ALLEEN OP DE WERELD

8 Jan

2016-12-17-ad-charlotte-dematons

Gepubliceerd in het Algemeen Dagblad, 17 december 2016.

Voor een nieuwe uitgave van de klassieker Alleen op de wereld volgde illustrator Charlotte Dematons het spoor van het jongetje Rémi in Frankrijk. De reis leverde meer dan honderd tekeningen op. “Ik laat de lezers over zijn schouder meekijken.”

“Met Alleen op de wereld is iets bijzonders aan de hand”, zegt Charlotte Dematons (1957), bekend van het prentenboek Nederland. “Lezers van alle leeftijden kunnen het verhaal van Rémi in detail navertellen. Ze weten nog precies wat er met hond Capi of aapje Joli-Coeur gebeurde, en bij welke scenes ze een traantje moesten wegpinken. Jong of oud, het boek laat op iedereen een onuitwisbare indruk achter.”
Eén verklaring daarvoor is de ongelofelijke hoeveelheid ellende die hoofdpersoon Rémi te verhapstukken krijgt. Nadat hij door zijn pleegvader aan een reizende muzikant is verkocht, begint een lange en zware voettocht door Frankrijk. Elke keer als hij denkt het geluk te hebben gevonden, slaat het noodlot opnieuw toe. Zoveel narigheid vergeet je als lezer niet gauw.
“Ik was zelf als kind ook ontroostbaar toen ik het uit had”, erkent Dematons. Toch is dat volgens haar geen reden om het boek in de ban te doen. “Het is zo’n prachtig, universeel verhaal. Bovendien gaat er enorme kracht vanuit. Rémi is het toonbeeld van doorzettingsvermogen en overlevingsdrang. Niks geen geklaag, hij doet het gewoon en geeft nooit op. Dat is een fijne boodschap voor kinderen. En natuurlijk loopt het gelukkig goed af.”
Oorspronkelijk verscheen Sans famille (‘Zonder familie’) als kinderfeuilleton in een grote krant. Het idee was dat Franse kinderen door de omzwervingen van Rémi de topografie van hun eigen land beter zouden leren kennen. De spannende avonturenserie werd een doorslaand succes en verscheen in 1877 als boek. Drie jaar later volgde al de eerste Nederlandse vertaling onder de titel Alleen op de wereld.
Dat de van oorsprong Franse Dematons de nieuwste versie van het verhaal mocht illustreren, vond ze een feestje. “Als ze iemand anders hadden gevraagd, was ik stikjaloers geweest.” Toen ze de klassieker herlas, wist ze meteen: ik ga Rémi achterna. Met haar man trok ze vanuit midden-Frankrijk via het uiterste zuiden naar haar geboortestreek Normandië. Onderweg maakte ze aantekeningen en schetsen van de plaatsen waar Rémi in het boek langskomt. Ze bezocht het dorp waar hij werd verkocht, keek uit over de bergen waar hij op stond, leerde alles over de mijnen waar hij werkte en deed onderzoek naar de kleding uit zijn tijd. Want zelfs als een verhaal fantasie is, moeten de beelden volgens Dematons wel echt voelen.
“Dat kan alleen als alles feitelijk klopt. Je kunt proberen je voor te stellen hoe een plek eruitziet, maar het is iets heel anders om de kleuren, geuren en geluiden zelf, van binnen, te ervaren. Toen ik liep waar hij liep en zag wat hij zag, was Rémi voor mij heel dichtbij. Dat gevoel probeer ik via mijn illustraties over te brengen. Ik wil lezers zijn wereld binnentrekken, en ze het idee geven dat ze over zijn schouder meekijken. Met alle emoties die daarbij horen. Als dat lukt, is mijn werk geslaagd.”
Recensie: ****
Zitten kinderen van nu te wachten op een boek van bijna 140 jaar oud? Als je de nieuwste uitgave van Alleen op de wereld (Gottmer, € 24,95) in handen hebt, zou je hopen van wel. Eind 2014 tikte het boek schrijfster Tiny Fisscher naar eigen zeggen op de schouder. De klassieker wilde opnieuw verteld worden. Fisscher schrapte langdradige natuurbeschrijvingen en herschreef het verhaal in de taal van nu. Verdrietig? Zeker weten. Maar ook sterk, en hoopvol. Met deze hervertelling krijgen nieuwe generaties de kans om zich onder te dompelen in de lotgevallen van de dappere Rémi. De wonderschone illustraties van Charlotte Dematons maken het boek helemaal af. Voor kinderen vanaf 9 jaar. Maar stiekem ook heel fijn voor volwassenen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: