EEN MOOIE STEM ALLEEN IS NIET GENOEG

9 Mei

2016-05-08 LC Stemmenbureau

Foto: Jean-Pierre Jans

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden, zaterdag 8 mei 2016.

Het klinkt zo gemakkelijk, geld verdienen met je stem. Maar er komt heel wat bij kijken om een professionele voice-over te worden. Dat ontdekte journalist Marte van Santen (40) toen ze onlangs auditie deed bij een stemmenbureau.

“Kun je wat meer melodie in je stem aanbrengen? Het einde van de woorden duidelijker articuleren? De tekst met een glimlach voorlezen? Doe maar alsof je tegen een vriendin praat. En dan graag de klemtoon op de bedrijfsnaam leggen.”

Van achter het glas spreekt geluidstechnicus Klaas Peter Olijnsma me bemoedigend toe. “Erger jij je ook zo aan stoppeltjes?” begin ik voor de vijfde keer aan de tekst voor een radioreclame over epileren. Niet te langzaam, maar ook zeker niet te snel. Met levendigheid, overtuiging en pit. En pauzes op de juiste plekken. Mijn hoofd duizelt van alle aanwijzingen. Wie denkt dat een voice-over inspreken makkelijk is, kan ik direct uit de droom helpen; het is een echt vak.

Al mijn hele leven hoor ik regelmatig dat ik zo’n fijne stem heb. Tja, dat geldt voor meer mensen, dacht ik altijd. Maar toen een wildvreemde me een paar maanden geleden op het hart drukte om daar echt eens iets mee te doen, besloot ik de stoute schoenen aan te trekken en me aan te melden bij een stemmenbureau. Zo komt het dat ik op een zonnige vrijdagmiddag in de geluidsstudio van Inter Voice Over zit, het grootste stemmenbureau van Nederland.

Zwoel

Een paar uur eerder in een zalencomplex aan de rand van Amsterdam. Met twaalf anderen voice-over-wannabees schuif ik aan bij de Introductieworkshop Stemacteren van Inter Voice Over. Bedoeld voor mensen zoals ik, die graag in het vak aan de slag willen, maar niet weten hoe of waar ze moeten beginnen.

Eén voor één stellen we ons voor. Er is een secretaresse, een copywriter, een thuisblijfmoeder en een jongen die net van de toneelschool komt. Acht vrouwen en vijf mannen van alle leeftijden, met als enige overeenkomst dat we geen van allen ooit iets hebben ingesproken.

Als een vertaler van een jaar of vijftig zijn naam noemt, weet ik meteen: hij heeft het. Wat een prachtige, warme stem! Al zou het telefoonboek voorlezen, dan zou ik nog uren naar hem kunnen luisteren. Ineens ben ik me hyperbewust van mijn eigen stemgeluid, en probeer ik, als het mijn beurt is, extra zwoel te klinken. Kon ik maar de gedachten lezen van docent Tamara Bok, een succesvolle, professionele voice-over. Dan wist ik tenminste of ik bij mijn auditie later op de dag een reële kans maak, of dat ik mijn tijd hier zit te verdoen.

Reality check

In rap tempo neemt Tamara ons mee op een reis door de stemmenwereld. Als je erop gaat letten, merk je dat voice overs op veel meer plekken worden gebruikt dan je zou denken. Bij radio- en televisiereclames en telefooncentrales natuurlijk, maar bijvoorbeeld ook voor het inspreken van games, museum tours, instructievideo’s en online cursussen. 80 procent van al het voice-overwerk is informatief.

Mensen die hopen met hun stem per direct hun brood te kunnen verdienen, komen van een koude kermis thuis. Voor minder dan 20 procent van de stemmen die bij Inter Voice Over staan ingeschreven, is het een fulltime baan. Nog een eye-opener: inspreken moet je leren. Dat betekent: je kaak- en tongspieren trainen. Lessen van een ademhalingscoach, logopedist en ervaren voice over. En vooral héél veel oefenen. Dagelijks jezelf opnemen en terugluisteren, luidt het devies.

Wie het professioneel wil aanpakken, doet er verder goed aan om te investeren in een (simpele) thuisstudio. Voor minder dan duizend euro heb je al een aardige set spullen, aldus Tamara. Dan moet je jezelf wel nog even een computerprogramma eigen maken waarmee je stemopnames kunt bewerken. En natuurlijk heb je een website nodig. Want als opdrachtgevers je niet weten te vinden, kom je nooit ergens. Het is een goede reality check. Heb ik dit er echt allemaal voor over?

Buikademhaling

Na anderhalf uur theorie, gaan we zelf aan de slag. Eerst oefenen we in duo’s met het inspreken van een korte tekst. Vervolgens moeten we in de groep met de billen bloot. Met simpele suggesties over bijvoorbeeld snelheid, volume en toonhoogte lukt het Tamara om de deelnemers in korte tijd heel anders  en vooral ook beter te laten klinken.

Dan ben ik aan de beurt met mijn tekst over tankstations. Van jongs af aan ben ik een makkelijke prater. Ook met spreken in het openbaar heb ik normaal geen enkele moeite. Maar nu slaat de stress toch toe. Buiten adem raffel ik de zinnen met een piepstem af. Voor mijn gevoel ligt elk woord onder een vergrootglas. En dan zijn er ook nog de twaalf potentiële concurrenten die me genoegzaam aanstaren. Hoe houden acteurs en modellen het vol om keer op keer zo en public te worden beoordeeld?

Tamara laat me staan om het vanuit mijn buik ademen te vergemakkelijken. Ze adviseert me om mijn stem omhoog te projecteren, en meer te variëren met het tempo. Na zes pogingen weet ik het zeker: ik kan die nieuwe carrière als voice-over wel op mijn buik schrijven. Hoef ik me tenminste ook niet meer druk te maken over mijn auditie.

Commercials

Even later zit ik dan ook relatief ontspannen in de opnamestudio van Inter Voice Over aan de Amsterdamse Keizersgracht. Geluidstechnicus Klaas Peter blijkt een paar jaar geleden van Friesland naar Amsterdam te zijn verhuisd, terwijl ik vorig jaar juist het tegenovergestelde heb gedaan. Relaxt kletsen we wat over het verschil tussen wonen in het noorden of in de Randstad.

“Zo, nu heb ik meteen kunnen horen waarvoor je stem het meest geschikt is”, zegt hij na tien minuten. Hij geeft me vier korte tekstjes, waarvan drie commercials. Nadat hij me in een geluidsdichte ruimte achter een microfoon heeft geïnstalleerd, laat hij me het eerste stukje (over een skigebied in Scandinavië) op mijn eigen manier voorlezen. “Prima start”, klinkt het vanachter het glas, waar Klaas Peter de knoppen bedient. “We doen het nog eens, maar nu met wat meer enthousiasme.”

Elke volgende lezing vraagt de geluidstechnicus me om nieuwe dingen aan te passen. Of ik sommige woorden wat minder hard kan aanzetten. En of ik mijn tempo aan het einde van de zin wil vertragen. “Helemaal goed!”, concludeert hij na de vijfde take. Via de koptelefoon op mijn hoofd laat hij me de eerste en de laatste versie horen. Ik herken mijn eigen stem nauwelijks terug. Wat een verschil! Het geeft me vertrouwen voor de tweede tekst, een radiocommercial voor een telecombedrijf.

Of het nu komt door de geestdrift van Klaas Peter of door het feit dat ik me (zonder twaalf pottenkijkers) heel veilig voel in de studio, ineens krijg ik de smaak te pakken. Tegen de tijd dat de laatste tekst – een autocommercial – erop staat, vind ik het gewoon jammer dat de auditie alweer voorbij is. Voor mijn gevoel begin ik pas net op gang te komen. Wat is dit leuk! Ja, ik zal met plezier dagelijks oefenen. En ja, ik ga zo nodig op spraakles. Want dit wil ik vaker doen.

Juiste kwaliteiten

Of het daadwerkelijk zo ver komt, hangt af van de mening van de mensen van het stemmenbureau. Daar moet ik helaas langer op wachten dan me lief is – om een objectief oordeel te kunnen geven, wordt een auditie nooit direct beoordeeld. Maar 2,5 week later vind ik dan eindelijk een bericht van Inter Voice Over in mijn mailbox. “Na een uitgebreide beoordeling zijn we tot de conclusie gekomen dat je over de juiste kwaliteiten beschikt om als voice over te werken”, begint de brief. Jubelend maak ik een rondedansje. Ik kan niet wachten om weer de studio in te duiken. Wie weet hoort u me binnenkort dus wel op de radio. Al zult u dan geen idee hebben dat ik het ben.

[Kader]

Wat maakt een goede voice-over?

  • Een mooie of karakteristieke stem.
  • Makkelijk, foutloos en verstaanbaar kunnen inspreken.
  • Begrijpen welke boodschap de klant wil overbrengen (tekstinzicht).
  • ‘Regisseerbaar’ zijn, oftewel: aanwijzingen goed kunnen opvolgen.
  • Het liefst breed inzet baar zijn (voor verschillende soorten teksten).

[Kader]

Waar worden voice-overs zo al voor gebruikt?

  • Radio- en televisiereclames
  • Tv-programma’s
  • Telefooncentrales
  • Omroepsystemen, bijvoorbeeld op de luchthaven, het station of in winkels
  • Tekenfilms
  • Instructiefilms, veiligheidsvideo’s en webinars
  • Online opleidingen (e-learning)
  • Museumtours
  • Apps en games

[kader]

Introductieworkshop Stemacteren

Voor mensen die zich afvragen of voice-over zijn iets voor hen is, organiseert stemmenbureau Inter Voice Over de Introductieworkshop Stemacteren. Je maakt kennis met de basisvereisten die nodig zijn om succesvol als stemacteur te werken. Daarnaast krijg je de gelegenheid om in de praktijk te oefenen. De volgende workshops vinden plaats in mei, juni en augustus in Amsterdam. Kosten: € 169,00. Informatie en inschrijving: intervoiceover.com/nl/workshops.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: