ALLES OVER POLIEPEN

10 Nov

Gepubliceerd in Plus Magazine, september 2016.

Poliepen zijn zwellingen die aan het uiteinde dikker zijn dan aan de basis. Ze staan als het ware op een ‘steeltje’. Op verschillende plekken in het lichaam kunnen ze opduiken. Drie specialisten vertellen wat eraan te doen.

BAARMOEDERPOLIEPEN

Komen baarmoederpoliepen veel voor?

Gynaecoloog dr. Anne Timmermans, werkzaam in het AMC Amsterdam en Bergman Clinics Vrouwenzorg Amsterdam, promoveerde op een onderzoek naar poliepen na de menopauze: “Als je alle volwassen vrouwen zou onderzoeken, zou je bij één op de tien poliepen vinden, pijnloze uitstulpingen van het baarmoederslijmvlies. Bij vrouwen met abnormaal bloedverlies is dat ongeveer één op de vijf. Bij vrouwen met bloedverlies na de overgang ligt dat aantal nog iets hoger.”

Hoe zien ze eruit?

“Een baarmoederpoliep zit aan de binnenzijde van de baarmoeder. In omvang variëren poliepen van een speldenknop tot een golfballetje. Overigens kunnen poliepen ook in de baarmoederhals ontstaan, maar dat gebeurt na de menopauze veel minder vaak.”

Is een poliep hetzelfde als een vleesboom?

“Nee. Qua uiterlijk lijken ze op elkaar, maar het is echt iets anders. Een vleesboom bestaat namelijk uit spierweefsel, terwijl een poliep uit slijmvliesweefsel bestaat.”

Hoe ontstaan ze?

“We vermoeden dat het iets met hormonen te maken heeft, maar zeker weten doen we dat niet.”

Wat voor klachten geven ze?

“Vaak helemaal geen. Soms krijgen vrouwen last van bloedverlies. Bij ernstig bloedverlies kan er bloedarmoede ontstaan.”

Kunnen ze kwaad?

In de meeste zijn baarmoederpoliepen goedaardig. Lang dachten we dat als je ze verwijdert, het bloedverlies zou stoppen. Uit onderzoek blijkt dat echter niet te helpen. Dan kun je ze net zo goed laten zitten, zou je denken. Probleem is echter dat er na de menopauze een kleine kans is – zo’n 6 tot 8 procent – dat ze uitgroeien tot baarmoederkanker. Vandaar dat we bij bloedverlies na de overgang standaard uitzoeken wat de oorzaak is. Worden er poliepen gevonden, dan halen we die altijd weg. Het weggehaalde weefsel wordt in het laboratorium onderzocht op kwaadaardige cellen.”

Eenmaal weg is voor altijd weg?

“Niet altijd. Soms komen ze terug, al dan niet op dezelfde plek. Er wordt onderzoek gedaan of de methode van verwijderen – bijvoorbeeld alleen wegknippen of tegelijk ook weefsel wegbranden – de kans op terugkeer verkleint.”

Wanneer moet je bij de huisarts aan de bel trekken?

“Als je minimaal een jaar na je laatste menstruatie toch weer bloed gaat verliezen. Die kan je dan doorverwijzen naar een gynaecoloog.”

 

DARMPOLIEPEN

Komen darmpoliepen vaak voor?

Internist prof. dr. James Hardwick, hoogleraar Maag-Darm-Leverziekten, gespecialiseerd in de vroege opsporing en behandeling van darmkanker: “Poliepen, een pijnloze woekering van het darmslijmvlies, variëren in grootte en in vorm: van een paar millimeter tot enkele centimeters. Zo’n 9 procent van de 50-plussers heeft een grote poliep, blijkt uit Nederlands onderzoek. Er zijn patiënten met slechts één poliep, anderen hebben er meerdere.”

Hoe ontstaan ze?

“Dat weten we niet. En ook niet waarom sommige mensen ze wel krijgen en anderen niet. Wel is duidelijk dat een bepaalde leefstijl de kans op dikke darmpoliepen vergroot. De belangrijkste risicofactoren zijn roken, te weinig lichaamsbeweging en overgewicht.”

Kunnen ze kwaad?

“Verreweg de meeste poliepen zijn goedaardig en blijven dat ook. Maar zo’n 5 procent kan op den duur uitgroeien tot dikke darmkanker. Helaas kunnen we aan de buitenkant niet zien of een poliep kwaadaardig gaat worden. Vandaar dat we ze voor de zekerheid allemaal weghalen.”

Wat merk je van darmpoliepen?

“Meestal niets. Krijgt iemand toch klachten, dan zijn dat bijvoorbeeld bloed of slijm in de ontlasting, veranderingen in het ontlastingspatroon, een onregelmatige stoelgang, buikpijn en onverklaarbaar gewichtsverlies. Let wel, al deze problemen kunnen óók het gevolg zijn van andere, vaak onschuldige aandoeningen.

Wanneer moet je ermee naar de huisarts?

“Als je  bloed opmerkt in je ontlasting, is het verstandig om direct een afspraak te maken. Voor de andere klachten geldt dat je er goed aan doet om naar de huisarts te gaan als ze langer dan twee weken aanhouden.”

Hoe gaat het verwijderen in zijn werk?

“Blijkt tijdens een kijkonderzoek blijkt dat er poliepen in de dikke darm zitten, dan worden ze direct verwijderd. Dat is pijnloos. Vervolgens stuurt de arts het weefsel naar een laboratorium om vast te stellen om wat voor soort poliep het gaat en of verdere behandeling nodig is.”

Als ze zijn weggehaald, blijven ze dan weg?

“Dat is zeker de bedoeling, en als het zorgvuldig is gedaan, is dat ook zo. Soms kan het verwijderen echter lastig zijn, bijvoorbeeld bij een heel platte poliep. Blijft er onbedoeld een stukje achter, dan kan daar later toch weer een nieuwe poliep uit groeien.”

Sinds 2014 is er een landelijk bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Waarom is daartoe besloten?

“Dikke darmkanker begint altijd met een poliep. Die kennis maakt het mogelijk om, door poliepen preventief te verwijderen, de kanker vroeg – in een goed te behandelen stadium – op te sporen, of zelfs helemaal te voorkomen. Maar omdat ze vaak geen klachten geven, hebben veel mensen poliepen zonder het te weten. Zo kan het dat er jaarlijks toch nog veel mensen aan dikke darmkanker overlijden. Vandaar dat alle Nederlanders tussen de 55 en 75 jaar nu elke twee jaar een oproep krijgen om ontlasting in te leveren. Worden daarin bloedsporen gevonden, dan doen we vervolgonderzoek naar de oorzaak.”

 

NEUSPOLIEPEN

Wat zijn neuspoliepen?

KNO-arts dr. Gwijde Adriaensen, werkzaam in het AMC Amsterdam, en gespecialiseerd in aandoeningen aan de neus, neusbijholten en de schedelbasis: “Goedaardige zwellingen van het neusslijmvlies, gevuld met snot en ontstekingscellen. Meestal ontstaan ze in de neusbijholten, die tussen de neus en de ogen zitten.”

Hoe komen ze vandaaruit in de neus terecht?

“De poliepen zakken uit de bijholten als een soort slijmvlieszakje naar beneden, in de neus.”

En dan raakt de boel verstopt?

“Precies. De belangrijkste klachten zijn neusverstopping, regelmatig een verkouden gevoel en een verminderde reuk en smaak. Soms hebben patiënten ook hoofdpijn met een vol gevoel en snot in het hoofd. Vaak worden de klachten erger bij liggen.”

Hebben veel mensen last van neuspoliepen?

“Naar schatting zo’n 2,5 procent van alle volwassenen. De piek aan klachten ligt tussen de 40 en 50 jaar. Daarna worden de problemen vaak minder. Waarom weten we niet precies.”

Hoe kom je eraan?

“Lang was de overtuiging dat poliepen werden veroorzaakt door een allergie, maar dat blijkt niet het geval. Wel maakt een allergie de klachten van mensen met neuspoliepen vaak erger. Hetzelfde geldt voor patiënten met astma en een intolerantie voor een bepaalde groep pijnstillers, zogenaamde NSAID’S. Poliepen zijn bij deze groep hardnekkiger en komen na behandeling ook sneller terug. Verder speelt anatomie een rol. Als je van nature heel smalle gangetjes en holtes in je neus hebt, raakt de boel eerder geblokkeerd.”

Kunnen neuspoliepen gevaarlijk zijn?

“Poliepen zitten bijna altijd aan beide kanten van de neus. In dat geval is het zeer zeldzaam dat ze kwaadaardig zijn. Dat risico is groter als een poliep een afwijkend uiterlijk heeft en/of maar éénzijdig voorkomt. Dan is het belangrijk om een specialist er een hapje uit te laten nemen en hem het weefsel te laten onderzoeken op eventuele kwaadaardige cellen.”

Wat kun je eraan doen?

“Corticosteroïden – ontstekingsremmers – laten de poliepen krimpen en verminderen de klachten. Ze worden in een zoutoplossing gemengd of met een neusspray gegeven. Uit onderzoek blijkt dat de zoutoplossing het beste werkt, omdat die neus meteen schoonhoudt. Zo nodig wordt de lokale behandeling af en toe aangevuld met een korte ‘stootkuur’ in de vorm van tabletten, bijvoorbeeld met prednison. In geval van groen snot worden soms antibiotica gegeven.”

En als dat onvoldoende helpt?

“Dan is een operatie een optie. Bij een neusbijholteoperatie haalt een chirurg onder plaatselijke of algehele verdoving alle poliepen weg, dus ook die in de bijholten. Dat verkleint de kans dat ze terugkomen.”

Ben je er daarna dan voorgoed vanaf?

“Helaas niet altijd. Vandaar dat patiënten na een operatie medicijnen blijven gebruiken. Soms hebben ze ook meerdere operaties nodig.”

Tot slot: hoe zit het met poliepen op de stemband?

“Dat is iets totaal anders: een verdikking, knobbeltje of kwaadaardigheid, bijvoorbeeld door roken, drinken, overbelasting van je stem of door een virus. Die heet een poliep omdat hij min of meer dezelfde vorm heeft, maar verder heeft die niets met neuspoliepen te maken.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: