijkt, 1,5 miljoen jonger dan 15 jaar. De belangrijkste redenen: armoede, traditie en de achtergestelde positie van meisjes. Maar een kindhuwelijk is een vorm van misbruik, met levenslange consequenties. De meisjes moeten van school en lopen, nog los van het emotionele trauma, een grotere kans op mishandeling en gezondheidsproblemen. Omdat ze weinig of niet aan het gezinsinkomen bijdragen, houden kindhuwelijken bovendien armoede in stand.

Voor Royda leek eenzelfde toekomst in het verschiet te liggen. Dat het niet zo ver kwam, was mede te danken aan een groep lokale vrijwilligers van ontwikkelingsorganisatie Plan. Zij gingen het gesprek met haar ouders aan en wisten ze ervan te overtuigen om de verloving te verbreken. Royda kon haar geluk niet op. “Ik was zo opgelucht! De vrijwilligers hebben mijn leven gered.”

Omdat de traditionele wetten geen leeftijdsgrens voor trouwen kennen, is praten en voorlichting geven vooralsnog het enige middel om kindhuwelijken in Zambia tegen te gaan.  Voor Royda kwam die hulp gelukkig net op tijd; zij kon op school blijven en verder leren. Helaas loopt het niet voor alle meisjes in haar klas zo goed af. “Veel van hen moeten toch trouwen en komen niet meer terug”, besluit ze. “Hun mannen behandelen ze vaak slecht. Heel zielig. Ik zou willen dat zij dezelfde kansen kregen als ik.”

Monique van ’t Hek (60) is directeur van Plan Nederland, dat internationaal campagne voert tegen kindhuwelijken.

Vanwaar dit thema?

“Als het over ontwikkelingslanden gaat, hoor je vooral over honger en ziekte. Weinig mensen realiseren zich echter dat kindhuwelijken een belangrijke oorzaak zijn van veel van die problemen. Jong trouwen betekent namelijk onder andere: jong van school, een streep door je toekomst en minder inkomen. Overigens zijn kindhuwelijken in verreweg de meeste landen al bij wet verboden. Armoede en tradities zijn de reden dat het toch gebeurt.”

Wat is daaraan te doen?

“Alles staat of valt met onderwijs voor meisjes. Als meisjes langer naar school gaan – wat ons betreft minimaal negen jaar – verdienen ze later meer. Gemiddeld  stoppen ze 90% van dat loon terug in hun gezin en de gemeenschap, waardoor hun kinderen, zonen én dochters, naar school gaan en er minder noodzaak is om hun dochters uit te huwelijken.”

Wat doet Plan concreet?

“We geven voorlichting aan meisjes over hun rechten en hoe ze beter voor zichzelf kunnen opkomen. We bezoeken ouders om die van gedachten te laten veranderen en zorgen ervoor dat leerkrachten op school aandacht aan het onderwerp besteden. Verder zetten we meldingssystemen op, zodat we in actie kunnen komen als meisjes niet op school verschijnen. Op een hoger niveau praten we met dorpsleiders en regeringen over toereikende wetgeving, en hoe die kan worden gehandhaafd.”

Levert die aanpak daadwerkelijk wat op?

“Jazeker! Door onze inzet hebben in Bangladesh bijvoorbeeld al 125 dorpen verklaard ‘kindhuwelijkvrij’ te willen blijven. Verder zijn in het land 62 miljoen kinderen geregistreerd, zodat niet meer met hun huwelijksleeftijd kan worden gesjoemeld. In Zambia heeft een belangrijke lokale leider, Chief Kasoma Lwela, naar aanleiding van zijn samenwerking met Plan kindhuwelijken verboden. En in Niger hebben we een project met 2000 scholen waarbij meisjes worden gestimuleerd om langer onderwijs te volgen.”

De mensen daar zitten toch niet te wachten op westerlingen die hun tradities bekritiseren?

“Vandaar dat we uitsluitend met lokale mensen werken. Zo trainen we jongeren om zelf in hun gemeenschap het gesprek over kindhuwelijken aan te gaan. Zij weten alles over de gevolgen en kunnen ouders met goede argumenten overtuigen.”

Waar zijn de jongens in dit verhaal?

“Die betrekken we er heel nadrukkelijk bij. Ook zij krijgen voorlichting. En we zetten ze bijvoorbeeld in om met leeftijdgenoten en ouders te praten.”

Wat kunnen lezers doen?

“Voor 5 euro per maand word je projectsponsor van het Meisjesfonds van Plan. Dat geld gebruiken we voor voorlichting en training in die landen waar de meeste kindhuwelijken plaatsvinden.”

Hoeveel daarvan blijft er aan de strijkstok hangen?

“Volgens de Nederlandse regels mogen goede doelen maximaal een kwart van hun inkomsten aan fondsenwerving besteden. Bij Plan ligt dat percentage veel lager, net boven de 10%.  Anders gezegd: van elke vijf euro die je doneert, wordt 4,50 euro besteed aan de doelstellingen van Plan.”

[Kader]

Zij zet zich in!

Naam: Carla Verzijlbergen

Leeftijd: 61

Beroep: onderwijzeres

Plan-sponsor sinds: 1989

“Na een tv-actie hebben mijn man Lex en ik ons als kindsponsor van Plan aangemeld. Het Egyptische meisje dat we steunen hebben we de afgelopen jaren drie keer bezocht. Dat persoonlijke contact, ook via brieven, is geweldig. Het geeft je het gevoel dat je daadwerkelijk een verschil maakt.

Na een paar jaar sponsorschap zijn Lex en ik ook als vrijwilliger voor Plan aan de slag gegaan. Zo hebben we jarenlang brieven vertaald. Dat we ons na al die tijd nog steeds voor Plan inzetten, komt omdat de aanpak werkt. Door lokaal mensen op te leiden en te steunen, maken we de wereld van onderaf steeds een beetje beter.”

[Kader]

Plan Nederland

Sinds 1937 geeft Plan steun aan kinderen in ontwikkelingslanden. Daarbij gaat speciale aandacht uit naar de achtergestelde positie van meisjes. In Nederland zorgt Plan met 70 medewerkers, ruim 250 vrijwilligers en meer dan 100.000 sponsors dat kinderen wereldwijd de kansen krijgen die ze verdienen. Meer informatie over Plan en over de campagne tegen kindhuwelijken: plannederland.nl.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: