MANTELZORG OP BESTELLING

19 Mrt

2014-03-18 Parool3

Foto: Rink Hof (www.rinkhof.nl)

Gepubliceerd in Het Parool, dinsdag 18 maart 2014.

Als het aan het kabinet ligt, nemen partners, kinderen en buren steeds meer zorgtaken over. Voor wie dat niet kan of wil, biedt het Amsterdamse Mantelaar soelaas.

Scrabble spelen. Dat doet Manja Ornstein (95) het liefst met Jessica Kelatow (25). “Je moet je geest wel scherp houden”, zegt ze op luide toon. “Ja, ik ben tamelijk doof. Maar ik kan nog prima nadenken hoor!” Om haar woorden kracht bij te zetten, legt ze heel toepasselijk ‘krant’ op het spelbord. Op een dubbele woordwaarde. Zo, weer zestien punten binnen.

Achter een statige deur aan de Nieuwe Keizersgracht, op een steenworp afstand van de Hermitage, ligt een prachtig hofje verborgen. In de appartementjes wonen uitsluitend dames op leeftijd. Eén van hen is Manja Ornstein, die al zestien jaar van het uitzicht op de keurig onderhouden binnentuin geniet. Nadat ze vorig voorjaar door een val op de revalidatieafdeling van een verpleeghuis belandde, wilde ze koste wat het kost naar haar unieke woonplek terug. Om dat mogelijk te maken, moest er wel allerlei hulp worden geregeld.

“Twee keer per dag komt de thuiszorg om mijn moeder in en uit bed te helpen, haar te douchen en medicijnen te geven”, vertelt dochter Astrid (65). “Maar ze heeft ook dagelijks aandacht en stimulans nodig. Meer dan ik haar in mijn eentje kan geven.”

Astrids zus woont in Israël, dus de zorg voor hun moeder komt alleen op haar neer. Afgezien van het feit dat het praktisch onhaalbaar is om elke dag langs te komen, zou ze het ook mentaal niet trekken. “Dat zou voor ons allebei slecht aflopen”, lacht ze. Om serieus te vervolgen: “Het is heel verdrietig om mee te maken dat je moeder achteruit gaat en steeds minder kan. Daar houdt staatssecretaris Van Rijn van VWS in zijn plannen totaal geen rekening mee.”

Er moest dus een andere vorm van hulp voor Manja Ornstein worden georganiseerd. Plaatsvervangende mantelzorg, als het ware. En dat is precies wat Mantelaar biedt. Dit bedrijfje koppelt hulpvragers aan zorgstudenten, zodat die taken van mantelzorgers kunnen overnemen (zie kader). “De perfecte oplossing”, aldus Astrid. “Vijf of zes keer per week is er tussen de middag een studente. Zo heeft mijn moeder bijna dagelijks afleiding en aanspraak.”

Eén van de twee studentes die sinds vorige zomer vast bij Manja Ornstein over de vloer komt, is Jessica, net afgestudeerd in klinische neuropsychologie en met veel ervaring in de ouderenzorg.  “Tijdens mijn stages zag ik dat ouderen soms zo eenzaam zijn dat ze er depressieve klachten van krijgen”, zegt ze. “Tijd voor een praatje is er in de thuiszorg en instellingen nauwelijks. Bij Mantelaar draait het juist om persoonlijke aandacht, dat sprak me er direct in aan.”

Na een uitgebreide intake met zowel Manja Ornstein en haar dochter als met Jessica, werd het drietal door Mantelaar aan elkaar gekoppeld. Dat gebeurde op basis van karakter (“Mijn moeder is nogal stellig”, aldus Astrid), wensen en interesses. Jessica doet boodschappen en kookt. Als het weer het toelaat, maken ze een wandelingetje door de tuin. En er worden veel spelletjes gedaan.

“Dit werk geeft me de kans om praktijkervaring op te doen”, zegt ze. “Zo kan ik bijvoorbeeld goed in de gaten houden of iemand tekenen van dementie begint te vertonen. Bij mevrouw Ornstein is daar overigens geen sprake van.”

Na afloop van elk bezoek schrijft ze een kort verslag in het online dagboek dat Mantelaar cliënten biedt. Zo blijft de familie dagelijks op de hoogte van hoe het met hun moeder gaat. “Het is een luxe dat we ons deze dienst kunnen veroorloven”, erkent Astrid, die 175 euro per week voor de plaatsvervangende mantelzorg betaalt. “Maar het is het geld dubbel en dwars waard. Er is een last van mijn schouders gevallen nu er zo goed voor mijn moeder wordt gezorgd.”

Intussen heeft Jessica het scrabblespel weer opgeruimd. Terwijl ze haar jaar jas aantrekt, pakt Manja Ornstein haar iPad erbij. De eerste app die ze opent is Wordfeud. Want je moet je geest wel scherp houden.

[Kader]

Econome Barbara Groeneveld (45) is een van de oprichters van Mantelaar.

Welke vormen van zorg kun je via Mantelaar regelen?

“Onze studenten doen het huishouden en geven persoonlijke verzorging. Ze kunnen ook met andere zaken helpen, zoals boodschappen, chauffeuren of het gebruik van een computer. Maar het allerbelangrijkst is de persoonlijke aandacht die ze bieden. Samen praten, een uitstapje maken, dat soort dingen.”

Waarin verschillen jullie diensten van de reguliere thuiszorg?

“We zoeken studenten die zo goed mogelijk bij een cliënt passen. Uiteindelijk kiest die zelf wie er bij hem of haar langskomt. We hebben meer tijd voor iemand – studenten blijven per keer minimaal twee uur. En ze zijn flexibel inzetbaar en hoogopgeleid. Met passie voor en verstand van de zorg, zonder dat ze een fortuin kosten.”

Hoeveel dan?

“17,50 euro per uur. We werken met zorgkaarten, een soort strippenkaarten die mantelzorgers al naar gelang behoefte kunnen gebruiken om zorguren in te plannen. Als een cliënt een persoonsgebonden budget (PGB) heeft, kunnen de kosten daaruit worden betaald. Desgewenst helpen we ook met het  aanvragen van een PGB.”

Hoe is het idee voor Mantelaar ontstaan?

“Wat ons betreft is de ouderenzorg nu te veel gericht op enkel praktische zorg; persoonlijke aandacht schiet er vaak bij in. Terwijl dat juist zo belangrijk is. Tegelijkertijd doet het kabinet een steeds groter beroep op mantelzorgers. Ik heb in mijn eigen familie gezien hoe zwaar mantelzorg kan zijn. Niet iedereen kan of wil dat opbrengen. Alles tezamen bracht het psycholoog Titiaan Zwart (32) en mij op het idee om die ondersteuning professioneel te gaan organiseren.”

Loopt het goed?

“We zijn nu ruim een half jaar bezig en hebben inmiddels 30 cliënten, in leeftijd variërend van 65 tot boven de 100. Bij hen werken zo’n veertig studenten. Voor ze beginnen, volgen ze een door ons ontwikkelde cursus met als doel om eventuele medische of andere problemen snel te kunnen signaleren. Verder werken we samen met een aantal artsen die de studenten zo nodig begeleiden.”

Kunnen mensen buiten Amsterdam ook van Mantelaar gebruikmaken?

“Op dit moment bieden we onze diensten aan in Amsterdam, Amstelveen en Haarlem. Maar we zijn van plan om in de loop van het jaar verder uit te breiden, te beginnen met de andere studentensteden.”

Meer informatie: mantelaar.nl.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: