EEN ZOMER ZONDER HUIDKLACHTEN

18 Jul

2015-07-10 Margriet zomerse huidklachten12015-07-10 Margriet zomerse huidklachten2

Gepubliceerd in Margriet 29, 10 juli 2015.

Heerlijk, de zon in! Maar het is wel oppassen geblazen voor je huid. Verbranden is natuurlijk al lang uit den boze is. En er zijn nog veel meer zomerse huidklachten om alert op te zijn.

De meeste mensen hebben toch in de winter last van hun huid, niet in de zomer?

Dat is een wijdverbreid misverstand. Onder andere door uitdroging kunnen aandoeningen als eczeem in de winter heftiger opspelen. Maar in de zomer heeft de huid het meestal net zo goed zwaar te verduren. Met allerlei mogelijke klachten tot gevolg.

Bijvoorbeeld?

De meest voorkomende is natuurlijk verbranding. Doordat we de afgelopen decennia jaar met z’n allen veel meer zijn gaan zonnen, is verbranding zo normaal geworden dat we het vaak niet eens meer als een huidklacht zien. Toch is het dat wel. De onzichtbare UV-stralen in het zonlicht beschadigen het erfelijk materiaal – het DNA – van de huidcellen. Het afweersysteem ziet dat als een aanval, en komt in het verweer. Het gevolg is een plaatselijke ontstekingsreactie, met de bekende pijnlijke en rode huid. Licht gehavende cellen worden gerepareerd, zwaar gehavende cellen worden afgestoten – dan vervel je.

Is zonnen zonder insmeren volledig uit den boze?

Ja. Sterker nog, als je het middel niet goed gebruikt, kun je zelfs mét een antizonnebrandcrème  verbranden. Om de beschermingsfactor te krijgen die op de verpakking staat, dien je een dikke laag – een handje vol per lichaamsdeel – op de huid te smeren. Dat doet lang niet iedereen! Verder is het belangrijk om dit iedere twee uur en telkens na het zwemmen te herhalen. Oók als het product waterbestendig is. Het merk maakt niet uit; goedkope antizonnebrandcrème werkt net zo goed als dure.

Hoe weet ik wat voor mij de juiste beschermingsfactor zonnebrand is?

Dat hangt van je huidtype af. Hoe lichter je huid, hoe minder natuurlijke bescherming je tegen de zon hebt en hoe eerder je verbrandt. Je kunt je huidtype bepalen aan de hand van onderstaand schema. Ga je uitgebreid zonnen, gebruik dan sowieso minimaal factor 30.

Huid-type Uiterlijke kenmerken Verbanding Bruining Aanbevolen

factor

1 Zeer lichte huid, vaak sproeten, rood of lichtblond haar, blauwe ogen Verbrandt zeer snel Wordt niet of nauwelijks bruin 20 – 30
2 Lichte huid, blond haar, grijze, groene of lichtbruine ogen Verbrandt snel Wordt langzaam bruin 15+
3 Licht getinte huid, donkerblond tot bruin haar, vrij donkere ogen Verbrandt niet snel Wordt gemakkelijk bruin 15+
4 Een van nature getinte huid, donker haar, donkere ogen Verbrandt bijna nooit Bruint zeer goed 10 –  15

Bron: KWF Kankerbestrijding

 Lichte huid = ook meer kans op zonneallergie?

Nee. Zonneallergie – pijnlijke en jeukende rode bultjes – is een overdreven felle reactie van de huid op de UV-stralen in het zonlicht. Het afweersysteem komt dus al in actie, vóórdat het feitelijk nodig is. Een allergische reactie komt van binnenuit; het huidtype heeft daar niets mee te maken. En je hoeft ook niet te verbranden om er last van te krijgen. Zonneallergie is meestal goed te behandelen met een combinatie van pillen die de afweer onderdrukken (antihistaminica) en een hormoonzalf (corticosteroïdencrème) die de ontstekingsreactie remt. Die laatste is alleen op recept verkrijgbaar.

Wat is het verschil met hitte-uitslag?

Dat zijn kleine rode plekjes of blaartjes, die ontstaan doordat de zweetkliertjes in de huid verstopt raken. Als je daar crème opsmeert, worden de klachten alleen maar erger. Dus als je twijfelt of je zonneallergie of hitte-uitslag hebt, kun je het beste advies aan de huisarts vragen.

Wat zijn nog meer typisch zomerse huidproblemen?

Sommige planten kunnen op zich geen kwaad voor je huid, maar in combinatie met zonlicht geven ze een heftige reactie. Berenklauw is de bekendste. Andere voorbeelden zijn St. Janskruid, wijnruit en diverse groenteplanten zoals bleekselderij, wortel en pastinaak. Onder invloed van UV-stralen veranderen de sappen in deze planten als het ware van samenstelling, wat huidklachten veroorzaakt. Hetzelfde kan soms gebeuren met bepaalde bestanddelen van parfums of haarkleurstof. De zon hoeft trouwens niet volop te schijnen om zo’n reactie uit te lokken; op een zomerse dag dringen de stralen vaak dwars door bewolking heen. De oplossing is simpel: huid die huid die met de plant in contact is gekomen goed bedekt, en je hebt (bijna) nergens last van.

 Kun je huidklachten krijgen van zwemmen?

In stilstaand water kan zich in de zomer ‘blauwalg’ vormen, microscopisch kleine organismen die tijdens het zwemmen eitjes op je huid leggen, met roodheid en heftige jeuk tot gevolg. Die klachten zijn goed te behandelen met een hormoonzalf. In zwembaden wordt het water in beweging gehouden en met chloor gereinigd, dus daar loop je geen risico op blauwalg. Overigens blijft het bij een blauwalgvergiftiging meestal niet bij huidproblemen. Andere klachten zijn bijvoorbeeld hoofdpijn, maagkramp, misselijkheid, braken, diarree, koorts, keelpijn, oorpijn, een loopneus of gezwollen lippen. Check voor je in de natuur gaat zwemmen dus altijd de kwaliteit van het water op zwemwater.nl.

Mag je met eczeem zwemmen?

Ja hoor, het liefst in zeewater. Het zout desinfecteert en kan heilzaam werken bij eczeem. Vaak prikt zout water wel. Als je met eczeem in chloorwater hebt gezwommen, is het verstandig om je goed af te spoelen. Zo voorkom je uitdroging en irritatie door het chloor. Smeer je huid hoe dan ook na het zwemmen goed in met een vettige crème.

Wat is zomergist?

Zomergist (medische naam: pityriasis versicolor) is een onschuldige huidaandoening die op de schouders en de hals witte, bruine of rode vlekjes veroorzaakt met een poederachtige schilfering. Schimmels en gisten (die van nature op de huid leven) gedijen vooral goed als het warm en vochtig is en je huid vet is, bijvoorbeeld door het gebruik van (zonnebrand)crème. Vandaar dat dit soort klachten in de zomer vaker voorkomen. Met een antischimmelcrème of -tabletten ben je er in een week vanaf.

Hoe zit het als ik word gebeten of gestoken?

Een insect of kwal spuit chemische stofjes in de huid, waar het afweersysteem op reageert. Net als bij veel andere huidproblemen is het de bijbehorende ontstekingsreactie die klachten geeft. Bulten bijvoorbeeld, roodheid en jeuk. Bij de ene persoon zijn die erger dan bij de andere. Soms is de reactie zo heftig dat er een blaasje of blaar op de plek van de beet of steek ontstaat. Het kan ook gebeuren dat het gestoken of gebeten lichaamsdeel enorm opzwelt. Artsen spreken dan van een ‘large local’, een heftige lokale reactie. Zo’n grote zwelling kan lastig zijn, maar is niet alarmerend. In het algemeen geldt: zolang de klachten zich beperken tot het gebied rondom de beet, is er geen reden tot zorg.

Een koude, natte doek kan na een steek of beet verlichting geven, eventueel met wat azijn erop als het om een wespensteek gaat of wat met water verdunde amonia na een bijensteek. Heel oude huismiddeltjes, waarvan men eigenlijk nog steeds niet weet waarom ze werken! Hetzelfde geldt dus voor een AfterBite-pen met ammonia. Crèmes met een plaatselijk verdovende werking of met een antihistaminicum verlichten de jeuk en de pijn. Verder zijn er pompjes op de markt waarmee je het gif na een steek uit de huid kan zuigen. Het gebruik daarvan heeft echter nauwelijks nut, omdat het insectengif zich razendsnel door het lichaam verspreidt. Bij ernstige zwellings-, jeuk- of pijnklachten kan de huisarts een corticosteroïdenzalf, een antihistaminicum en/of een korte predisonkuur voorschrijven.

Het belangrijkste advies bij een steek of beet is om vooral niet te (blijven) krabben. Dan kan de bult namelijk gaan infecteren en is soms een antibioticakuur nodig. Bovendien bestaat dan het gevaar dat je er een blijvend litteken aan overhoudt.

Is er iets te doen tegen overmatig zweten?

Mensen die overmatig zweten, hebben daar meestal het hele jaar door last van. Maar met warm weer wordt het natuurlijk vaak wel erger. Met een (aluminiumhoudende) crème kan het probleem lokaal worden bestreden, al werkt die lang niet bij iedereen. Een andere behandeling is lontoforese, een techniek waarbij (in speciaal ontwikkelde apparatuur) een elektrisch stroompje door een bakje water wordt geleid. Als patiënten handen of voeten een tijdje in het bakje te houden, worden de zweetkanaaltjes tijdelijk afgesloten. Het effect houdt enkele dagen aan. De therapie is goed thuis te gebruiken, maar werkt alleen voor de handen, voeten en oksels. Verder wordt er soms ook Botox in de huid gespoten om de zenuwen die de zweetklieren aan het werk zetten te blokkeren.

Klopt het dat je, als je bepaalde medicijnen gebruikt, beter uit de zon kunt blijven?

Er zijn nogal wat medicijnen die een overgevoeligheidsreactie voor licht kunnen veroorzaken. Fotosensibilisatie, heet dat. Voorbeelden zijn bepaalde antibiotica, plaspillen, pijnstillers en middelen tegen suikerziekte, hartklachten of reuma. Je leest hierover in de bijsluiter. Als je met zulke medicijnen toch in de zon gaat, verbrand je sneller. Verder kun je bultjes en jeuk krijgen en kan je huid vlekkerig worden Als je naar buiten gaat, zorg er dan voor dat je je met een zeer hoge beschermingsfactor (50+) insmeert. Oók als het bewolkt is. Bij jeuk helpen middelen die de allergische reactie onderdrukken. Als de klachten heel ernstig zijn, kan je arts de dosering van je medicijnen mogelijk iets verlagen.

Hoe ouder, hoe meer kans op (zomerse) huidklachten?

Ja. Met het verouderen wordt de huid dunner en daarmee ook gevoeliger.

Kan de zon ook helpen tegen huidklachten?

Jazeker! Tegen acne of psoriasis bijvoorbeeld. De constante ontstekingsreactie in de huid die deze aandoeningen veroorzaken, wordt door de zon afgeremd. Daardoor hebben patiënten er in de zomer vaak minder last van.

Met medewerking van prof. dr. Wilma Bergman, hoogleraar dermatologie in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: