EEN ZOMER ZONDER HUIDKLACHTEN

21 Jun

005006

Gepubliceerd in Plus Magazine, juli/augustus 2013

Bultjes door de zon – beter bekend als zonneallergie – kennen we allemaal wel. Maar er zijn veel meer huidklachten die zich vooral in de zomer voordoen. Dermatoloog Dick van Gerwen geeft tips voor een zorgeloos zomerseizoen.  

De meeste mensen hebben toch in de winter last van hun huid, niet in de zomer?

Dick  van Gerwen: “Dat is een wijdverbreid misverstand. Onder andere door uitdroging kunnen aandoeningen als eczeem in de winter heftiger opspelen. Maar in de zomer heeft de huid het meestal net zo goed zwaar te verduren. Met allerlei mogelijke klachten tot gevolg.”

Bijvoorbeeld?

“De meest voorkomende is natuurlijk verbranding. Doordat we de afgelopen twintig jaar met z’n allen veel meer zijn gaan zonnen, is verbranding zo normaal geworden dat we het vaak niet eens meer als een huidklacht zien. Toch is dat het wel. De onzichtbare UV-stralen in het zonlicht beschadigen het erfelijk materiaal – het DNA – van de huidcellen. Het afweersysteem ziet dat als een aanval, en komt in het verweer. Het gevolg is een plaatselijke ontstekingsreactie, met de bekende pijnlijke en rode huid. Licht gehavende cellen worden gerepareerd, zwaar gehavende cellen afgestoten – dan vervel je. Hoe lichter je huid, hoe minder natuurlijke bescherming je tegen de zon hebt en hoe eerder je verbrandt.

Zonnebrand is toch makkelijk te voorkomen?

Wat weinig mensen weten is dat je, als je het middel niet goed gebruikt, zelfs met een antizonnebrandcrème kunt verbranden. Om de beschermingsfactor te krijgen die op de verpakking staat, dien je een dikke laag – een handje vol per lichaamsdeel – op de huid te smeren. Dat doet lang niet iedereen! Verder is het belangrijk om dit iedere twee uur en telkens na het zwemmen te herhalen. Oók als het product waterbestendig is. Het merk maakt niet uit; goedkope antizonnebrandcrème werkt net zo goed als dure.”

Lichte huid = meer kans op zonneallergie?

“Nee. Zonneallergie – pijnlijke en jeukende rode bultjes – is een overdreven reactie van de huid op de UV-stralen in het zonlicht. Het afweersysteem komt dus al in actie, vóórdat het feitelijk nodig is. Een allergische reactie komt van binnenuit; het huidtype heeft daar niets mee te maken. En je hoeft ook niet te verbranden om er last van te krijgen.

Als je een ernstige vorm van zonneallergie hebt, biedt lichttherapie aan het begin van de lente vaak uitkomst. Eigenlijk is dat niets anders dan je huid langzaam aan het zonlicht laten wennen, zodat je afweersysteem niet zo heftig reageert. Je kunt dat prima thuis (met een hoogtezon) of in de zonnestudio doen. Twee à drie sessies per week zijn voldoende. Begin met één minuut per keer en bouw dat in een maand op naar tien minuten. Overigens biedt  deze aanpak maar voor één zomerseizoen soelaas. De volgende lente moet je dus weer opnieuw beginnen.

Heb je eenmaal bultjes, dan werkt een combinatie van pillen die de afweer onderdrukken (antihistaminicum) en een hormooncrème (officiële naam: corticosteroïdencrème) die de ontstekingsreactie remt meestal goed. Die laatste is alleen op recept verkrijgbaar.

Sowieso is het trouwens verstandig om een dokter te laten vaststellen of het daadwerkelijk om zonneallergie gaat. Er bestaat namelijk ook zoiets als pseudo-zonneallergie. Dat zijn kleine rode plekjes of blaartjes, die ontstaan doordat de zweetkliertjes in de huid verstopt raken. Als je daar crème opsmeert, worden de klachten alleen maar erger.”

Wat zijn nog meer typisch zomerse huidproblemen?

“Sommige planten kunnen op zich geen kwaad voor je huid, maar in combinatie met zonlicht geven ze een heftige reactie. Berenklauw is de bekendste. Andere voorbeelden zijn St. Janskruid, wijnruit en diverse groenteplanten zoals bleekselderij, wortel en pastinaak. Onder invloed van UV-stralen veranderen de sappen in deze planten als het ware van samenstelling, wat huidklachten veroorzaakt. Hetzelfde kan soms gebeuren met bepaalde bestanddelen van parfums of haarkleurstof. De zon hoeft trouwens niet volop te schijnen om zo’n reactie uit te lokken; op een zomerse dag dringen de stralen vaak dwars door bewolking heen. De oplossing is simpel: huid die huid die met de plant in contact is gekomen goed bedekt, en je hebt (bijna) nergens last van.

Dan is er zoiets als ‘zomergist’. Dat is een aandoening die op de schouders en de hals witte, bruine of rode vlekjes veroorzaakt met een poederachtige schilfering. Met een antischimmelcrème en -tabletten ben je daar in een week vanaf. De crèmes vrij verkrijgbaar bij de drogist, voor de tabletten heb je een recept nodig (in verband met eventuele bijwerkingen).

Ben je in het water wel gevrijwaard van zonneklachten?

“Niet altijd. In stilstaand water kan zich in de zomer ‘blauwalg’ vormen, microscopisch kleine organismen die tijdens het zwemmen eitjes op je huid leggen, met roodheid en heftige jeuk tot gevolg. Die klachten zijn goed te behandelen met een corticosteroïdencrème. Overigens blijft het daar bij een blauwalgvergiftiging meestal niet bij. Andere klachten zijn bijvoorbeeld hoofdpijn, maagkramp, misselijkheid, braken, diarree, koorts, keelpijn, oorpijn, een loopneus of gezwollen lippen. Check voor je in de natuur gaat zwemmen dus altijd de kwaliteit van het water op zwemwater.nl.”

Hoe zit het als ik word gebeten of gestoken?

“Een insect of kwal spuit chemische stofjes in de huid, waar het afweersysteem op reageert. Net als bij veel andere huidproblemen is het de bijbehorende ontstekingsreactie die klachten geeft. Bulten bijvoorbeeld, roodheid en jeuk. Bij de ene persoon zijn die erger dan bij de andere. Soms is de reactie zo heftig dat er een blaasje of blaar op de plek van de beet of steek ontstaat. Het kan ook gebeuren dat het gestoken of gebeten lichaamsdeel enorm opzwelt. Artsen spreken dan van een ‘large local’, een heftige lokale reactie. Zo’n grote zwelling kan lastig zijn, maar is niet alarmerend. In het algemeen geldt: zolang de klachten zich beperken tot het gebied rondom de beet, is er geen reden tot zorg.

Een koude, natte doek kan na een steek of beet verlichting geven, eventueel met wat azijn erop als het om een wespensteek gaat of wat met water verdunde amonia na een bijensteek. Heel oude huismiddeltjes, waarvan we eigenlijk nog steeds niet weten waarom ze werken! Hetzelfde geldt dus voor een AfterBite-pen met ammonia.

Crèmes met een plaatselijk verdovende werking of met een antihistaminicum verlichten de jeuk en de pijn. Verder zijn er pompjes op de markt waarmee je het gif na een steek uit de huid kan zuigen. Het gebruik daarvan heeft echter nauwelijks nut, omdat het insectengif zich razendsnel door het lichaam verspreidt. Bij ernstige zwellings-, jeuk- of pijnklachten kan de huisarts een corticosteroïdenzalf, een antihistaminicum en/of een korte predisonkuur voorschrijven.

Het belangrijkste advies bij een steek of beet is om vooral niet te (blijven) krabben. Dan kan de bult namelijk gaan infecteren en is soms een antibioticakuur nodig. Bovendien bestaat dan het gevaar dat je er een blijvend litteken aan overhoudt.”

De laatste jaren hoor je steeds meer over tekenbeten. Geven die ook huidklachten?

“In de meeste gevallen merk je niets van zo’n beet. Maar hij kan soms wel de ziekte van Lyme veroorzaken. Er ontstaat dan vaak – maar niet altijd! – een rode ring op de huid rondom de plaats van de beet die steeds groter wordt. Soms hebben patiënten ook last van griepachtige verschijnselen zoals koorts, vermoeidheid, gewrichtspijn en hoofdpijn. Neem in zo’n geval direct contact op met de huisarts. ”

Heb ik als 50-plussers meer kans op zomerse huidklachten?

“Hoe ouder, hoe dunner de huid. Je verbrandt dan dus ook sneller. Verder gebruiken 50-plussers nogal eens medicijnen die een overgevoeligheidsreactie voor licht kunnen veroorzaken. Fotosensibilisatie, heet dat. Voorbeelden zijn bepaalde antibiotica, plaspillen, pijnstillers en middelen tegen suikerziekte, hartklachten of reuma.”

Wat gebeurt er als ik met zulke medicijnen toch in de zon ga?

“Dan verbrand je sneller. Verder kunnen je bultjes en jeuk krijgen en kan de huid vlekkerig worden Als je naar buiten gaat, zorg er dan voor dat je je met een zeer hoge beschermingsfactor (50+) insmeert. Oók als het bewolkt is. Bij jeuk helpen middelen die de allergische reactie onderdrukken. Als de klachten heel ernstig zijn, kan je arts de dosering van je medicijnen mogelijk iets verlagen.”

Kan de zon ook helpen tegen huidklachten?

“Jazeker! Tegen eczeem bijvoorbeeld, en psoriasis. De constante ontstekingsreactie in de huid die deze aandoeningen veroorzaken, wordt door de zon afgeremd. Daardoor hebben patiënten er in de zomer vaak minder last van.”

 

[Kader]

Hoe kiest u de juiste beschermingsfactor?

Huid-type Uiterlijke kenmerken Verbanding Bruining Aanbevolen

factor

1 Zeer lichte huid, vaak sproeten, rood of lichtblond haar, blauwe ogen Verbrandt zeer snel Wordt niet of nauwelijks bruin 50
2 Lichte huid, blond haar, grijze, groene of lichtbruine ogen Verbrandt snel Wordt langzaam bruin 30
3 Licht getinte huid, donkerblond tot bruin haar, vrij donkere ogen Verbrandt niet snel Wordt gemakkelijk bruin 20
4 Een van nature getinte huid, donker haar, donkere ogen Verbrandt bijna nooit Bruint zeer goed 10 – 20

Bron: http://www.gezondzonnen.nl

Tip: Op de website http://www.kwfkankerbestrijding.nl vindt u een test om uw huidtype te bepalen en een persoonlijk zonadvies voor uw vakantiebestemming.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: