PASSEND ONDERWIJS

15 Apr

Gepubliceerd in Lotje&Co, voorjaar 2016.

Of een middelbare schooldiploma halen voor haar dochter tot de mogelijkheden behoort, weet Bianca Sonneville niet. Maar haar tiener Jasmijn moet in ieder geval de kans krijgen om dat te proberen, vindt ze. “Helaas blijkt het passend onderwijs toch niet zo passend.”

 

Vijf jaar. Zo lang deed Jasmijn (11) erover om haar zwemdiploma A te halen. Week in week uit zat haar moeder Bianca (36) langs de rand van het zwembad. Elke keer als het haar dochter lukte om een baantje te zwemmen, sprong zij applaudisserend op van de bank. Maand na maand, jaar na jaar zag ze hoe tientallen kinderen Jasmijn voorbijstreefden, op weg naar het volgende badje, het volgende niveau. Ze is de eerste om toe te geven dat ze er soms moedeloos van werd. Dat er momenten waren dat ze zich afvroeg of het allemaal de moeite waard was. Maar als ze het stralende gezicht van haar vastbesloten kind zag dat, ondanks haar spierziekte, weer een kleine overwinning op zichzelf had behaald, was het besluit om door te gaan uiteindelijk toch gemakkelijk.

“Ik gunde haar een diploma”, zegt Bianca. “Toen ze dat uiteindelijk haalde, was ze zo intens gelukkig! Tegen alle verwachtingen in slaagde ze daarna óók nog voor haar B-diploma. Ik dacht dat ik van trots uit elkaar zou barsten. Jasmijn had ook eerder met een certificaat kunnen afzwemmen. Maar geef nou toe, een diploma is toch veel stoerder? Het gaf haar het gevoel dat ze, ondanks haar beperkingen, het beste uit zichzelf had gehaald, en dat ze niet onderdeed voor andere kinderen.”

Dat is precies waarom Bianca het zo belangrijk vindt dat haar dochter – een cluster 3 leerling – als ze daartoe in staat is, straks op de middelbare school een regulier diploma kan krijgen. Maar dat blijkt helaas zeker niet vanzelfsprekend. “De middelbare scholen met speciaal onderwijs bij ons in de buurt gaan er op voorhand al vanuit dat met haar niveau een certificaat het hoogst haalbare is. Nog voordat ze haar überhaupt een kans hebben gegeven. Daar kan en wil ik me niet bij neerleggen.”

Zo gewoon mogelijk

Momenteel zit Jasmijn op een methylbasisschool. Vanwege haar spierzwakte en –stijfheid krijgt ze daar extra ondersteuning in de vorm van onder andere fysiotherapie, ergotherapie en conditietraining. Op basis van de toetsen die ze tot nu toe heeft gedaan, heeft ze het advies gekregen om in september vmbo basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg te gaan doen.

“Op haar huidige school kijkt men naar Jasmijns mogelijkheden in plaats van naar haar beperkingen”, zegt Bianca. “Dat werkt fantastisch. Keer op keer bewijst ze dat ze meer kan dan zijzelf en de buitenwereld hadden gedacht. Ze blijft ons verbazen, net als bij het zwemmen. Ik hoop dan ook dat ze later zelfstandig kan wonen, en een normale baan kan krijgen. Vandaar dat ik haar van jongs af aan stimuleer om een zo’n gewoon mogelijk leven te leiden.”

Het liefst wil Jasmijn iets in de mode gaan doen. Te zien aan de kleding die ze voor haar paspopjes heeft genaaid, heeft ze aan creativiteit in ieder geval geen gebrek. Maar ja, voor een baan in de mode heb je wel een beroepsdiploma nodig. “Dus vroeg ik bij de voorlichtingsavond op de middelbare school voor speciaal onderwijs bij ons in de buurt direct of een diploma tot de mogelijkheden behoorde”, vertelt Bianca. “Nee, luidde het antwoord, dat was alleen weggelegd voor kinderen die minimaal vmbo-t doen. In één klap zag ik de droom van mijn dochter in rook opgaan. Ik vond dat zo denigrerend! Alsof ze haar meteen al hadden afgeschreven als ‘anders’ en ‘minder’. Met enkel een certificaat heb je automatisch een stigma van ‘iemand met een beperking’. Mag mijn dochter dan straks alleen koffie schenken, ook al is ze tot veel meer in staat? Als ik eraan terugdenk, word ik weer boos.”

Bianca was blij dat Jasmijn zelf niet mee was naar de voorlichtingsbijeenkomst, want ze had niet geweten hoe ze het haar had moeten uitleggen. “De politiek heeft de mond vol van de participatiemaatschappij. Iedereen die kan werken, moet werken. Maar als puntje bij paaltje komt, geven we kinderen die wat extra begeleiding nodig hebben niet die kans.”

Nee bestaat niet

Toen Bianca een berichtje op Facebook plaatste over haar diplomafrustratie, kreeg ze in minder dan geen tijd verschillende reacties van ouders die tegen hetzelfde probleem aanliepen. “Ik was daar heel verbaasd over. Als ouder ga je soms aan jezelf twijfelen: ben ik nu de enige die zich hier druk om maakt? Maar nee dus; kennelijk is het een veel breder probleem. Hoe kan dat waar zijn? Hebben de beleidsmakers echt zo zitten slapen?”

Ze besloot het er niet bij te laten zitten. Omdat ze haar dochter meer gunde, maar andere kinderen net zo goed. “Ik ben gaan rondbellen naar verschillende middelbare scholen in de omgeving. Tot mijn teleurstelling bleek het overal hetzelfde laken en pak. Het maakte me boos, maar ook vastbesloten om een oplossing te vinden. Als ouder van een kind met extra zorg ben ik natuurlijk wel wat gewend; we weten allemaal hoe frustrerend het is om steeds weer je eigen weg te moeten banen en het wiel opnieuw uit te vinden. Maar het heeft me wel tot een doorbijter gemaakt. Het antwoord ‘nee’ ken ik niet. Dat is voor mij een uitdaging om het vooral wél voor elkaar te krijgen.”

Ze vervolgde haar zoektocht op internet. Na lang speuren vond ze uiteindelijk een school 35 kilometer verderop, waar Jasmijn met vmbo-bbl of vmbo-kbl wél een diploma zou kunnen krijgen. “Ik was enorm opgelucht en blij, al dacht ik ook: wat halen we ons nu weer op de hals? Wordt een schooldag met al die extra reistijd niet te vermoeiend voor Jasmijn? Bovendien gun ik haar een sociaal leven en een vriendenclubje in de buurt. Maar met het oog op haar toekomst, wil ik haar deze kans toch geven. Inmiddels heeft ze haar zinnen trouwens zelf ook helemaal op deze school gezet. Ze probeert nu al haar vriendinnen over te halen om met haar mee te gaan.”

Wat het extra wrang maakte, was dat Bianca vorig voorjaar te horen heeft gekregen dat ze een agressieve vorm van borstkanker had. Ze is nog volop aan het herstellen van haar operatie, bestralingen, chemokuren en andere medicijnbehandelingen. Haar eigen energieniveau is kortom ook (nog) niet wat het geweest is. “Maar dat is ondergeschikt”, wuift ze verdere vragen daarover weg. “Het gaat om Jasmijns toekomst. Mijn eigen ziekte heeft mijn motivatie om haar de best mogelijke kansen te willen geven alleen maar versterkt.”

Vijf jaar iedere week in het zwembad, tussen de chemobehandelingen door op kruistocht voor je kind: niet iedere ouder zou dat Bianca nadoen. Maar voor haar is het vanzelfsprekend. “Ik werk zelf vier dagen per week als verpleegkundige. Dan leer je wel geduld te hebben, en door te zetten. Verder heb ik veel steun aan mijn geloof. Voor God is elk mens mooi zoals hij is. Dat betekent ook dat iedereen zich, ongeacht eventuele beperkingen, zo goed mogelijk moet kunnen ontplooien.”

Vraagt ze zich wel eens af of haar verwachtingen realistisch zijn, of ze de lat voor Jasmijn niet te hoog legt? “Het blijft constant zoeken: wat kan mijn dochter aan, hoe ver kan ze komen? Ik wil haar absoluut niet onder druk zetten. Aan de andere kant: door je kind alles uit handen te nemen en eindeloos te beschermen, help je het ook niet. Bovendien ben ik niet teleurgesteld als haar iets niet lukt. Het belangrijkste is dat we het dan in ieder geval hebben geprobeerd. Dat alleen is al reden genoeg om beretrots te zijn.”

Inmiddels heeft moeder Bianca samen met haar dochter de open dag bezocht van het Orion College in Amsterdam, een middelbare school voor speciaal voortgezet onderwijs die leerlingen zoals Jasmijn de mogelijkheid biedt om een regulier vmbo-diploma te halen.

“De school bleek precies zoals we hadden gehoopt. Of zelfs beter. Ze doen er alles aan om de mogelijkheden van de kinderen te optimaal benutten. Daarvoor hebben ze onder andere de samenwerking gezocht met een ‘gewone’ middelbare school. Leerlingen die dat aankunnen krijgen praktijkles op de reguliere school en de theorievakken bij het Orion. Zo kunnen ze in vier jaar een vmbo-diploma halen. Oók op het niveau basisberoepsgericht of kaderberoepsgericht.

Aangestoken door ons waren verschillende andere ouders met kinderen op Jasmijns basisschool naar de open dag gekomen. Waarschijnlijk gaat in ieder geval één vriendinnetje met haar mee. En er zijn drie kinderen die nu in de brugklas van speciaal voortgezet onderwijs bij ons in de buurt zitten, die overwegen om over te stappen, ook al moeten ze daar dagelijks 35 kilometer heen en 35 kilometer terug voor reizen. We zijn dus duidelijk niet de enigen die dit een belangrijk onderwerp vinden.

Enige vraag is nu nog of de gemeente het verdere vervoer wil vergoeden. Dat horen we in juni. Mocht het antwoord nee zijn, dan gaan we een manier zoeken om het zelf te financieren. Want voor Jasmijn is het duidelijk: dit wordt haar nieuwe school.”

Er zijn meer middelbare scholen voor speciaal voortgezet onderwijs die een vergelijkbare oplossing zoeken. Lees bijvoorbeeld de column die Marcel Janse, docent vmbo bb op het OdyZee College in Kloetinge en Finalist Leraar van het Jaar 2015, hierover schreef: http://www.passendonderwijs.nl/blogs/met-een-volledig-diploma-vmbo-bb-vanuit-het-voortgezet-speciaal-onderwijs/

[Kader]

  • Jasmijn lijdt aan de zeldzame erfelijke spierziekte paramyotonia congenita, ook wel de ziekte van Eulenburg genoemd. Meer informatie hierover is te vinden op spierziekten.nl of www.kinderneurologie.eu.
  • Kijk voor meer informatie over passend onderwijs op steunpuntpassendonderwijs.nl.
  • Afgelopen september bracht de Kinderombudsman een rapport uit waaruit bleek dat, een jaar na de invoering, er nog steeds kinderen zijn die geen passende vorm van onderwijs kunnen krijgen. Lees meer over het rapport en de aanbevelingen op kinderombudsman.nl.
  • Bianca en Jasmijn hebben gekozen voor Orion, de enige aanbieder van openbaar speciaal (voortgezet) onderwijs in Amsterdam. Meer informatie: orion.nl.

 

Thema-adviseur Mark Weghorst van Ouders & Onderwijs, de landelijke organisatie voor ouders over onderwijs: 

“Sinds de inwerkingtreding van de Wet Passend Onderwijs op 1 augustus 2014 zijn scholen in een samenwerkingsverband verplicht te zorgen voor een dekkend aanbod van passend onderwijs voor ieder kind. Voor leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs moet een ‘ontwikkelperspectief’ worden opgesteld: een plan waarin staat hoe de school een passend einddoel voor het kind wil halen. Dat kan een dagbestedingsplek zijn, maar ook een diploma of een baan. De bedoeling is dat de school uw kind helpt zijn of haar mogelijkheden zo goed mogelijk te gebruiken. Helaas gaat het in de praktijk nog wel eens mis.

Bij het informatiepunt van Ouders & Onderwijs (www.oudersonderwijs.nl/over-ouders-onderwijs/contact/) horen we vaker verhalen als die van Bianca. We adviseren ouders altijd om eerst te kijken of ze het met de school zelf kunnen oplossen. Lukt dat niet, dan kun je je tot het samenwerkingsverband richten waar de school onderdeel van uitmaakt. Als er gaten zitten in hun aanbod, moeten zij die opvullen.

Kom je er nog niet uit, wend je dan tot het Bureau Onderwijsconsulenten (onderwijsconsulenten.nl). Deze professionals adviseren ouders/verzorgers en scholen bij onderwijskwesties rond een kind met een handicap, ziekte of stoornis. Hun hulp is gratis. Verder is het belangrijk om problemen met passend onderwijs bij de Onderwijsinspectie te melden (onderwijsinspectie.nl). Daarmee ben je als individuele ouder niet direct geholpen, maar de inspectie zal signalen toevoegen aan hun toezicht.

Tot slot: met vragen hierover kun je altijd gratis bellen naar Ouders & Onderwijs, bereikbaar op telefoonnummer 0800-5010. Zij kunnen ook helpen om andere ouders met vergelijkbare ervaringen te vinden. Ervaringen over dit onderwerp delen kan verder gemakkelijk via de website ouderkracht.nl. Kijk voor initiatieven van (groepen) ouders die zich actief inzetten om passend onderwijs succesvol te maken op netwerkouderinitiatieven.nl.”

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: