BEGINNENDE DEMENTIE

20 Sep

 2015-09-17 DvhN Vroege dementie

Gepubliceerd in het Dagblad van het Noorden, 17 september 2015

Kennis vergroten. Begrip creëren. Vooroordelen wegnemen. Dat willen het Dagblad van het Noorden en GGZ-instelling Lentis bereiken met de nieuwe Publieksacademie over psychische problemen. 21 september 2015 vindt de eerste lezing plaats, over beginnende dementie.

“Vanaf je 40ste heb je steeds meer tijd nodig om iets nieuws te leren, of je dingen te herinneren. Dat hoort bij het natuurlijke proces van veroudering.” Klinisch neuropsycholoog Jeroen Kok wil het maar gezegd hebben. Want echt niet alle vergeetachtigheid duidt op beginnende dementie, zoals sommige mensen denken. “Als je er later alsnog opkomt, is dat goed nieuws. Dan is er meestal weinig serieus aan de hand. Maar heb je zelf of als omgeving het idee dat de achteruitgang abnormaal is, dan is het verstandig om aan de bel te trekken.”

1 op de 5 Nederlanders krijgt gedurende zijn leven dementie. Dat betekent dat bijna iedereen er – direct of indirect – mee te maken krijgt. En het aantal neemt de komende jaren alleen maar toe. (Zie kader.) Toch weten de meesten van ons maar weinig van de ziekte af. Het is bijvoorbeeld niet heel bekend dat er tientallen vormen van dementie zijn (waarvan Alzheimer de meest voorkomende is), en dat er veel meer symptomen zijn dan alleen vergeetachtigheid.

“Het begint er vaak mee dat mensen volgens hun omgeving ‘anders’ worden”, zegt Yvonne de Vries, die als casemanager jaarlijks tientallen mensen met (een vermoeden van) dementie bijstaat. “Ze vinden het bijvoorbeeld moeilijker om te plannen en overzicht te houden, hebben concentratieproblemen of stemmingswisselingen, stellen steeds meer uit, kunnen een gesprek minder goed volgen of trekken zich vaker terug. Soms doen ze ook dingen die eigenlijk helemaal niet bij hun karakter passen. Dan gaat een van nature zuinig iemand bijvoorbeeld plotseling veel geld uitgeven. Allemaal kleine signalen, die naasten het gevoel geven dat er iets niet helemaal klopt.”

Het ‘niet-pluis-gevoel’ noemt Jeroen Kok dat. En hoewel hij snapt het lastig is om daarmee naar de huisarts te gaan – je zal maar te horen krijgen dat jij of je naaste dementie heeft – raadt hij mensen aan dat toch te doen. “Al deze verschijnselen kunnen op beginnende dementie wijzen, maar dat hoeft niet. Er zijn tal van andere mogelijke oorzaken, zoals een depressie, schildklierprobleem of vitaminetekort. Aandoeningen die vaak prima te behandelen zijn. Kortom, door je niet te laten onderzoeken, doe je jezelf tekort.”

Er is nog een reden om bij twijfel toch hulp te zoeken, aldus Yvonne de Vries. Mensen piekeren vaak enorm over hun klachten. Al die stress helpt zeker niet. Sterker nog, het kan ervoor zorgen dat de problemen verergeren. En hoewel een eventuele diagnose dementie hard aankomt – de ziekte is (nog) niet te genezen – kan meer kennis erover volgens haar wel helpen om er beter mee om te leren gaan. Dat geldt voor de patiënten, maar zeker ook voor hun naasten.

“Als je begrijpt wat er in het hoofd van iemand met dementie gebeurt, kun je je ook beter in hem of haar inleven. En snap je dat je partner, ouder, buur of collega niet expres zo naar of lastig doet, maar dat dat het gevolg is van de veranderingen in zijn of haar hersenen. Dat helpt om meer begrip en geduld op te brengen, en ook om voor de patiënt een zo veilig mogelijke omgeving te creëren. Want dementie kan veel angst veroorzaken.”

Onze natuurlijk neiging is misschien om iemand die in de war raakt of steeds hetzelfde vertelt een beetje uit de weg te gaan. Begrijpelijk, maar ook verdrietig, vindt Jeroen Kok. “Ziek of niet, het blijven mensen, die zich net zo goed als ieder ander blij, verdrietig of eenzaam kunnen voelen. Mijn advies: geef een andere invulling aan het contact. Minder praten, meer doen. Ga er samen op uit, speel een spelletje, maak het gezellig. De ziekte genezen doet het niet, maar patiënten worden er wel beter van.”

[Fotobijschriften]

  • Klinisch neuropsycholoog Jeroen Kok werkt bij het Lentis Centrum voor Neuropsychiatrie en verpleeghuis De Enk in Zuidlaren.
  • Verpleegkundige en maatschappelijk werkster Yvonne de Vries is casemanager bij het (in dementie gespecialiseerde) Team290 van Lentis in Groningen, waar jaarlijks 1200 cliënten worden bijgestaan.

[Kader]

Gratis lezing

De Publieksacademie is een gezamenlijk initiatief van het Dagblad van het Noorden en Lentis, een organisatie voor geestelijke gezondheidszorg  en ouderenzorg in de provincies Groningen, Drenthe en Friesland. Maandag 21 september 2015 om 20.00 uur verzorgt klinisch neuropsycholoog Jeroen Kok in het Groninger Infoversum een gratis lezing over beginnende dementie. Daarna is er een forum met Jeroen Kok, casemanager Yvonne de Vries en ouderenpsycholoog Pieter Mul van Lentis, en Joke Oosterveld, wier man dementie heeft. Er is volop de gelegenheid om vragen te stellen. Aanmelden kan via lentis.nl/lentis-publieksacademie.

[Kader]

Cijfers

  • In Nederland hebben ruim 260.000 mensen dementie. De meeste voorkomende vorm is de ziekte van Alzheimer (70 procent), gevolgd door vasculaire dementie (16 procent).
  • Als gevolg van de vergrijzing neemt het aantal patiënten snel toe, naar meer dan een half miljoen in 2040. In 2055 bereiken we naar verwachting een piek van ruim 690.000.
  • Hoe ouder, hoe groter de kans op de ziekte. Van de 65-plussers heeft 10 procent dementie, van de 90-plussers 40 procent.
  • Mensen met dementie leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte. Gedurende het ziekteproces neemt zowel het aantal als de ernst van de klachten toe.
  • 70 procent van de mensen met dementie woont thuis en wordt verzorgd door hun naaste familie en/of omgeving. De 300.000 mantelzorgers van mensen met dementie geven gemiddeld 20 uur zorg per week.

Bron: Alzheimer Nederland

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: