VRAGEN STAAT VRIJ

28 Apr

17-17 Gesprek met de dokter jpg1

Gepubliceerd in Margriet 15, april 2017.

Het overkomt ons allemaal wel eens: nog voor je de spreekkamer hebt verlaten, ben je al vergeten wat de arts heeft gezegd. Een goede voorbereiding van je doktersbezoek kan dat helpen voorkomen.

Stel, je hebt al een paar weken last van pijn in je maag. Je maakt een afspraak met de dokter, in de hoop dat die een oplossing weet. Maar eenmaal weer thuis kun je niet goed navertellen wat hij precies heeft gezegd. En realiseer je je dat je met allerlei onbeantwoorde vragen zit. Frustrerend! De onduidelijkheid kan je ook onzeker maken. Want wat is er nu eigenlijk precies aan de hand? En wat ook weer het advies?
Dit scenario zal de meeste van ons bekend voorkomen. Een doktersbezoek gaat snel, en er gebeurt vaak veel. De spanning zorgt ervoor dat je informatie minder goed opneemt. In de haast vergeet je belangrijke dingen te vertellen of te vragen. Vervelend voor jou, maar óók voor de behandelaar. Want als patiënten niet goed uitleggen hoe de vork in de steel zit, is het lastiger om de juiste diagnose te stellen.

[Kader]
Moeilijk te begrijpen
Patiënten missen regelmatig belangrijke informatie tijdens een gesprek met de dokter. Dat blijkt uit een onderzoek van TNS NIPO, dat vorig jaar werd uitgevoerd in opdracht van zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Een paar uitkomsten:
Ruim eenderde van de patiënten die de spreekkamer uitloopt, is de inhoud van het gesprek dan alweer vergeten.

  • 1 op de 4 patiënten vindt het moeilijk vindt om te begrijpen wat de arts zegt.
  • 3 op de 5 mensen neemt zelden tot nooit iemand mee naar een doktersafspraak.
  • Slechts 1 op de 25 patiënten neemt een gesprek met de dokter op.

[Kader]
Prof. dr. Harry van de Wiel is hoogleraar gezondheidspsychologie aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en een van de schrijvers van het boek Hoe behandel ik mijn dokter? – Slim omgaan met communicatieproblemen in de spreekkamer.
“Er zijn verschillende redenen waarom de woorden van een arts vaak je ene oor in en het andere weer uitgaan. Om te beginnen is medische informatie meestal ingewikkeld. Er zijn veel moeilijke termen, en het gaat over mogelijkheden en kansen. Dingen die voor mensen lastig te bevatten zijn. Want wat zegt het nu eigenlijk dat een medicijn 10 procent kans geeft op bijwerkingen? Of dat een behandeling bij de helft van de patiënten werkt?
Daar komt bij dat je bij de dokter vaak op z’n zachtst gezegd niet op je gemak bent. Zeker als de uitslag mogelijk ernstig is, voelen zich patiënten angstig en gespannen. Terwijl de arts zijn verhaal vertelt, schieten er allerlei gedachten en gevoelens door hun hoofd. Dat zorgt ervoor dat ze de informatie van de dokter minder goed opnemen en verwerken. Vergelijk het maar met tegelijk een film kijken en een boek lezen; dat gaat ook niet samen.
Bovendien valt er in de zorg steeds meer te kiezen. Dertig jaar geleden vertelde de dokter wat er ging gebeuren en dat was dat. Tegenwoordig komt er meer op de patiënt zelf aan. De druk die mensen voelen om de juiste keus over bijvoorbeeld een behandeling te maken, zorgt er eveneens voor dat ze zich minder goed op de informatie van de arts kunnen focussen. En dan speelt ook nog mee dat dokters en patiënten andere wensen en verwachtingen hebben, waardoor ze snel gemakkelijk elkaar heen praten. Dan is een misverstand gauw geboren
Kortom, het vergt nogal wat om het meeste uit een doktersconsult te halen. Een goede voorbereiding is onontbeerlijk, van zorgverleners én patiënten. Gelukkig zijn er allerlei handige tips en tools die je daarbij kunnen helpen.”

[Kader]
6 tips om je doktersbezoek zo goed mogelijk voor te bereiden

  1. Welke vragen wil je aan de dokter stellen? Schrijf ze op en neem ze mee. Domme vragen bestaan niet. Je kunt je vragen ook vooraf aan de behandelaar mailen, zodat die er alvast naar kan kijken.
  2. Bedenk wat je van de arts verwacht. Een diagnose? Een advies? Een behandeling? Een verwijsbrief? Hoe beter je weet wat je wilt, hoe duidelijker je de boodschap kunt overbrengen.
  3. Breng je klachten zo precies mogelijk in kaart, zodat je ze – eenmaal in de spreekkamer – goed onder woorden kunt brengen. Stel jezelf daarbij de volgende vragen: wanneer is de klacht begonnen? Op welke momenten heb je er last van? Hoe erg is die op een schaal van 1 tot 10? Wanneer is de klacht erger of minder erg?  In hoeverre heb je er last van je dagelijkse leven? Wat kun je eventueel niet meer doen?
    Ben je er al eerder voor onderzocht of behandeld?
  4. Zoek informatie over je klachten. Praat zo nodig met lotgenoten over mogelijkheden en keuzes.
  5. Wil je meerdere klachten met de dokter bespreken? Maak dan een dubbele afspraak. Zo hoef je de onderwerpen niet af te raffelen.
  6. Vraag je apotheek om een actueel overzicht uit te printen van de medicatie die je gebruikt. Als je regelmatig (zonder recept verkrijgbare) zelfzorgmiddelen slikt, voeg die dan zelf toe.

[Kader]
Dr. Google
Het kan fijn zijn om, voor je naar de arts gaat, alvast een beetje informatie te zoeken. Hoe meer je over je klachten weet, des te beter je met de dokter kunt meedenken, en samen over een behandeling kunt beslissen. Toch waarschuwen artsen ook voor online dokteren. Ze zien vaak dat informatie op internet mensen onnodig ongerust maakt. Bovendien is het voor leken lastig om te bepalen welke informatie klopt, en wat broodje aapverhalen zijn. Houd bij het zoeken in ieder geval dit in je achterhoofd:

  • Check waar de informatie vandaan komt. Is de bron betrouwbaar? En hoe oud is de info?
  • Zoek niet te lang. Te veel informatie maakt je wellicht onnodig nerveus.
  • Schrijf op wat je hebt gevonden en bespreek dat met je dokter.
  • Gebruik informatie op internet als hulpmiddel, niet om de dokter te vervangen.

[Kader]
Onderzoekers van de Amerikaanse Harvard Medical School wilden weten hoe goed de online symptomenchecker Human DX is. Ze legeden 45 eenvoudige en ingewikkelde gezondheidsproblemen aan de webtool voor. De uitkomsten werden door twee artsen onafhankelijk van elkaar nagekeken. Wat bleek In slechts 3 procent van de gevallen kwam er een juiste diagnose uit. Zo’n robot kan een echte dokter dus zeker niet vervangen.

[Kader]
6 tips voor een geslaagd gesprek met een zorgverlener

  1. Vraag iemand om mee te gaan naar de afspraak, zeker bij ernstige klachten. Twee horen meer dan één. Bespreek vooraf wat je van de ander verwacht.
  2. Houd je vragen en aantekeningen bij de hand en check of je die allemaal hebt besproken.
  3. Geeft de arts je medicatie-overzicht.
  4. Neem het gesprek op, bijvoorbeeld met je telefoon, ook als er iemand mee is. Dan kun je het later nog eens op je gemak terugluisteren.
  5. Geef het aan als je iets niet helemaal snapt of als je ergens over twijfelt. Dokters vinden het niet erg om dingen vaker uit te leggen, daar zijn ze voor.
  6. Vat het gesprek aan het eind van het consult in je eigen woorden samen. Zo kun je samen met je arts nagaan of je alles goed hebt begrepen.

[Kader]
Regie
Iemand die een nieuwe wasmachine wil, zoekt stad en land af naar de beste deal. Maar wie ziek wordt, gaat meestal het dichtstbijzijnde ziekenhuis binnen om zich te verlaten op de kunsten van een willekeurige specialist. Dat we vaak zo weinig kritisch zijn als het om onze zorg gaat, komt vermoedelijk omdat we (nog steeds) tegen dokters opkijken. We gaan er vanuit dat zij alles weten. Verder doet onzekerheid rare dingen met mensen. Zeker als je slecht nieuws krijgt, kan je dat verlammen, en je het gevoel geven machteloos en overgeleverd te zijn. Maar juist dan is het goed om de regie in eigen handen te nemen. Vragen stellen dus!

[Kader]
Behandeling
Als je hoort dat je een behandeling nodig hebt, komt er vaak veel op je af. Om voor jou persoonlijk de beste keus te maken, is goede informatie essentieel. De volgende vragen kunnen je daarbij helpen. Bespreek ze met je behandelaar.

  • Wat zijn de mogelijkheden? Een lichamelijk onderzoek of een scan? Fysiotherapie of een operatie? Direct behandelen of eerst afwachten?
  • Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende opties? Een operatie kan de klachten mogelijk snel verhelpen, maar misschien zijn er ook risico’s aan verbonden. Wat zijn de concrete resultaten bij andere mensen? Vraag behalve naar de risico’s ook naar de herstelperiode, de bijwerkingen en andere gevolgen.
  • Wat betekent de behandeling voor mijn persoonlijke situatie? Geen mens of omstandigheid is hetzelfde. Dat betekent ook dat iedere keus maatwerk is. Je thuissituatie, je werk, je leeftijd, je wensen en doelen: ze spelen allemaal mee bij het nemen van een medisch besluit. Voor de een is het heel belangrijk om na de behandeling weer te kunnen sporten, een ander hecht daar helemaal geen waarde aan. Maak de arts duidelijk hoe jouw situatie in elkaar steekt en wat voor jou relevant is. Dat helpt om samen tot een zo goed mogelijk behandelplan te komen.

Meer informatie: 3goedevragen.nl.

[Kader]
Twijfels? Vraag een second opinion
Veel mensen vinden het moeilijk om hun eigen dokter te vertellen dat ze twijfels hebben over de voorgestelde behandeling, of dat ze zich niet serieus genomen voelen. Maar bedenk dat zo’n gesprek voor zorgverleners heel gewoon is. Ze begrijpen het meestal best dat je onzeker of bang bent, of dat je over een belangrijke beslissing goed wilt nadenken. En dus ook als je voor de zekerheid graag de mening van een andere behandelaar wilt.
Het recht op een second opinion is weliswaar niet wettelijk vastgelegd, maar huisartsen, specialisten en de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie NPCF hebben samen afgesproken dat iedere patiënt daar gebruik van moet kunnen maken. Je hebt dus van niemand toestemming nodig. Voor alle (reguliere) zorg kun je een second opinion aanvragen. Dus niet alleen van een specialist, maar bijvoorbeeld ook van een tandarts, fysiotherapeut of psycholoog.
Is de relatie met je behandelaar verstoord of durf je het onderwerp echt niet aan te kaarten, bespreek dit dan met je huisarts. Als je op eigen houtje, dus zonder verwijsbrief, een afspraak bij een tweede specialist regelt, zal de zorgverzekeraar het consult meestal niet (helemaal) willen betalen.

[Kader]
Beter naar de dokter
Om mensen te helpen bij de voorbereiding van een consult, heeft zorgverzekeraar Zilveren Kruis ‘Beter naar de dokter’ bedacht. Op dit online platform, dat samen met huisartsen, specialisten en patiënten is ontwikkeld, kun je gemakkelijk een persoonlijke vragenlijst-op-maat samenstellen, die voor jouw situatie relevant is.
www.zilverenkruis.nl/Consumenten/zorg-regelen/Paginas/beternaardedokter.aspx#

[Kader]
‘Behandel me als een dame’
Mannen en vrouwen zijn niet hetzelfde. Het feit dat we bijvoorbeeld een verschillende lichaamsbouw en een andere hormoonhuishouding hebben dan mannen, heeft gevolgen voor hoe ziektes bij ons ontstaan, en op hoe (goed) behandelingen werken. Helaas hebben artsen tijdens hun studie vooral over mannenlichamen geleerd. Ook worden medicijnen vooral op mannen getest. Dat maakt dat vrouwen niet altijd de juiste zorg krijgen. Des te belangrijker is het om duidelijk over klachten te zijn, en die vooral niet te bagatelliseren. Kijk voor meer informatie op: behandelmealseendame.nl.

[Kader]
Klacht?
Heb je een vraag of klacht over een gesprek met een arts? Neem dan contact op van het Nationale Zorgnummer, een initiatief van Ieder(in), Landelijk Platform GGz en Patiëntenfederatie Nederland. Bel 0900-2356780 of kijk op nationaalzorgnummer.nl.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: