RIMPELDILEMMA

15 Jul

Gepubliceerd in Rader+, lente 2016. 

Niemand wil ze, iedereen krijgt ze: rimpels. Waarom eigenlijk? Is er echt iets aan te doen? En moet je dat eigenlijk wel willen? Vijf deskundigen laten er hun licht over schijnen.

Dr. Bing Thio is dermatoloog in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

“Vanaf de middelbare leeftijd maakt het lichaam onderhuids minder elastine aan. Daardoor verslapt  de huid en ontstaan er rimpels en plooien. Blootstelling aan zonlicht versnelt dat proces enorm, het is de grootste boosdoener wat rimpels betreft. Onder invloed van licht breekt het elastine in kleine stukjes. Vergelijk het maar met een elastiekje dat in de zon ligt en bij oprekken vrijwel meteen knapt. Zo werkt het ook met de huid. Het gevolg: eerdere en meer uitgebreide rimpelvormging. Je kunt het verschil goed zien bij vrouwen die gesluierd door het leven gaan; hun bedekte huid is op latere leeftijd vaak nog glad en strak.

Een andere belangrijke oorzaak van huidveroudering is roken. Bepaalde stoffen in tabaksrook stimuleren de afbraak van bindweefsel, waardoor de huid zijn elasticiteit verliest. Bovendien verstoort roken de werken van je afweersysteem, wat ook een negatief effect op de huid heeft. Mensen die vijftien à twintig sigaretten per dag roken, hebben gemiddeld net zoveel rimpels als niet-rokers van twintig jaar ouder. Het nieuwste inzicht is dat ook luchtvervuiling hoogstwaarschijnlijk rimpels verergert.

Tot zover de invloeden van buiten af. Maar overmatig piekeren leidt eveneens tot snellere plooivorming. Hoe gestrester je bent, hoe harder je spieren samentrekken, ook die in je gezicht. Chronisch gestreste mensen maken bovendien minder van het verjongingsenzym telomerase aan. Hun cellen kunnen daardoor wel tien jaar ouder zijn dan van mensen met dezelfde leeftijd, die zorgeloos in het leven staan.

Het allerbeste dat je tegen rimpels kunt doen, is je goed beschermen tegen de zon. Kies een dagcrème met een hoge beschermingsfactor en smeer je als je gaat zonnen extra in. De zonnebank kun je beter helemaal vermijden. Verder helpt het om gezond en relaxt te leven – te veel suiker en alcohol is ook niet goed voor je huid. Aan de andere kant: kunnen genieten is misschien wel een extra rimpel waard.”

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie dr. Jetske Ultee verdiept zich al jaren in huidverzorging. Ze schreef er Dr. Jetskes Huidboek over.

“Om met het slechte nieuws te beginnen: antirimpelcrèmes werken niet. Bestaande rimpels weghalen of verslapte huid met een crème gladtrekken is simpelweg onmogelijk. Wat wél kan, is je huid zo verzorgen dat die er stralend uitziet en dat je minder snel nieuwe rimpels krijgt.

Iedereen wil mooi oud worden. Dat maakt ons een makkelijke prooi voor cosmeticaproducenten die ons willen doen geloven dat de eeuwige jeugd in het potje verpakt zit. Miljarden geven we uit aan de strijd tegen rimpels. En dat terwijl er geen enkel bewijs is dat die smeersels daadwerkelijk iets uithalen.

Gelukkig is er ook goed nieuws. Er bestaan namelijk wel degelijk goede crèmes, die de huid gezonder en gladder kunnen maken. Helaas heb ik geen gouden tip voor hét beste product. Wat de ene huid omtovert tot een babyvelletje, kan bij de ander rode vlekken veroorzaken. Maar met een paar basisregels kun je wel het kaf van het koren scheiden.

Kies bijvoorbeeld altijd producten die in een tube, pompje of – nog beter – airless dispenser zitten. Het gros van de actieve ingrediënten in crèmes heeft namelijk een hekel aan zuurstof. Potten laten staan dus, tenzij je huid alleen maar vet wilt houden. Nog een vuistregel: als het lekker ruikt, hoort het in de prullenbak. Parfum is onnodig en geeft sneller irritaties. Verder is het slim om je in het etiket te verdiepen. Niet gemakkelijk, wel de moeite waard. Want van slechts enkele stoffen, zoals vitamine C, niacinamide en glycolzuur, is het effect echt bewezen is.

Als je deze regels volgt, blijft er een beperkt aantal producten over. Dan is het een kwestie van uitproberen welke jij lekker vindt. Tot slot: geloof vooral niks van al die reclamekreten over de heilzame werking van goud, slangengif, kaviaar en botoxachtige stoffen. Je gezicht elke avond goed schoonmaken is veel effectiever tegen rimpels.”

Op haar website geeft Jetske Ultee een volledige lijst met werkzame ingrediënten in gezichtscrèmes (www.dr-jetskeultee.nl).

Hoogleraar ethiek Frits de Lange is schrijver van onder andere De Armoede van het Zwitserlevengevoel – Pleidooi voor beter ouder worden en De mythe van het voltooide leven – Over de oude dag van morgen.

“Mensen denken vaak: als ethicus zal hij wel tegen de bestrijding van rimpels zijn. Toegegeven, ik vind rimpels vaak heel mooi. Ze zeggen iets over je geschiedenis, over wat je hebt meegemaakt. Zonde om die weg te poetsen. Maar ik snap ook dat als je, ondanks voldoende slaap, altijd gigantische wallen onder je ogen hebt, je daar graag iets aan wilt doen. De vraag is natuurlijk: waar ligt de grens?

We leven in een maatschappij die draait om zien en gezien worden. Dat is nu niet anders dan honderden of zelfs duizenden jaren geleden. Voor de omgeving aantrekkelijk willen zijn, zit in het aard van het beestje. Daar is niets mis mee. Maar verandering willen stoppen is andere koek, dat is vechten tegen de bierkaai. Bovendien: als je jezelf innerlijk niet aanvaardt, kun je aan je uiterlijk sleutelen wat je maar wilt, maar blijf je toch ontevreden.

Afkeer van rimpels – of meer in het algemeen van ouderdom – komt vaak voort uit angst. We willen niet geconfronteerd worden met het feit dat ons lichaam achteruit gaat, laat staan dat we eindig en sterfelijk zijn. Daarin ben ik niet anders dan wie dan ook. Maar ik ben net 60 geworden, dus het is onvermijdelijk dat ik steeds vaker met mijn neus op de feiten word gedrukt. Ook in de vorm van rimpels ja. Toch doe ik daar niets aan.

Het punt is: zelfs als je je rimpels zou kunnen verminderen, blijf je je van binnen toch altijd jonger voelen dan je bent. En weglopen voor de angst om ouder te worden, maakt hem er niet minder op. Dus denk ik als ik weer nieuwe rimpels ontdek: die heb ik verdiend, ik heb er hard voor gewerkt. Zo bezien lukt het beter om ze te accepteren, en er misschien zelfs een beetje trots op te zijn.”

Plastisch chirurg dr. Erik-Jan Timmenga, werkzaam in het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft en Voorburg en in de Parkkliniek in Rotterdam, is gespecialiseerd in correctieve chirurgie.

“Het aanbod van cosmetische antirimpelbehandelingen neemt al jaren toe. Steeds weer duiken er nieuwe advertenties op over wondermiddelen en rimpelloze gouden bergen. De valkuil waar patiënten soms intrappen, is dat ze denken dat ‘nieuw’ per definitie beter is. Het tegenovergestelde blijkt meestal waar. De modernste techniek, de nieuwste filler: het klinkt aantrekkelijk, maar in de praktijk is de werking ervan vaak niet bewezen. Bovendien zegt het niets over welke behandelmethode voor jou het meest geschikt is. Want de ene rimpel is de andere niet.

Rimpels die het gevolg zijn van samentrekkingen, zijn ingesleten in de huid. Die kun je moeilijk verwijderen. In sommige gevallen, zoals bij een fronsrimpel, werkt het goed om onderliggende spieren met botox verlammen. Bij lachrimpels is een filler, die je per rimpel inspuit, een betere oplossing. Die behandeling moet je iedere paar maanden herhalen. Botox bij lachrimpels is een slecht idee, omdat je daarmee een groot deel van de expressie in je gezicht verliest; dat ziet er onnatuurlijk uit. Voor (middel)fijne rimpeltjes, bijvoorbeeld rond de mond en in door zonlicht beschadigde huid, is chemische peeling of lasertherapie een optie. Om de huidplooi tussen de neus en de mond strak te trekken, is een facelift nodig.

Kortom: het hangt maar net van het probleem af welke behandeling het meest geschikt is. Vandaar mijn advies om, vóór je een eventuele cosmetische behandeling laat doen, altijd raad te vragen aan een deskundig arts. Ga je direct naar een kliniek die bijvoorbeeld uitsluitend botox zet, dan bestaat het risico dat je niet de best passende behandeling krijgt.

Met een deskundige diagnose en advies kun je je vervolgens oriënteren op waar je een behandeling wilt laten uitvoeren. Check ook of de zorgverzekeraar misschien wil meebetalen. Die vergoedt bijvoorbeeld soms een voorhoofdlift, als daarmee gezondheidsklachten, zoals ernstig overhangende oogleden, worden verholpen.”

Hannie Roskamp is chemicus, journalist en schrijfster van onder andere Wie mooi wil zijn moet slim eten, over de relatie tussen goede voeding en de huid.

“Een betere huid begint van binnen. Behalve zonlicht en roken speelt namelijk ook voeding een rol. Gezonde vetten, zoals in vis, helpen de huid soepel te houden. En bepaalde stofjes in groene groenten en rood fruit zorgen voor een natuurlijk filtertje, dat de huid iets minder gevoelig maakt voor het effect van de zon.

Andersom kan voeding ook averechts werken. In ons eten zitten stoffen die zorgen voor een heerlijke smaak, knapperigheid of een lekker bruin randje aan een stukje vlees of gebakken ei. Advanced Glycation End Products (AGEs) heten die. We krijgen ze binnen via onze voeding, maar ze ontstaan ook in het lichaam zelf, doordat suiker zich aan eiwitten of vetten bindt. AGEs veroorzaken narigheid. Niet voor niets betekent ‘aging’ in het Engels ‘verouderen’, en dat is precies wat deze stoffen met je lichaam doen. Oók in je huid; daar verminderen ze de elasticiteit. Het gevolg: sneller meer rimpels.

Een paar tips om AGEs in je voeding te verminderen: vermijd langdurige bakken of braden en hoge temperaturen bij de bereiding van vlees, gevogelte en vis. Frituur en barbecue zo min mogelijk. Gebruik vocht – vis stoven is beter dan bakken. En marineer in azijn of citroensap, dat remt de vorming van AGEs. Suiker kun je, als het even kan, beter laten staan.

Ik hoor regelmatig dat ik er nu, op mijn 53ste, beter uitzie dan ooit. En dat terwijl ik nooit iets op mijn huid smeer. Mijn geheim is niet roken en gezond eten, maar ook elke dag bewegen. Dat laatste zorgt voor een betere doorbloeding van de huid, waardoor die er frisser en kleurrijker uitziet. Overigens ben ik pas tien jaar geleden gaan sporten, daarvoor had ik er een bloedhekel aan. Waarmee ik maar wil zeggen: het is nooit te laat om je lijf – en je huid – een boost te geven.”

Meer informatie en tips: hannyroskamp.com.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: