13 Apr

Gepubliceerd in Lotje & Co, december 2015.

Scheiden is nooit gemakkelijk. Laat staan als je ook nog de zorgtaken voor je kind moet verdelen. Duidelijke afspraken helpen.

Moeder Mirthe:

“AANDACHT VOOR ONZE RELATIE HADDEN WE NIET, DAAR WAS SIMPELWEG GEEN RUIMTE VOOR”

Ruim een jaar geleden scheidde Mirthe (38) van haar man Richard. De zorg voor hun zoon Luca (11), die is geboren met een open rug en een waterhoofd, speelde een grote rol in het stuklopen van hun huwelijk. Nu hebben ze co-ouderschap, en is Luca de ene week bij zijn moeder en de andere week bij zijn vader.

Mirthe: “Het heeft nooit ter discussie gestaan of Luca welkom was; Richard en ik hebben onze zoon met open armen ontvangen. Wat dat betreft stonden we zij aan zij. Maar de manier waarop we vervolgens met zijn problemen zijn omgegaan, verschilde wel enorm. Ik kon heel snel schakelen: het is zoals het is, en we gaan er het beste van maken. Richard had echter meer moeite om de realiteit te accepteren, hoeveel hij ook van Luca houdt. Hij had zichzelf al zien voetballen met zijn zoon. Opeens moest hij al zijn ideeën over de toekomst bijstellen.

Natuurlijk ben ik ook verdrietig geweest, maar vooral voor Luca zelf. De eerste drie jaar van zijn leven heeft hij dertien operaties gehad, in één jaar had hij veertig keer een blaasontsteking. In die periode woonde ik min of meer in het ziekenhuis. Vreselijk om je kind zo te zien vechten. Richard en ik zagen elkaar misschien een uur per dag, en praatten dan alleen over Luca. Aandacht voor onze relatie hadden we niet, daar was simpelweg geen ruimte voor.

Ik voelde me machteloos, gefrustreerd en uitgeput. Dan is je lontje al gauw heel kort. Toen kreeg Richard ook nog de ziekte van Pfeiffer en een burn-out, en verloor hij zijn baan. Ik had wel het gevoel dat ik er in mijn uppie voor stond, dat hij geen oog had voor mijn stress en zorgen. Pas veel later begreep ik dat hij het andersom precies zo had ervaren. Ook hij voelde zich onbegrepen en alleen.

Rond Luca’s vijfde zagen we allebei in dat het niet meer ging samen. We zijn we allebei afzonderlijk en ook met z’n tweeën in therapie gegaan. Maar voor onze relatie was het toen eigenlijk al te laat; qua emotionele ontwikkeling liepen we totaal niet meer gelijk op. Ik had de situatie heel snel geaccepteerd en wilde verder, terwijl het voor hem jaren duurde voor hij zijn verwachtingen kon loslaten. Tot op zekere hoogte stonden we altijd al anders in het leven, maar door de ervaringen met Luca werden die verschillen uitvergroot.

Toch heeft het nog een paar jaar geduurd voordat we definitief uit elkaar zijn gegaan. Van mijn kant had dat vooral te maken met de angst om het leeuwendeel van de zorg alleen te moeten dragen. Maar vorig jaar voelden we allebei: het gaat echt niet meer. De verbinding was helemaal weg tussen ons. Als ik nu terugkijk, denk ik: hadden we die eerste jaren maar meer ons best gedaan om tijd voor elkaar te maken. Dan waren we misschien minder uit elkaar gegroeid.

Het standaard ouderschapsplan dat we van internet plukten, bleek ontoereikend om alle zorgafspraken in op te nemen. We zijn dus met een hele lijst aanvullingen naar een mediator gegaan. Die heeft ons in vier gesprekken geholpen om alles tot in het kleinste detail vast te leggen, tot en met ‘wie vraagt welk hulpmiddel aan’ aan toe. We dachten: nu kunnen we het goed vinden, maar mocht het ooit anders worden, dan is dat maar geregeld. Het idee dat we altijd op die afspraken kunnen terugvallen, geeft een gevoel van rust. Het creëert ruimte om onze aandacht te focussen op waar het echt om gaat: ons kind, en onszelf en elkaar accepteren zoals we zijn.”

Moeder Karolien:

“IK HEB ME ZO ALLEEN GEVOELD”

Karolien (38) haar dochter (6) is als gevolg van een aangeboren hersenaandoening (microcefalie) ernstig verstandelijk beperkt. Toen haar baby net één was, zette Karolien haar vriend de deur uit. 5 jaar later verdelen ze de zorgtaken naar beider tevredenheid.

Karolien: “Mijn vriend was voor de zoveelste keer de hele nacht weg, zonder mij te laten weten waar hij uithing. Toen hij om zeven uur ’s ochtends terugkwam en direct ons bed indook, brak er iets. Ik heb gezegd dat hij dezelfde dag nog zijn spullen kon pakken. Had hij dat niet gedaan, dan had ik de politie gebeld. Zo klaar was ik met hem.

Onze relatie was al niet fantastisch, maar mijn zwangerschap verergerde de problemen. Mijn vriend ging aan de lopende band op stap. Het voelde alsof alles en iedereen belangrijker voor hem was dan ik. Zelfs toen we met dertig weken hoorden dat onze dochter een groeiachterstand had, was hij er emotioneel niet voor me. Ik was hartstikke bang, had geen idee wat ons te wachten stond, maar daarmee kon ik niet bij hem terecht. Mijn moeder en mijn vriendinnen vertelde ik lang niet alles over mijn relatieproblemen. Omdat ik van hem hield, wilde ik hem toch beschermen. Tegen beter weten in hoopte ik dat het na de geboorte beter zou worden. Wat heb ik me toen alleen gevoeld.

Nadat onze dochter uit het ziekenhuis was gekomen, had ik mijn handen vol aan haar. Ze at, poepte en sliep slecht, het was een constante zorg. En ook toen was mijn vriend er niet voor mij. Of beter gezegd: voor ons. Als ik met hem over de problemen probeerde te praten, liep hij weg. Achteraf denk ik dat ik er eerder een punt achter had moeten zetten, maar hij hield me steevast voor dat ik het zonder hem nooit zou redden. Dat maakte me enorm onzeker. Bovendien was ik financieel afhankelijk. Ik geloofde simpelweg niet dat ik het alleen kon rooien.

Op een gegeven moment begon onze dochter onder de stress en spanning in huis te lijden. Ze was heel onrustig en had steeds meer last van obstipatie. Toen wist ik: nu moet ik actie ondernemen. Ik ben naar de gemeente gestapt en heb uitgezocht wat ik voor financiële en praktische hulp kon krijgen. Daarna durfde ik mijn vriend eindelijk de deur te wijzen.

Inmiddels zijn we 5 jaar uit elkaar. Formeel hebben we niets over de taakverdeling geregeld; we hebben alleen mondelinge afspraken. In de praktijk werkt dat gelukkig prima. Toen we net uit elkaar waren, liet ik mijn vriend onze dochter een paar uur per week bij mij thuis bezoeken. Ik vond het namelijk wel belangrijk dat zij een band met haar vader zou houden. Hij voelde wel dat hij fout was geweest, dus hij paste zich aan mij aan.

Heel langzaam heb ik de bezoeken uitgebouwd. Nu is ze eens in de twee weken een heel weekend bij hem, en sinds kort ook iedere donderdag. De zorg valt mij de laatste tijd zwaar, en hij vroeg zelf hoe hij me kon helpen. Wat dat betreft is hij een totaal andere man dan zes jaar geleden. We gaan nu op een heel relaxte manier met elkaar om. Hij komt al zijn afspraken na en doet echt zijn best. Bovenal is hij gek op zijn dochter, en zij op hem. Dat is meer dan ik had durven hopen.”

Mediator Sanne:

“HET BELANG VAN HET KIND STAAT ALTIJD VOOROP”

Communicatietrainer/mediator Martine Baadenhuijsen en orthopedagoog/mediator Sanne Kanselaar zijn gespecialiseerd in het begeleidingen van ouders met zorgintensieve kinderen.

Martine: “Goede communicatie komt niet vanzelf, daar moet je aan werken. Dat geldt voor iedere  relatie, maar extra als je samen een zorgintensief kind hebt. Er ligt dan namelijk zoveel meer druk op de band. Je hebt te maken met verdriet, onzekerheid over de toekomst, verlies van vrijheid en bemoeienis van de omgeving, om maar een paar zaken te noemen.

Ouders verwerken de ziekte of handicap van hun kind vaak op heel verschillende manieren. De één schiet bijvoorbeeld meteen in de actiestand, terwijl de ander het Spaans benauwd krijgt en tijd nodig heeft om te bedenken hoe hij of zij met de situatie moet omgaan. Als je dan niet regelmatig samen een goed onderhoudsgesprek voert, en bij elkaar checkt hoe je erin staat en wat je van de ander verwacht, zijn misverstanden en ruzies gauw geboren. Van nature hebben we namelijk allemaal de neiging om te denken dat onze eigen aanpak de enige juiste is. Een moeder die heel erg verdrietig is, verwijt haar partner dan bijvoorbeeld dat hij nooit huilt. Voor haar betekent dat: ‘je voelt niets’. Maar hij uit zijn gevoel waarschijnlijk op een andere manier, bijvoorbeeld door extra hard te gaan werken.

Met een gesprek vol verwijten schiet je niets op. Je allebei gehoord voelen is het begin van een oplossing. Begin in plaats daarvan eens met een minuut zonder onderbrekingen naar elkaar te luisteren. En met het uitbannen van ‘ja maar’. Vind je dat lastig, haal er dan een professional bij. Daarvoor hoef je echt niet al in een scheiding te liggen. Sterker nog, met goede hulp gespreksbegeleiding is een breuk misschien wel juist te voorkomen.”

Sanne: “Ik doe veel mediations met ouders van zorgintensieve kinderen. In de basis gaat zo’n scheiding niet anders, alleen liggen er soms wat extra obstakels op de weg. Vaak lopen de pijn over de vastgelopen relatie en over (de toekomst van) het kind door elkaar. Dat kan het lastiger maken om de kluwen van gevoelens te ontrafelen en de stap te zetten naar de vraag: hoe gaan we de zaken zo regelen dat jullie kind en jullie zelf het beste af zijn? Verder ben je, als er zorgtaken spelen, als ouders heel sterk op elkaar aangewezen, óók na de scheiding. Om problemen te voorkomen, kun je het beste zoveel mogelijk details in het ouderschapsplan vast te leggen. Van grote vragen over het nemen van medische beslissingen tot praktische zaken als ‘wie doet de PGB-administratie’. Ik maak het zo concreet mogelijk. Stel, je zit als moeder in het ziekenhuis en je kind moet onverwachts worden geopereerd, wat doe je dan? Bel je ex? Of stuur je een SMS of een e-mail? En wie hakt de knoop door als jullie het niet eens zijn over de behandeling? Dat leggen we allemaal vast. Natuurlijk is het soms lastig om overeenstemming te bereiken, maar als je steeds weer teruggaat naar de vraag ‘wat is in het belang van jullie kind?’, komen we er vaak wel uit. Zo niet, dan stoppen we de mediation en kan de rechter om een uitspraak worden gevraagd.”

[Kader]

Martine en Sanne geven samen de training ‘Communiceren met zorg’, voor ouders van zorgintensieve kinderen. Kijk op mb3.nl voor meer informatie. Sannes praktijk voor orthopedagogiek en echtscheidingsproblematiek vind je op: jij-ik-en-wij.nl.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: