ZOMERBULTJES

15 Jul

Gepubliceerd in Plus, juli 2016.

Heerlijk, de zon in! Maar dan wel graag zonder jeuk. Dermatoloog dr. Marjolein de Bruin van het UMC Utrecht vertelt hoe je vervelende zomerbultjes aanpakt (of liever nog: voorkomt).

Zonnebultjes

Pijnlijke en jeukende rode bultjes: die kunnen een teken zijn van overgevoeligheid voor zonlicht, een overdreven felle reactie van de huid op UV-stralen. De klachten kunnen ‘zomaar’ ontstaan, ook als je voorheen prima tegen de zon kon. De bultjes ontwikkelen zich meestal een dag nadat u in de zon bent geweest. Je hoeft trouwens niet te verbranden om ze te krijgen, zoals veel mensen denken.

De klachten komen met name in het voorjaar voor. Vaak worden ze in de loop van de zomer weer minder. Als je uit de zon blijft, genezen de plekjes meestal in zeven tot tien dagen. Houden de klachten aan, dan is een kortdurende behandeling met een hormooncrème (corticosteroïdencrème) die de ontstekingsreactie remt een optie. Deze is alleen op recept verkrijgbaar. Heb je eenmaal dit soort klachten gehad, gebruik dan in het vervolg altijd een antizonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor. Begin in de zomer met factor 50. Als dat goed gaat, kun je na een aantal weken eventueel een iets lagere factor nemen. En draag beschermende kleding als je de zon ingaat.

Een verstopte huid

Warmte-uitslag – ook wel hitte-uitslag of zweetuitslag genoemd – is iets anders dan zonovergevoeligheid. De  kleine rode plekjes of blaartjes ontstaan doordat de zweetkliertjes in de huid verstopt raken. Ze komen vooral voor op plekken waar druk op de huid staat (bijvoorbeeld door strakke kleding) of waar twee  huidlagen tegen elkaar drukken (onder de borsten, tussen de billen, in buikplooien, etc.). De bultjes kunnen behoorlijk irriteren. Als u er (antizonnebrand)crème opsmeert, verstopt de boel nog meer en worden de klachten alleen maar erger.

Met warmte-uitslag hoeft u meestal niet naar de huisarts te gaan; in verreweg de meeste gevallen verdwijnen de klachten, mits u in een koele omgeving verblijft, binnen een paar uur tot een paar dagen. Hoewel de zon geen directe oorzaak van het probleem is, kunt u die in verband met de warmte dus maar beter tijdelijk mijden. Twijfelt of u zonovergevoeligheid of warmte-uitslag heeft, dan kunt u het beste advies aan de huisarts vragen.

Plantenbultjes

Iedereen weet dat brandnetels pijnlijke bultjes geven. Maar er zijn ook planten die op zich geen kwaad kunnen voor je huid, maar die in combinatie met zonlicht wél een heftige reactie geven. Fotocontactallergie, heet dat. Berenklauw en wijnruit zijn de bekendste. Onder invloed van UV-stralen veranderen de sappen in deze planten als het ware van samenstelling, wat huidklachten veroorzaakt. Hetzelfde kan soms gebeuren met bepaalde bestanddelen van cosmetica, parfums, haarkleurstoffen, middelen tegen muggenbeten en zelfs antizonnebrandcrèmes.

De zon hoeft trouwens niet volop te schijnen om zo’n reactie uit te lokken; op een zomerse dag dringen de stralen vaak dwars door bewolking heen. De oplossing is simpel: houd het deel van de huid waar de bultjes zijn ontstaan goed bedekt, en u heeft (bijna) nergens last meer van.

Medicijnen en zon: niet altijd een goede combinatie

Er zijn nogal wat medicijnen die een overgevoeligheidsreactie voor licht kunnen veroorzaken. Voorbeelden zijn bepaalde antibiotica, plaspillen, pijnstillers en middelen tegen suikerziekte, hartklachten of reuma. U leest hierover in de bijsluiter. Als u met zulke medicijnen toch in de zon gaat, verbrandt u sneller. Verder kunt u bultjes en jeuk krijgen en kan je huid vlekkerig worden.

Gebruikt u dit soort middelen, zorg er dan voor dat u zich buiten met een zeer hoge beschermingsfactor (50+) insmeert. Oók als het bewolkt is. Als de klachten heel ernstig zijn, kan uw arts de dosering van uw medicijnen mogelijk iets verlagen.

Au, hij steekt!

Een insect of kwal spuit chemische stofjes in de huid, waar het afweersysteem op reageert. Net als bij veel andere huidproblemen is het de bijbehorende ontstekingsreactie die klachten geeft. Bulten bijvoorbeeld, roodheid en jeuk. Het kan ook gebeuren dat het gestoken of gebeten lichaamsdeel  opzwelt. Lastig, maar niet alarmerend. In het algemeen geldt: zolang de klachten zich beperken tot het gebied rondom de beet, is er geen reden tot zorg.

Het belangrijkste advies bij een steek of beet is om vooral NIET te (blijven) krabben. Dan kan de bult namelijk gaan infecteren en is soms een antibioticakuur nodig. Een koude, natte doek kan na een steek of beet verlichting geven, eventueel met wat azijn erop als het om een wespensteek gaat, of wat met water verdunde ammonia na een bijensteek. Crèmes met een plaatselijk verdovende werking of met een antihistaminicum verlichten de jeuk en de pijn. Bij ernstige zwellings-, jeuk- of pijnklachten kan de huisarts een hormoonzalf, een antihistaminicum en/of een korte prednisonkuur voorschrijven.

Extra oppassen geblazen voor teken

In de meeste gevallen merk je niets van een tekenbeet. Maar teken kunnen soms wel de ziekte van Lyme overbrengen. Er ontstaat dan vaak – maar niet altijd! – een rode ring op de huid rondom de plaats van de beet, die steeds groter wordt. Soms hebben patiënten ook last van griepachtige verschijnselen zoals koorts, vermoeidheid, gewrichtspijn en hoofdpijn. Neem in zo’n geval direct contact op met uw huisarts.

Zwemmen zonder zorgen

In stilstaand water kan zich in de zomer ‘blauwalg’ vormen, microscopisch kleine organismen die tijdens het zwemmen eitjes op uw huid leggen, met irritatie, roodheid, bultjes en heftige jeuk tot gevolg. Die klachten zijn goed te behandelen met een hormoonzalf. In zwembaden wordt het water in beweging gehouden en met chloor gereinigd, dus daar loopt u geen risico op blauwalg.

Overigens blijft het bij een blauwalgvergiftiging meestal niet bij huidproblemen. Andere klachten zijn bijvoorbeeld hoofdpijn, maagkramp, misselijkheid, braken, diarree, koorts, keelpijn, oorpijn, een loopneus of gezwollen lippen. Check voor u in de natuur gaat zwemmen dus altijd de kwaliteit van het water op zwemwater.nl.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: