HOE VOORKOM JE EEN DELIER?

20 Aug

Gepubliceerd in Margriet 32, 29 juli 2016.

Margreet (51): “Na een operatie onlangs aan haar heup raakte mijn moeder heel erg in de war. Een delier, zei de dokter. Gelukkig was het tijdelijk, maar ik ben daar heel erg van geschrokken. Kan ik iets doen om een herhaling te voorkomen?”

Internist-geriater Sophia de Rooij, hoogleraar geriatrie-ouderengeneeskunde en afdelingshoofd Centrum Ouderengeneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen en verbonden aan het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam:

“‘Het leek wel of ze ineens dement was geworden.’ Dat is wat ik regelmatig van naasten hoor. Hun familielid is bijvoorbeeld opgenomen en in het ziekenhuis begint ze zich van het ene op het andere moment vreemd te gedragen. Ze wordt achterdochtig, herkent je niet meer of ziet dingen die er niet zijn. Een delier, heet dat. Zo’n 100.00 mensen krijgen er jaarlijks rond een ziekenhuisopname mee te maken. Het kan een heel beangstigende ervaring zijn, voor patiënten én naasten. Vooral ouderen met een kwetsbare gezondheid lopen er kans op.

Bij een delier raken de hersenen door lichamelijke problemen in de stress. Ze zijn tijdelijk niet in staat om alle prikkels die ze binnenkrijgen te verwerken tot een samenhangend beeld. Vaak is de oorzaak een infectie, maar bijvoorbeeld ook een operatie, medicijnvergiftiging of ondervoeding kan een delier teweegbrengen. Zie het als een kettingbotsing: ergens in het lichaam gaat er iets fout, waardoor er ook op andere plekken – in dit geval in de hersenen – een onbalans in bepaalde stofjes ontstaat. Met een plotselinge, tijdelijke verwardheidstoestand tot gevolg.

De behandeling bestaat uit het opsporen en aanpakken van het achterliggende probleem, zoals een longontsteking. Als dat lukt, verdwijnt de verwardheid meestal snel. Is de oorzaak niet meteen duidelijk, dan kunnen de symptomen zo nodig worden behandeld met medicijnen, bijvoorbeeld een kalmeringsmiddel.

Een delier is op zichzelf dus geen ziekte, maar een uiting van een achterliggend probleem. Een alarmbel dat er elders iets mis is, of een waarschuwingssignaal voor naderend onheil.

Daarom is het belangrijk om een – dreigend – delier zo vroeg mogelijk op te sporen. Bovendien kan de verwardheid ertoe leiden dat patiënten moeilijker herstellen, bijvoorbeeld omdat ze niet meer willen eten, slechter van een operatie genezen, of vallen. Omdat zij zich zelf vaak niet bewust zijn van hun veranderde gedrag, moeten hulpverleners en mantelzorgers extra scherp zijn.

Is er een verhoogd risico op een delier, dan kun je verschillende dingen doen. De avond voor en tot enkele dagen na de operatie 3 mg van het hormoon melatonine toedienen bijvoorbeeld. Dat kan de duur van een eventueel delier verkorten. Of zware rokers in het ziekenhuis nicotinepleisters geven, want ook ontwenning kan een delier uitlokken. Verder kan het helpen om een naaste op de kamer van de patiënt te laten slapen, wat een vertrouwd gevoel geeft.

Twijfel je of je familielid misschien een delier heeft? Vraag dan altijd advies aan de (huis)arts of verpleegkundige.”

Weten hoe voelt om een delirium mee te maken? Kijk op:deliriumexperience.nl. Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, nvvp.net, kun je gratis de folder ‘In gesprek over delier’ downloaden.

Wekelijks geven (medisch) specialisten in Margriet antwoord op gezondheidsvragen van lezeressen. Heb je ook een vraag die je wilt voorleggen aan de (medisch) specialisten? Stuur hem naar rurbrieken@margriet.nl o.v.v. ‘vraag aan’.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: